Arsitéktur

Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas
Luncat ka: pituduh, sungsi
Partenon na punclut Kota Akropolis, Aténa, Yunani

Arsitéktur ngarupakeun seni jeung élmu ngarancang wangunan. Harti nu leuwih lega bisa ngawengku rarancang wangun lingkungan sagemblengna, tina tingkat makro town planning, urban design, jeung landscape architecture nepi ka tingkat mikro furniture jeung product design. Architecture, equally importantly, also refers to the product of such a design.

Dumasar kana tulisan munggaran nu aya kénéh ngeunaan ieu, De Architectura-na Vitruvius, wangunan nu hadé kudu mibanda Kaéndahan (Venustas), Weweg (Firmitas), tur Mangpaat (Utilitas); arsitéktur bisa disebutkeun salaku kasaimbangan jeung kasarasian tina tilu unsur ieu, bari teu silih éléhkeun. Harti modern nilik arsitéktur pikeun nyaluyukeun itung-itungan pungsi, kaéndahan (éstétik), jeung psikologis. Najan kitu, mun ditilik ti sisi séjén, pungsi sorangan geus dianggap ngawengku sakabéh patokan, kaasup kaéndahan jeung psikologis.

Wangunan Sunda[édit | sunting sumber]

Red right arrow.svg
 Artikel utama: Wangunan Sunda.

Tipologi (rupa wangunan), utamana ditoong di rupa suhunanana. Ieu kabéh dina modél aslina, panggung.

Salah sahiji bentuk wangunan imah tradisional Sunda, di-scan tina buku carita Rusdi jeung Misnem.
  • Suhunan jolopong: suhunan nu lempeng. Mun basa indonesia mah, atap pelana. Siga pelana kuda. Kaci ogé disebut regol.
  • Jogo anjing: upami hoyong terang rupana siga kumaha, pilari heula anjing, terus sina jogo. mun teu daékeun, olo. Tah, mun geus jogo, siga modél imah nu ieu, atawa tibalik, modél imah kieu, siga anjing keur jogo diténjo ti gigir. Suhunan hareup (nu siga bangus anjing) ngiuhan émpér imah.
  • Badak heuay: nu hoyong apal kumaha wanda imah nu siga badak heuay, walah hésé ieu mah, kudu nganjang ka Ujung Kulon heula. Ari dedegna mah rada deukeut ka jogo anjing, ngan luhureun sirahnya aya ceulian-susuhunan tambahan, kahareup.
  • Parahu kumureb: nya siga tangkuban parahu pisan, trapesium tibalik di Tomo Sumedang, disebutna jubleg nangkub.
  • Julang ngapak: julang teh ngaran manuk. dipaké ku Maclain Point jang nyieun aula kulon-aula wétan ITB. Nya manéhna nu nyebut ieu model téh ciri suhunan Sunda Besar. Julang ngapak mun diténjo ti hareup, suhunan kénca katuhuna siga jangjang manuk julang-suhunanana opat nyambung nu di sisi nyorondoy. Sambunganana di tengah, maké tambahan siga gunting muka di punclutna.
  • Buka palayu: suhunan sigan imah Betawi aya émpér panjang dihareup.
  • Buka pongpok: rada mirip buka palayu, ngan pantona dirobah ka arah jalan.

Baca ogé[édit | sunting sumber]

Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]

Related adjectives are architectural and architectonic


Kecap arsitéktur ogé dipaké pikeun rarancang atawa act ngarancang sistem kompléks séjénna. Pikeun conto, arsitéktur komputer, arsitéktur software, jeung arsitéktur informasi. Dina kasus ieu, nujulna ka sakujur struktur sistimna.