Monumén Nasional

Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas basa Sunda
Luncat ka: pituduh, sungsi
Monumen Nasional

Monumen Nasional atawa nu leuwih populer disingget ku Monas atawa Tugu Monas nya éta monumén peringatan saluhur 132 meter (433 kaki) nu diadegkeun keur nineung pahlawan jeung pajoangan rahayat Indonesia keur ngarebut kamerdikaan ti pamaréntahan kolonial Hindia-Walanda. Pangwangunan monumen ieu dimimitian tanggal 17 Agustus 1961 di handap paréntah presiden Sukarno, jeung dibuka keur umum ti tanggal 12 Juli 1975. Tugi ieu dimahkotaan seuneu nu dilapis lambaran emas nu ngalambangkeun sumanget pajoang nu ngagedur. Monumen Nasional aya di tengah Lapangan Medan Merdeka, Jakarta Pusat. Monumen jeung museum ieu dibuka unggal poé ti jam 08.00-15.00 WIB. Di poé senén minggu pamungkas unggal bulanna ditutup keur umum. [1]

Sajarah[édit | sunting sumber]

Sanggeus puseur pamaréntahan Republik Indonesia balik deui ka Jakarta sanggeus sateuacanna di Yogyakarta di taun 1950 nyusul pangakuan kadaulatan Indonesia ku pamaréntah Walanda di taun 1949, Presiden geus mikiran pangwangunan hiji monumen satara jeung Menara Eiffel di lapangan hareupeun Istana Merdeka. Pangwangunan tugu Monas tujuanna ngemutan jeung ngamumulé pajoangan bangsa Indonesia di mangsa revolusi kamerdikaan 1945, ambéh terus ngabangkitkeun inspirasi jeung sumanget patriotisme generasi kiwari jeung engké.
Di tanggal 17 Agustus 1954 hiji komite nasional diwentuk jeung sayembara rarancang monumen nasional digelar di taun 1955. Aya 51 karya nu asup, ngan ukur hiji nu dijieun ku Frederich Silaban nu minuhan kriteria nu ditangtukeun ku komite, antarana ngagambarkeun karakter bangsa Indonesia jeung bisa tahan mangabad-abad. Sayembara kadua di taun 1960 ngan sakali deui teu aya nu lolos ti 136 pamilon. Pupuhu juri salajengna ménta Silaban pikeun nunjukkeun rarancangna ka Sukarno. Namung Sukarno teu nyatujuan rarancang éta jeung anjeunna ménta monumenna ngawentuk lingga jeung yoni. Silaban tuluy diménta ngarancang monumen ku karya éta, ngan rancangan Silaban kacida badagna nepi ka biayana kacida gedéna jeung teu mampu ditanggung ku anggaran nagara, jeung deui kaayaan ekonomi nagara nu buruk. Silaban nolak ngarancang wangunan nu leuwih leutik, jeung nyarankeun pangwangunan ditunda nepi ka ekonomi Indonesia langkung hadé. Sukarno salajengna ménta arsitek R.M. Soedarsono pikeun ngalanjutkeun rancangan éta. Soedarsono ngasupkeun 17, 8, jeung 45, ngalambangkeun 17 Agustus 1945 Proklamasi Kemerdekaan Indonesia,ka rarancang monumen éta. [2][3] luhur cawan ti halaman nya étta 17 meter, lebar dasar monumen nya éta 8 meter, sarta lebar halaman cawan nya éta 45 meter.
Tugu Peringatan Nasional ieu salajengna diwangun di areal saluas 80 hektar. Tugu ieu diarsitek ku Friedrich Silaban jeung R. M. Soedarsono, mimiti diwangun 17 Agustus 1961.

Pangwangunan[édit | sunting sumber]

Sukarno ngainspeksi pangwangunan monas. Foto ieu dijieun taun 1963-1964.

