Fikih
 Tulisan kaligrafi Al-Fiqh | |
| Nami asli | الفقه (Al-Fiqh) |
|---|---|
| Jinis | Élmu Agama Islam (Hukum) |
| Fokus | Hukum amaliyah, ibadah, muamalah |
| Sumber | Al-Qur'an, Hadits, Ijma, Qiyas |
| Tokoh Utama | Imam Syafi'i, Imam Abu Hanifah, Imam Malik, Imam Ahmad bin Hanbal |
| Madzhab | Syafi'i, Hanafi, Maliki, Hanbali |
Fikih (Basa Arab: الفقه) mangrupa salah sahiji widang élmu dina kaislaman anu ngaguar ngeunaan hukum-hukum syara anu sipatna amaliyah (praktis). Ieu élmu dicandak tina dalil-dalil anu rinci (tafshili) boh tina Al-Qur'an boh tina As-Sunnah.
Étimologi
[édit | édit sumber]Sacara basa, kecap fiqih asalna tina basa Arab faqiha-yafqahu-fiqhan (الفقه) anu hartosna paham atanapi ngartos sacara jero. Hal ieu sakumaha anu kaunggel dina pidawuh Gusti Allah SWT:
"Mangka naha maranéhna (kaum munafik) téh méh baé teu ngalarti (la yafqahun) kana omongan?" (QS. An-Nisa [4]: 78)
Dina istilah syara', Imam Al-Ghazali dina kitab Al-Mustasfa nyebutkeun yén fiqih téh nyaéta élmu ngeunaan hukum-hukum syara' anu ditetepkeun pikeun laku lampah jalma mukallaf.
Définisi Istilah
[édit | édit sumber]Dina kitab Fathul Qarib (salah sahiji kitab primér madzhab Syafi'i), fiqih didefinisikeun salaku:
"Al-'ilmu bil-ahkam asy-syar'iyyah al-'amaliyyah al-muktasab min adillatiha at-tafshiliyyah." (Élmu ngeunaan hukum-hukum syara' anu patali jeung amal perbuatan anu dicandak tina dalil-dalil anu rinci).
Ruang Lingkup
[édit | édit sumber]Objék utama anu dibahas dina fiqih dibagi jadi sababaraha bagian utama:
- Ibadah: Ngawengku susuci (taharah), solat, zakat, puasa, jeung haji.
- Muamalah: Aturan ékonomi papada manusa saperti jual beuli, séwa-nyéwa (ijarah), jeung jaminan (rahn).
- Munakahat: Hukum kulawarga saperti nikah, talak, ruju', jeung warisan (faraid).
- Jinayat: Hukum pidana Islam saperti qishash jeung hudud (hukuman).
Sumber Hukum (Adillat Al-Ahkam)
[édit | édit sumber]Aya opat sumber hukum utama anu jadi dadasar fiqih dumasar kana kasapukan mayoritas ulama (Jumhur):
- Al-Qur'an: Kalam Allah anu janten sumber hukum anu pangluhurna.
- Al-Hadits: Sagala cariosan, amalan, jeung katetepan Nabi Muhammad SAW anu janten katangtosan hukum sanggeus Al-Qur'an.
- Ijma: Kasapukan (konsensus) para mujtahid dina hiji mangsa sanggeus wafatna Rasulullah kana hiji hukum syara.
- Qiyas: Ngaitkeun hukum hiji perkara anyar nu taya dalilna ka perkara séjén nu geus aya dalilna dumasar kana kasaruaan illat (alesan hukum).
Aliran atanapi Madzhab
[édit | édit sumber]Dina kamekaranana, aya opat madzhab fiqih utama anu paling kawentar tur diaku ku Ahlu Sunnah wal Jama'ah:
- Madzhab Hanafi: Diadegkeun ku Imam Abu Hanifah.
- Madzhab Maliki: Diadegkeun ku Imam Malik bin Anas.
- Madzhab Syafi'i: Diadegkeun ku Imam Muhammad bin Idris asy-Syafii. Ieu madzhab anu paling loba dianut ku masarakat Sunda jeung Asia Tenggara.
- Madzhab Hanbali: Diadegkeun ku Imam Ahmad bin Hanbal.
Hubungan Fiqih sareng Budaya Sunda
[édit | édit sumber]Fiqih geus nyerep jero kana kahirupan urang Sunda. Istilah-istilah saperti abdas (tina basa Pérsia 'ab-dast' pikeun wudu), janabah, halal, jeung haram geus jadi bagian tina kosakata basa Sunda sapopoé. Di pasantrén-pasantrén di Jawa Barat, kitab-kitab konéng (kitab fiqih klasik) saperti Safinah an-Naja, Taqrib, jeung Riyadhul Badi'ah jadi kurikulum wajib pikeun para santri ti mimiti tingkat dasar.
Rujukan
[édit | édit sumber]- Al-Qur'anul Karim.
- Shahih Bukhari & Shahih Muslim.
- Al-Ghazali. Al-Mustasfa min 'Ilmil Ushul.
- Al-Ghazi, Muhammad bin Qasim. Fathul Qarib al-Mujib.