Cakil

Wayang Golék Cakil koléksi Tropenmuseum, Walanda (TMnr 8-83).

Cakil (atawa langkung lengkepna Buta Cakil) nyaéta salah sahiji inohong Raksasa (buta) anu kacida populérna dina dunya pawayangan di Indonésia, hususna dina Wayang Golék Sunda sarta Wayang Kulit Jawa. Ngaran "Cakil" dicokot tina ciri fisikna anu miboga gado panjang sarta nonjol ka hareup.

Ciri Fisik sarta Karakter

Cakil miboga rupa anu unik sarta gampang mikawanohna:

• Gado sarta Huntu: Miboga gado anu panjang sarta huntu handap anu kaluar (tonggos handap).
• Awak: Béda jeung buta umumna anu awakna badag, Cakil mah perawakanna langsing sarta leutik.
• Sipat: Karakterna sombong, lincah, sarta sok nangtang gelut ka satria anu nuju ngalalana.

Peran dina Pawayangan

Dina dunya pawayangan, Cakil mindeng muncul dina adegan anu disebut Perang Kembang, nyaéta peperangan antara satria (saperti Arjuna) ngalawan raksasa di tengah leuweung. Cakil dipikawanoh ku gerakanna anu lincah sarta akrobatik, anu dina Wayang Golék Sunda sok jadi bagian anu paling dipikaresep ku nu lalajo kusabab artistikna.

Dina unggal lalakon, Cakil pasti perlaya. Unikna, manéhna mindeng maot ku pakarangna sorangan, nyaéta Kris, anu malik ka dirina nalika keur tarung silih piting jeung lawanna.

Filosofi Tokoh Cakil

Salian ti ciri fisikna, Cakil miboga sababaraha perlambang filosofis:

• Simbol Hawa Nafsu: Cakil téh gambaran tina hawa nafsu manusa anu teu kaampeuh, lincah néangan mangsa, sarta sombong.
• Gado sarta Huntu: Ngalambangkeun sipat anu sok "miheulaan" gajah sakali, hartina jalma anu sok loba catur tanpa bukur.
• Maot ku Pakarang Sorangan: Mangrupa perlambang tina hukum Karma. Nafsu sarta kalakuan jahat téh dina tungtungna bakal nyilakakeun diri sorangan (senjata makan tuan).
• Perang Kembang: Simbol perang batin manusa di dunya (leuweung) anu pinuh ku gogoda.

Tumbu Luar

• Koléksi Cakil di Tropenmuseum