Pangwangunan kawengku ku tilu tahap. Tahap mimiti, kurun 1961/1962 - 1964/1965 dimimitian kalawan dimimitianna sacara resmi pangawangunan di tanggal 17 Agustus 1961 kalawan Sukarno sacara seremonial nacebkeun pasak beton munggaran. Total 284 pasak beton digunakeun salaku fondasi wangunan. Saloba 360 pasak bumi dipelak keur fondasi museum sajarah nasional. Sakabehna fondasi bérés di bulan Maret 1962. Tembok museum di dasar rengsé di bulan Oktober. Pangwangunan obelisk salajengna dimimitain jeung rengsé bulan Agustus 1963. Pangwangunan kadua lumangsung ti kurun 1966 nepi ka 1968 sabab ayana Gerakan 30 September 1965 (G-30-S/PKI) jeung upaya kudeta, tahap ieu sempet katunda. Tahap ahir lumangsu ti taun 1969-1976 kalawan nambahkeun diorama di museum sajarah. Sanajan pangwangunan geus rengsé, masalah masih sok kajadian, nya éta bocorna cai nu ngeueum museum. Monumen sacara resmi dibuka keur umum jeung diresmikeun tanggal 12 Juli 1975 ku Presiden Republik Indonesia Soeharto.[4][5] Lokasi pangwangunan monumen ieu dipikawanoh ku ngaran Medan Merdeka. Lapangan Monas ngalaman lima kali ganti ngaran nya éta Lapangan Gambir, Lapangan Ikada, Lapangan Merdeka, Lapangan Monas, jeung Taman Monas. Di sakuriling tugu aya taman, dua kolam jeung sababaraha lapangan kabuka tempat olahraga. Di poé libur Medan Merdeka dipinuhan ku pangunjung nu rekreasi nempo Tugu Monas jeung ngalakukeun sababaraha aktivitas dina taman.

Rancang Wangun Monumen[édit | sunting sumber]

Rekonstruksi Monas

Rancang wangun Tugu Monas dumasar kana konsep pasangan universak nu abadi; Lingga jeung Yoni. Tugu obelisk nu ngajulang nya éta lingga nu ngalambangkeun lalaki, elemen maskulin nu sifatna aktif jeung positif, sarta ngalambangkeun siang. Cawan ngalambangkeun Yoni nu ngalambangkeun awéwé, elemen feminin nu pasif jeung negatif sarta ngalambangkeun peuting. [6] Lingga jeung yoni mangrupa lambang kasuburan jeung hiji harmonis nu silih lengkepan ti mangsa prasejarang Indonesia. Iwal éta wentuk Monas disawang saperti sapasang "halu" jeung "lisung", alat nutu paré anu dimeunangkeun di unggal imah patani tradisional Indonesia. Ku kituna wangun Monas pinuh ku dimensi has budaya Indonesia. Monumen kawengku ku 117,7 meter obelisk diluhur landasan pasagi saluhur 17 meter. Palataran cawan. Monumen ieu dilapis ku marmer Italia.
Kolam di Taman Medan Merdeka Utara ukuranna 25 x 25 meter dirancang salaku bagéan ti sistem paniis hawa sakaligus nambah kaéndahan tampilan Taman Monas. Di deukeutna aya kolam air mancur jeung patung Patung Diponegor nu keur numpak kudana, dijieun ti perunggu beuratna 8 ton. Patung ieu dijieun ku pamatung Italia, Prof. Coberlato salaku sumbangan ti Konsulat Jendral Honores, Dr Mario Bross di Indonesia. Pintu asup Monas aya di taman Medan Merdeka kalér deukeut patung Pangeran Diponegoro. Panto asup ngaliwatan terowongan 3 meter di handap taman jeung jalan silang monas ieu nu jadi pintu asup pangunjung tugu Monas. Loket tiket aya di tungtung terowongan. Nalika pangunjung naék balik, ka sisi kalér Monas, pangunjung bisa ngalanjutkeun kukurilingan nempo relief sajarah pajoangan Indonesia; asup ka jero museum nasional ngaliwatan sisi timur laut, atawa langsung naék ka tengan ka ruang kamerdikaan atawa lift ka puncak monumen.

