Dam
| Dam (Denda Haji) | |
|---|---|
.jpg) Sato peunciteun pikeun Dam di Mekah. | |
| Jinis | Ibadah / Sanksi |
| Fokus | Haji sarta Umroh |
| Lokasi | Mekah, Tanah Haram |
| Wujud | Sato, Puasa, atawa Sedekah |
Dam (basa Arab: دم, hartosna: getih) nyaéta denda atanapi sanksi anu wajib dibayar ku saurang jamaah Haji atanapi Umroh kusabab ngalakukeun pelanggaran atanapi ninggalkeun kawajiban dina ibadahna. Istilah "getih" di dieu nujul kana kawajiban meuncit sato salaku panebus kasalahan.[1]
Jinis Pelanggaran sarta Wujud Dendana
[édit | édit sumber]Denda Dam kabagi kana sababaraha jinis dumasar kana tingkat pelanggaranna:[2]
1. Dam Nusuk (Wajib)
[édit | édit sumber]Ieu denda sanés kusabab dosa, tapi kusabab milih cara ibadah anu langkung gampang.
- Pelanggaran: Ngalaksanakeun Haji Tamattu (umroh heula nembe haji) atanapi Haji Qiran.
- Wujud Denda: Meuncit hiji domba/embé. Pami teu mampuh, wajib Puasa 10 dinten (3 dinten di Mekah, 7 dinten di nagara asal).
2. Dam Isa'ah (Ninggalkeun Wajib Haji)
[édit | édit sumber]Ieu denda wajib dibayar upami jamaah ninggalkeun salah sahiji rukun anu sipatna wajib.
- Pelanggaran: Teu Ihram ti Miqat, teu mabit di Muzdalifah/Mina, teu malédog Jumrah, atanapi teu Thawaf Wada.
- Wujud Denda: Meuncit hiji domba/embé anu séhat.[3]
3. Dam Fidyah (Larangan Ihram)
[édit | édit sumber]- Pelanggaran: Maké papakéan anu berjahit (pikeun pameget), maké seuseungitan, neukteuk kuku, atanapi neukteuk rambut.
- Wujud Denda (Pilihan/Takhyir):
- Meuncit hiji domba; atawa
- Puasa 3 dinten; atawa
- Sedekah ka 6 urang miskin (masing-masing ±1,5 kg gandum/beas).
4. Dam Pelanggaran Badag
[édit | édit sumber]- Pelanggaran: Jima' (hubungan suami-istri) sateuacan Tahallul awal.
- Wujud Denda: Meuncit hiji Onta. Pami teu aya, digentos ku hiji Sapi atanapi 7 domba.
Dalil sarta Tafsir Dam
[édit | édit sumber]Dasar hukum ngeunaan kawajiban mayar Dam sarta Fidyah parantos ditetepkeun sacara écés boh dina Al-Qur'an pon kitu deui dina Al-Hadits.
Al-Qur'an (Surah Al-Baqarah: 196)
[édit | édit sumber]Ayat ieu mangrupa rujukan utama pikeun jamaah anu ngalaksanakeun Haji Tamattu atanapi anu ngalaman udur nalika ihram.
Téks Arab:
Tarjamahan Harfiah:
- "Sing saha anu ngalaksanakeun 'Umroh dituluykeun ku Haji (Tamattu), mangka (manéhna wajib meuncit) sato kurban (hadyu) anu gampang kapanggih. Tapi upami manéhna teu manggihan (teu mampuh), mangka wajib puasa tilu poé dina mangsa haji jeung tujuh poé deui saatos anjeun mulang."[4]
Ringkesan Tafsir: Dumasar kana Tafsir Al-Jalalain sarta Tafsir Ibnu Katsir, ayat ieu negeskeun yén Allah maparin kamudahan pikeun jalma anu ngalaksanakeun Haji Tamattu, nanging salaku gantina (syukur), manéhna wajib meuncit sato. Upami aya halangan biaya atanapi satona teu aya, mangka digentos ku puasa 10 dinten salaku bentuk kadeudeuh sarta kasampurnaan ibadahna.[5]
Al-Hadits (Riwayat Bukhari & Muslim)
[édit | édit sumber]Hadits ngeunaan sahabat Ka'ab bin Ujrah janten dasar hukum pikeun Dam Fidyah alatan ngarempak larangan ihram (saperti nyukur rambut) kusabab udur atawa gering.
Téks Arab:
Tarjamahan Harfiah:
- "Saenyana Rasulullah SAW ngandika ka anjeunna: 'Naha kutu dina sirah anjeun téh nyusahkeun anjeun?' Ka'ab ngawaler: 'Sumuhun'. Rasulullah ngandika: 'Pék anjeun dicukur, tuluy puasa tilu poé, atawa méré dahar ka genep urang miskin, atawa meuncit hiji embé (kurban).'"[6][7]
Ringkesan Tafsir Hadits: Para ulama ahli hadits saperti Imam An-Nawawi ngajelaskeun yén hadits ieu téh mangrupa dalil ayana pilihan (takhyir) dina mayar denda fidyah. Hartosna, jamaah dibébaskeun milih salah sahiji tina tilu denda kasebut dumasar kana kamampuhna masing-masing, némbongkeun yén agama Islam téh henteu maparin bangbaluh anu kaleuleuwihi ka umatna.[2]
Jumlah denda gumantung kana jinis sato sarta harga pasar di Saudi. Pikeun jamaah Indonésia, kisaran hargana nyaéta:
- Domba/Embé: Sakitar 400 - 600 Riyal Saudi.
- Onta: Sakitar 3.500 - 5.000 Riyal Saudi.
Dibayar ka Saha?
[édit | édit sumber]Daging peuncitan Dam kedah dibagikeun ka fakir miskin anu aya di wewengkon Tanah Haram (Mekah). Jamaah disarankeun mayar ngaliwatan:
- Lembaga Resmi: Saperti Bank Al-Rajhi, kantor pos Saudi, atanapi aplikasi resmi (saperti Adahi).
- **Pamaréntah RI:** Ngaliwatan jasa panyaluran Dam anu parantos disahkeun ku Kamenterian Agama RI.[1]
- 1 2 Kementerian Agama RI. (2025). Tuntunan Manasik Haji dan Umrah.
- 1 2 An-Nawawi, Imam. Al-Idhah fi Manasikil Hajj. Salah ngutip: Tanda
<ref>tidak sah; nama "AnNawawi" didefinisikan berulang dengan isi berbeda - ↑ Al-Malibari, Zainuddin. Fathul Mu'in.
- ↑ Kementerian Agama RI. (2019). Al-Qur'an dan Terjemahannya. Jakarta: Lajnah Pentashihan Mushaf Al-Qur'an.
- ↑ Ibnu Katsir. Tafsir al-Qur'an al-Azim. Jilid 1, kaca 540.
- ↑ Hadits Riwayat Bukhari No. 1814.
- ↑ Hadits Riwayat Muslim No. 1201.