Lompat ke isi

D.I. Pandjaitan

Ti Wikipédia Sunda, énsiklopédi bébas
D.I. Pandjaitan

Donald Isaac Pandjaitan (EYD: Donald Isaac Panjaitan; 9 Juni 1925 – 1 Oktober 1965) téh salah sahiji Pahlawan Revolusi Indonésia anu gugur dina kajadian Gerakan 30 Séptémber 1965. Manéhna mangrupa perwira luhur TNI Angkatan Darat anu dipikawanoh ku dédikasi, kadisiplinan, jeung integritasna dina ngalaksanakeun tugas militér.[1]

Salila hirupna, D.I. Pandjaitan aktip dina rupa-rupa operasi militér penting sanggeus kamerdékaan sarta boga peran dina prosés pembenahan organisasi Angkatan Darat. Ku jasa jeung pangorbananana pikeun ngajaga kasatuan nagara, manéhna dianugrahkeun pangkat Mayor Jénderal TNI Anumerta.[2] Layonna dimakamkeun di Taman Makam Pahlawan Nasional Utama Kalibata, Jakarta, minangka tanda panghargaan nagara kana perjuangan jeung pangabdianna pikeun Indonésia.

Kahirupan

[édit | édit sumber]

D.I. Pandjaitan lahir tanggal 9 Juni 1925 di Lumbantor Natolutali, hiji daérah anu ayeuna kaasup ka Kacamatan Silaen, Kabupatén Toba, Sumatera Kalér. Manéhna lahir kira-kira jam satengah opat énjing sarta dibéré ngaran Donald Isaac Pandjaitan dina hiji upacara syukuran kulawarga anu dipingpin ku akina, Raja Malintang.[3]

Atikan formalna dimimitian di sakola dasar anu diurus ku pihak Zending, tempat manéhna sakola salila dua taun, saméméh tuluy dipindahkeun ku bapana ka Christelijke HIS di Narumonda. Sanggeus tamat ti HIS, Donald nuluykeun sakolana ka Christelijke MULO di Tarutung pikeun ngiluan atikan menengah.[3][4]

Najan kitu, perjalanan atikanana eureun lantaran datangna tentara Jepang ka Sumatra dina mangsa Perang Dunya Kadua. Tanggal 13 Maret 1942, pasukan Jepang darat di Medan sarta gancang sumebar nepi ka wewengkon Tapanuli, kaasup Tarutung. Pamaréntahan pendudukan Jepang, anu nolak sagala rupa atikan jeung lembaga nu boga orientasi Kulon, nutup Christelijke MULO tempat Donald sakola. Waktu éta, manéhna kakara di kelas tilu jeung can sempet tamat. Ku sabab sakolana ditutup, Donald kudu eureun diajar sarta tuluy ngabantu ékonomi kulawargana ku cara dagang bawang jeung sapi ti Tarutung ka Barus. Pangalaman éta jadi salah sahiji léngkah penting dina kahirupanana, ngawangun kamandirian jeung sumanget gawé teuas anu engké bakal ngawangun karir militérna.[3]

Karir militér

[édit | édit sumber]

Dina bulan Nopémber 1945, teu lila sanggeus proklamasi kamerdékaan Indonésia, D.I. Pandjaitan babarengan jeung para nonoman di wewengkonna milu aktip ngabentuk cabang lokal Tentara Kaamanan Rakyat (TKR), anu engké jadi cikal bakal Tentara Nasional Indonésia (TNI). Dina organisasi éta, manéhna dipercaya jadi komandan batalyon, nunjukkeun bakat kapamingpinan militérna ti umur ngora.[5]