Relief Sejarah Indonesia[édit | sunting sumber]

Relief timbul sejarah Indonesia nembongkeun Gajah Mada jeung sajarah Majapahit

Di luar ngurilingan monumen, unggal juruna aya relief timbul nu ngagambarkeun sajarah Indonesia. Relief ieu mimitina ti beulah kalér laut nu ngabadikeun jakayaan Nusantara di mangsa bihari; nampilkeun sajarah Singhasari jeung Majapahit. Relief ieu lanjutanna sacara kronologis saarah jarum jam ka juru beulah tenggara, barat daya, jeung barat laut. Sacara kronologis ngagambarkeun masa pangjajahan Walanda, palawanan rahayat Indonesia jeung pahlawan-pahlawan nasional Indonesia, kawentuk organisasi modern nu diperjoangkeun Indonesia Merdika ti awal abad ka-20, Sumpah Pemuda, mangsa Jepang jeung Perang Dunia II, proklamasi kamerdikaan Indonesia disusul Revolusi jeung Perang kamerdikaan Republik Indonesia, nepi ka mangsa pangwangunan Indonesia modern.
Relief jeung patung-patung ieu dijieun ti semen sarta rangka pipa atawa logam, ayeuna patung jeung arcana rontok jeung ruksak sabab hujan jeung panas.

Museum Sejarah Nasional[édit | sunting sumber]

Pelajar merhatikeun diorama sajarah Indonesia

Di bagéan dasar monumen di handap tilu meter taneuh, aya Museum Sejarah Nasional Indonesia. Rohangan badag museum sajarah perjuangan nasional nu ukuranna 80 x 80 meter, bisa nampung 500 jalma. Rohangan bdag lapis marmer ieu aya 48 diorama di opat sisina jeung 3 diorama di tengah, nepi ka totalna 51 diorama. Diorama ieu nampilkeun sajarah Indonesia ti mangsa pra sejarah nepi ka Orde Baru. Diorama ieu dimimitian ti timur laut saarah jarum jam nyusur sajarah Indonesia.

Rohangan Kamerdikaan[édit | sunting sumber]

Rohang kamerdikaan

Di bagéan jero cawan monumen aya rohang kamerdikaan ngawangun amphitheatre. Rohangan ieu bisa ditingali sanggeus ngaliwatan tangga muter ti panto sisi kalér jeung kidul. Rohangan ieu nyimpen simbol kanagaraan jeung kamerdikaan Republik Indonesia. Diantarana naskah asli Proklamasi Kamerdikaan Republik Indonesia nu disimpen dina kotak kaca di jero gerbang lapis emas, lambang negara Indonesia, peta kapuloan NKRI lapis emas, jeung bandéra beureum bodas, sarta tembok nu aya tulisan naskah Proklamasi Kemerdekaan Republik Indonesia.[2]. Di jero rohangan kamerdikaan Monumen Nasional ieu digunakeun salaku rohang tenang keur mengheningkan cipta jeung meditasi nineung hakékat kamerdikaan jeung pajoangan bangsa Indonesia. Naskah asli proklamasi, gerbang emasna dijieun jadi panto mekanis nu dijieun ti perunggu sabeurat 4 ton lapis emas dihias ku ukiran kembang Wijaya Kusuma nu ngalambangkeun kaabadian, sarta kembang taraté nu ngalambangkeun kasucian. Panto ieu ayana di sisi tembok bagéan barat di tengah rohangan jeung lapis marmer hideung. Panto ieu dipikawanoh ku ngaran Gerbang Kemerdekaan nu sacara mekanis bakal kabuka tuluy musik "Padamu Negeri" kakuping tuluy rekaman sora Sukarno nu keur macakeun naskah proklamasi tanggal 17 Agustus 1945. Di sisi bagéan kidul aya patung Garuda Pancasila, lambang nagara Indonesia nu dijiaeun ti perunggu beuratna 3,5 ton jeung lapis emas. Di sisi bagéan wétan aya tulisan naskah proklamasi hurufna perunggu, kuduna di sisi ieu nampilkeun bandéra nu pang sucina jeung dimuliakeun Sang Saka Merah Putih nu asli dikibarkeun tanggal 17 Agustus 1945. Namung sabab kondisina nu geus kolot jeung rapuh, bandéra suci ieu teu dipamerkeun. Sisi kalér tembok marmer hideung ieu nampilkeun kapuloan Nusantara lapis emas, ngalambangkeun lokasi Negara Kesatuan Republik Indonesia.

