Timor Wétan

Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas basa Sunda
Luncat ka: pituduh, sungsi
Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'e
República Democrática de Timor-Leste
Républik Démokratik Timor-Lésté
Bandéra Timor Wétan Lambang Timor Wétan
Motto
"Unidade, Acção, Progresso"  (Portugis)
"Ngahiji, Meta, Mekar"
Lagu
Pátria
Location of Timor Wétan
Ibu kota Dili
8°34′S 125°34′E
Kota panggedéna Ibu kota
Basa resmi Tetum, Portugis1
Pamaréntah Républik
 -  Présidén José Ramos Horta
 -  Perdana Mentri Xanana Gusmão
Merdika ti Portugal2 
 -  Didéklarasikeun 28 Nopémber 1975 
 -  Diaku 20 Méi 2002 
Aréa
 -  Total 14,609 km² (ka-158)
5,743 mil² 
 -  Cai (%) sakedik
Populasi
 -  Perkiraan  Juli 2005 947,000 (ka-155)
 -  Kapadetan 64 /km² (132nd)
166 /mil²
GDP (PPP) Perkiraan 2005
 -  Total $1.68 miliar (206)
 -  Per kapita $800 (188)
HDI (2004) 0.513 (sedeng) (ka-142)
Mata uang Dolar A.S.3 (USD)
Zona wanci (UTC+9)
TLD Internét .tl4
Kode telepon +670
1 Basa Indonésia jeung Basa Inggris diaku ku Undang-undang minangka "working language".
2 Indonésia nginvasi Timor Wétan dina 7 Désémber, 1975 sarta ninggalkeun taun 1999.
3 Koin centavo dipake oge.
4 .tp keur dina tahap kaluar.

Républik Démokratik Timor-Lésté (resmina, ngaran Timor-Lésté leuwih dipikaresep, sanajan Timor Wétan geus leuwih ilahar dina basa urang) nyaéta hiji nagara di Asia Tenggara. Nagara ieu perenahna di bagéan wétan Pulo Timor, deukeuteun kapuloan Atauro jeung Jaco, sarta Oecussi-Ambeno, éksklaf di sisi kulon kalér pulo, di wewengkon Timor Kulon, Indonésia. Nagara leutik nu legana ukur 5.376 mil pasagi (14,609 kilometer pasagi) ieu, perenahna kurang leuwih 400 mil (640 km) kulon kalereun Darwin, Australia.

Salila dijajah ku Portugal dina abad ka-16, Timor Wétan katelahna Timor Portugis salila mangabad-abad. Satuluyna diinvasi ku Indonésia taun 1975 sarta diaku minangka propinsi ka-27 taun satuluyna. Dumasar kana referendum taun 1999 nu dirojong ku PBB, Indonesia ngaleupaskeun kadali ka Timor Wetan sarta ngajadikeun nagara ieu nagara berdaulat munggaran dina abad ka-21 sarta dina milénium ka-3 dina 20 Méi 2002. Lian ti Pilipina, Timor Wetan mangrupakeun salahsahiji tina dua nagara Katolik Roma di Asia.

Etimologi[édit | sunting sumber]

Ngaran "Timor" diturunkeun tina kecap timur, nu hartina "wétan" dina Basa Indonésia jeung Basa Malayu nu satuluyna jadi kecap Timor dina Basa Portugis. Ngaran Portugis Timor-Lésté (pron. IPA: [ti'moɾ 'lɛʃtɨ]) jeung Basa Tetum nu henteu resmi Timór Lorosa'é kadang-kadang dipake dina Basa Inggris, sarta PBB sacara resmi nyebutna Timor-Lésté. Lorosa'é (kecap keur "wétan" dina Basa Tetum) sacara literal hartina "panonpoé nu medal".

Sajarah[édit | sunting sumber]

Red right arrow.svg
 Artikel utama: Sajarah Timor Wétan.

Tempo ogé[édit | sunting sumber]

Daptar

Rujukan[édit | sunting sumber]

Tumbu luar[édit | sunting sumber]

Mangga paluruh émbaran nu langkung seueur ngeunaan East Timor ku jalan nyungsi proyék sawargi Wikipedia
Wiktionary-logo-en.png Définisi kamus ti Wiktionary
Wikibooks-logo.svg Buku téks ti Wikibooks
Wikiquote-logo.svg Cutatan ti Wikiquote
Wikisource-logo.svg Téks sumber ti Wikisource
Commons-logo.svg Gambar jeung média ti Commons
Wikinews-logo.svg Warta ti Wikinews
Wikiversity-logo-en.svg Sumber pangajaran ti Wikiversity
Pamarentah
Lianna