Karir militérna terus maju kalayan gancang, sarta dina bulan Maret 1948 manéhna diangkat jadi Komandan Organisasi jeung Pendidikan Divisi XI/Banteng di Bukittinggi, Sumatra Kulon. Teu lila ti harita, manéhna dipercaya pikeun jadi Wakil Komandan IV (Perbekalan) di Komando Tentara Sumatra, hiji jabatan penting anu ngabutuhkeun tanggung jawab gedé dina nyayagikeun logistik jeung perlengkapan pasukan. Waktu Walanda ngalaksanakeun Aksi Polisionil Kadua ngalawan Républik Indonésia taun 1948, Pandjaitan deui nunjukkeun dédikasi jeung pangabdianna ku cara ngatur jeung ngajaga perbekalan pikeun Pamaréntahan Darurat Républik Indonésia (PDRI) anu berpusat di Sumatra.[5]

Sanggeus Walanda ngaku kamerdékaan Indonésia taun 1949, Pandjaitan ditempatkeun di Markas Besar Divisi Sumatra di Médan. Tanggal 2 Januari 1950, manéhna diangkat jadi Kepala Staf Operasional Divisi I/Bukit Barisan anu markasna aya di Sumatra Kalér. Teu lila ti harita, manéhna dipindahkeun ka Palémbang, Sumatra Kidul, pikeun ngajabat salaku Wakil Komandan Divisi II/Sriwijaya. Pangalaman jeung kamampuhna dina widang logistik jeung kapamingpinan ngajadikeun manéhna terus dipercaya pikeun nyekel rupa-rupa jabatan penting di lingkungan militér.[5][6]

Antara bulan Oktober 1952 nepi ka Juli 1957, Pandjaitan ditugaskeun ka luar nagri minangka Atase Militér di Kedutaan Besar Indonésia di Bonn, Jérman Kulon.[7][8][9] Di ditu manéhna ngalegaan wawasan jeung pangalaman diplomasi militér Indonésia di tingkat internasional. Sanggeus balik deui ka tanah air, manéhna gabung jeung Staf Umum Angkatan Darat sarta terus nunjukkeun pangabdianna dina ngawangun kakuatan pertahanan nasional.

Ti bulan Désémber 1963 nepi ka Juni 1964, manéhna meunang kasempetan pikeun sakola di Sekolah Staf jeung Komando Angkatan Darat Amérika Sarikat (Fort Leavenworth, Kansas), salah sahiji lembaga militér pangbergéngsi di dunya. Sanggeus réngsé sakolana, Pandjaitan nyekel jabatan pamungkasna minangka Asistén IV Kepala Staf Angkatan Darat anu tanggung jawab dina widang logistik jeung pakarang, nepi ka ahirna gugur dina kajadian G30S taun 1965 minangka salah sahiji Pahlawan Révolusi Indonésia.

Ahir kahirupan

[édit | édit sumber]
Makam D.I. Pandjaitan di Taman Makam Pahlawan Kalibata

Dina peuting tanggal 1 Oktober 1965, sakelompok anggota Gerakan 30 Séptémber (G30S) ninggalkeun markas maranéhna di Lubang Buaya, di beulah wétan Jakarta, kalayan misi pikeun nyulik sababaraha perwira luhur Angkatan Darat. Salah sahiji target operasi éta nyaéta Brigadir Jénderal D.I. Pandjaitan, anu waktu harita ngajabat minangka Asistén IV Kepala Staf Angkatan Darat dina widang logistik jeung pakarang. Pasukan G30S ngadobrak pager imahna di Jalan Hasanuddin, Kebayoran Baru, Jakarta Kidul, tuluy langsung asup ka jero halaman imah.[10] Dina serangan éta, maranéhna nembak salah sahiji staf rumah tangga Pandjaitan anu keur sare di lantai handap imah anu mibanda dua lanté éta.[11]

Sanggeus éta, para anggota G30S ngageroan Pandjaitan supaya turun ti lanté luhur. Dua urang anu dipikanyaho kalibet dina kajadian ieu nyaéta Albert Naiborhu jeung Viktor Naiborhu, anu nyobaan ngajaga Pandjaitan; duanana tatu parna dina usaha éta, sarta Albert Naiborhu tungtungna maot.[12] Pandjaitan, anu geus maké saragam dinasna lengkep, turun kalayan tenang sarta milih pikeun ngadu’a di buruan imahna saméméh nurut kana paréntah para nu nyulik. Tapi, kasabaran para palaku béak waktu ningali Pandjaitan masih kénéh lulut bari ngadu’a; tanpa aya rasa welas asih, maranéhna nembak ti tukang nepi ka maéhanana di tempat éta ogé.[11][13]