Pelataran Puncak jeung Api Kemerdekaan[édit | sunting sumber]

Pelataran saluhur 115 meter tempat pangunjung bisa nempo Jakarta ti kaluhuran

Hiji elevator (lift) di panto sisi kidul bakal mawa pangunjung ka palataran puncak nu ukuranna 11 x 11 meter di kaluhuran 115 meter ti taneuh. Lift ieu kapasitasna 11 jalmi sakali angkut. Palataran puncak ieu bisa nampung 50 jalma, sarta aya teropong keur nempo panorama Jakarta leuwih deukeut. dina sakuriling elevator aya tangga darurat nu dijieun tina beusi. Ti palataran puncak tugu Monas, pangunjung bisa nempo kaayaan kota Jakarta. Lamun kondisi keur cerah tampa halimun, di beulah kidul katempo Gunung Salak di Kabupaten Bogor, Jawa Barat, di beulah kaler aya laut jeung pulo-pulo leutik.


Di puncak Monumen Nasional aya cawan anu nyangga seuneu perungu nu beuratna nepi ka 14,5 ton jeung dilapis emas 35 kg. Létah seuneu atawa obor ieu luhurna 14 meter jeung diameter 6 meter kawengku ku 77 bagéan anu dihijikeun. Seuneu ieu simbol sumanget pahoangan rahayat Indonesia nu hayang merdika. Mimitina seuneu ieu dilapis lambaran emas sabeurat 35 kg[2], ngan keur miéling satengah abad kamerdikaan Indonesia taun 1995, lambaran emas ieu dilapis ulang nepi ka beuratna 50kg.[7] Puncak tugu mangrupa "Seuneu Nu Abadi" nu ngabogaan makna supaya Bangsa Indonesia ngabogaan sumanget nu ngagedur dina bajoang jeung teu leungit sapanjang masa. Palataran cawan mere pamandangan ti palataran puncak, atawa ngaliwatan tangga nepi ka dasar cawan. Luhur palataran cawan ti dasar 17 meter, sedengkeun rentang luhur antara ruang museum sajarah ka dasar cawan nya eta 8 meter. Luas palataran nu ngawangun pasagi, ukuranna 45 x 45 meter, sakabehna mangrupa ngamumule angka keramat Proklamasi Kemerdekaan RI (17-8-1945).


Saloba 38 kg emas di obor Monas mangrupa sumbangan ti Teuku Markam, urang Aceh anu kungsi jadi salasahiji jalma pangbeungharna di Indonesia.[8]


Galeri[édit | sunting sumber]

Puncak Monas

Catatan kaki[édit | sunting sumber]

  1. Heuken, A.2008. Medan Merdeka - Jantung Ibukota RI. Jakarta: Yayasan Cipta Loka Caraka.
  2. a b c Heuken (2008) p25
  3. National monument Office, Jakarta (1996) pp. 3-9
  4. National monument Office, Jakarta (1996) pp. 12-23
  5. Jakarta Administration website
  6. Monument Nasional brochure; Dinas Pariwisata dan Kebudayaan Provinsi DKI Jakarta, Unit Pengelola Monumen Nasional
  7. National monument Office, Jakarta (1996) p28
  8. Teuku Markam

Tumbu Luar[édit | sunting sumber]

Wikimedia Commons logo
Wikimedia Commons mibanda média séjénna ngeunaan

Koordinat: 6°10′28″S 106°49′44″E / -6.17444, 106.829

Nulis.jpg