Norwégia

Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas
(dipindahkeun ti Kongeriket Noreg)
Luncat ka: pituduh, sungsi
Kongeriket Norge
Kongeriket Noreg
Bandéra Norwégia Lambang Norwégia
Lagu

Kongesangen
("Lagu Raja")
Location of Norwégia
Ibu kota
(jeung kota panggedéna)
Oslo
Basa resmi Norwégia (Bokmål jeung Nynorsk)
Basa régional Sami Kalér, Sami Lule, Kven, jeung Sami Kidul
Pamaréntah Monarki konstitusional
 -  Raja Harald V
 -  Perdana Menteri Erna Solberg
Pawangunan
 -  Unifikasi 872 
 -  Konstitusi 17 Méi 1814 
 -  Pambubaran kahijian ti Swédia 7 Juni 1905 
 -  Réstorasi sanggeus panjajahan Jérman 8 Méi 1945 
Aréa
 -  Total 385.252 km² (611)
 mil² 
 -  Cai (%) 6,0%
Populasi
 -  Perkiraan  2011 4.995.500 (115)
 -  Sénsus 2001 4.503.436 
 -  Kapadetan 12.5 /km² (213)
 /mil²
GDP (PPP) Perkiraan 2003
 -  Total US$169 miliar (42)
 -  Per kapita US$ 40.784 (2)
HDI  0,963 (1)
Mata uang Krone (NOK)
Zona wanci CET (UTC+1)
 -  Usum panas (DST) CEST (UTC+2)
TLD Internét .no
Kode telepon +47
1 Kaasup Svalbard jeung Jan Mayen

Karajaan Norwégia atawa Kongeriket Norge (Noreg) dina basa Norwégia, mangrupakeun hiji nagara Nordik di Samenanjung Skandinavia bagian kulon nu tepung wates jeung Swédia, Finlandia, jeung Rusia. Basisirna nu aya di Samudra Atlantik Kalér jeung Laut Barents mangrupakeun lokasi ti fyord nu kasohor. Svalbard jeung Jan Mayen aya dina kadaulatan Norwégia dumasar kana Traktat Svalbard. Norwégia miboga hiji pulo nu ngaranna Bouvet nu aya di Samudra Atlantik. Norwégia mangrupakeun nagara kalawan kapadetan populasi nu panghandapna kadua di Éropa. Ibu kotana nya éta Oslo. Norwégia miboga cadangan minyak bumi, gas alam, mineral, pangan laut, cai tawar nu luas. Norwégia ogé panghasil minyak jeung gas alam per kapita nu panggedéna di luar Wétan Tengah.

Étimologi[édit | sunting sumber]

Norwégia biasana disebut Kongeriket Norge (Karajaan Norwégia) dina tulisan Bokmål, lamun Kongeriket Noreg dina tulisan Nyrosk.

Urang Norwégia Lami biasana nyebut Norwégia Noregr, jeung urang patengahan Latihan nya éta Nor(th)vegia. Sababaraha téks abad patengahan nyebut ngeunaan mitos raja Norr, budak Snær (personifikasi salju), katurunan Fornjót, pangawasa legéndaris Finlandia. Tapi, umumna diasumsikeun ngaran asalna ti urang Norwégia Lami, nu hartina "norðvegr" (di kaléreun jalan). Norwégia ogé miboga istilah austrvegr "lemah di beulah wétan" (Rusia), vestrvegr "lemah di beulah kulon" (Inggris jeung Irlandia), jeung suðrvegr "lemah di beulah kidul" (Méditérania).

Sajarah[édit | sunting sumber]

Jaman Viking[édit | sunting sumber]

Leif Ericson manggih Amérika (893).

Jaman Viking miboga karakteristik kalawan paluasan jeung émigrasi ku para palaut Viking. Dumasar kana tradisi, Harald Fairhair (Harald Hårfagre) ngahiji jeung maranéhna wanci 872 M sanggeus Patempuran Hafrsfjord di Stavanger, jadina minangka raja kahiji ti Norwégia ngahiji. Wewengkon Harald utamana basisir Norwégia Kidul.