Layonna tuluy diasupkeun kana treuk babarengan jeung korban séjénna, sarta dibawa ka markas G30S di Lubang Buaya. Di dinya, jasadna dipiceun kana hiji sumur heubeul babarengan jeung awak para perwira Angkatan Darat séjén anu ogé jadi korban panyulikan jeung pembunuhan éta. Opat poé sanggeusna, tanggal 4 Oktober 1965, layon para korban hasil kapanggih ku pihak militér, sarta isukna langsung dimakamkeun dina upacara nagara di Taman Makam Pahlawan Kalibata, Jakarta Kidul.[11]

Salaku bentuk pangajénan kana jasa jeung pangorbananana, D.I. Pandjaitan sacara anumerta dianugrahkeun pangkat Mayor Jénderal TNI sarta dipikahormat minangka salah sahiji Pahlawan Révolusi Indonésia. Kajadian tragis ieu henteu ngan ukur nandaan tungtung hirup saurang perwira anu satia jeung berintegritas, tapi ogé jadi salah sahiji momen pangkelamna dina sajarah bangsa Indonésia.[11]

Sumber rujukan

[édit | édit sumber]
  1. ↑ Nasrudin, Fadli. "Biografi Singkat DI Panjaitan, Pahlawan Revolusi di Sejarah G30S". tirto.id (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  2. ↑ Sihite, Felicia Gisela Br. "Biografi Singkat Mayjen D.I Panjaitan, Pahlawan Revolusi Asal Balige". detiksumut (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  3. 1 2 3 Tambunan, Marieke Pandjaitan br; Sriwibawa, Sugiarta (1997). D.I. Pandjaitan, pahlawan revolusi gugur dalam seragam kebesaran: biografi (Dina basa Indonesia). Pustaka Sinar Harapan. ISBN 978-979-416-423-5.
  4. ↑ Wiharyo, Tjatur. "Profil Pahlawan Revolusi: DI Pandjaitan, Jenderal-Pendeta yang Gugur di Hadapan Keluarga". Historia.ID (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  5. 1 2 3 Media, Kompas Cyber (2021-05-19). "DI Pandjaitan: Masa Muda, Karier Militer, dan Akhir Hidup". KOMPAS.com (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  6. ↑ Ardiansyah. "Biografi Jenderal D.I Panjaitan". Pustaka dan Arsip kabupaten Kampar (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  7. ↑ Sitompul, Martin. "D.I. Pandjaitan dan Aktivis Mahasiswa Indonesia di Jerman". Historia.ID (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  8. ↑ "Kisah Putra Balige, DI Panjaitan Pernah Menjadi Atase Militer di Bonn Jerman". Tempo (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  9. ↑ Sitompul, Martin. "Diplomasi Sunyi Perwira TNI". Historia.ID (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  10. ↑ Zulfikar, Fahri. "DI Panjaitan: Profil dan Kisah Perjuangan yang Berakhir di Lubang Buaya". detikedu (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  11. 1 2 3 4 Okezone. "Kisah Sedih DI Panjaitan, Pahlawan Korban G30S PKI yang Tewas Ditembak saat Sedang Berdoa : Okezone News". https://news.okezone.com/ (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  12. ↑ Okezone. "Mayjen DI Pandjaitan Gugur dengan Tragis, Kepala Dipopor Sebelum Ditembak : Okezone News". https://news.okezone.com/ (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
  13. ↑ Daily, Metro. "DI Panjaitan Tewas Ditembak saat Sedang Berdoa - Metro Daily". DI Panjaitan Tewas Ditembak saat Sedang Berdoa - Metro Daily (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-11-09.
Dicomot ti "https://su.wikipedia.org/w/index.php?title=D.I._Pandjaitan&oldid=703088"