Karajaan Norwégia nalika masa jayana, taun 1265 M.

Harald Fairhair maréntah kalawan tangan nu kiat, jeung ceuk sajarah, loba urang Norwégia ninggalkeun nagarana pikeun hirup di Islandia, Kapulauan Faroe, Lemah Héjo, jeung bagian ti Britania Raya sareng Irlandia. Kota-kota Irlandia ayeuna kawas Dublin, Limerick, jeung Waterford diwangun ku padumuk Norwégia jeung Dénmark.[rujukan?]

Géografi[édit | sunting sumber]

Red right arrow.svg
 Artikel utama: Géografi Norwégia.

Norwégia tepung wates jeung Laut Kalér kulon-kidul, jeung Kapuloan Skagerrak di kidul, Laut Norwégia di kulon, sarta Laut Barents di wétan-kalér. Di beulah wétan, Norwégia tepung wates jeung Swédia, Finlandia, jeung Rusia. Titik pangluhurna di Norwégia nya éta Galdhøpiggen kalawan 2.469 méter.

Citra satelit Norwégia basa usum tiis.

Politik[édit | sunting sumber]

Red right arrow.svg
 Artikel utama: Politik Norwégia.

Norwégia mangrupakeun nagara monarki konstitusional nu ngagunakeun sistem pamaréntahan parleménter.

Parleménna, Stortinget, miboga 169 anggota (saméméhna 165, teras ditambih 4 urang dina kaping 12 Séptémber 2005) nu dipilih pikeun jabatan 4 taun. Parlemén ieu kabagi dua dina voting législasi, Odelsting jeung Lagting. Iwal pikeun sababaraha al, Storting boga fungsi minangka parlemén unikameral.

Babagian Administratif[édit | sunting sumber]

Babagian administratif Norwégia.

Norwégia dibagi kana salapan belas county (fylker). Norwégia ogé miboga dua wewengkon téritori, Jan Mayen jeung Svalbard. Aya tilu depéndensi : Pulo Bouvet, Pulo Peter I, jeung Daratan Ratu Maud.

Ieu county di Norwégia:

Kode Lambang County Ibu kota Munisipalitas pangpadetna
01 Østfold våpen.svg Østfold Sarpsborg Fredrikstad
02 Akershus våpen.svg Akershus Oslo Bærum
03 Oslo komm.svg Oslo City of Oslo Oslo
04 Hedmark våpen.svg Hedmark Hamar Ringsaker
05 Oppland våpen.svg Oppland Lillehammer Gjøvik
06 Buskerud våpen.svg Buskerud Drammen Drammen
07 Vestfold våpen.svg Vestfold Tønsberg Sandefjord
08 Telemark våpen.svg Telemark Skien Skien
09 Aust-Agder vapen.svg Aust-Agder Arendal Arendal
10 Vest-Agder våpen.svg Vest-Agder Kristiansand Kristiansand
11 Rogaland våpen.svg Rogaland Stavanger Stavanger
12 Hordaland våpen.svg Hordaland Bergen Bergen
13 Teu dianggo. County ieu teu aya sabab gabung jeung Hordaland dina taun 1972 bareng Bergen.
14 Sogn og Fjordane våpen.svg Sogn og Fjordane Leikanger Førde
15 Møre og Romsdal våpen.svg Møre og Romsdal Molde Ålesund
16 Sør-Trøndelag våpen.svg Sør-Trøndelag Trondheim Trondheim
17 Nord-Trøndelag våpen.svg Nord-Trøndelag Steinkjer Stjørdal
18 Nordland våpen.svg Nordland Bodø Bodø
19 Troms våpen.svg Troms Tromsø Tromsø
20 Finnmark våpen.svg Finnmark Vadsø Alta

Tempo ogé[édit | sunting sumber]

Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg   Tingali ogé Norwégia di Wikivoyage






Countries.png