Karajaan Bandjarpatroman
| Karajaan Bandjarpatroman | |
|---|---|
| ᮘᮔ᮪ᮓ᮪ᮏᮁᮕᮒᮢᮧᮙᮔ᮪ | |
| Mangsa | Abad ka-15 |
| Ibu kota | Batulawang |
| Lokasi | Lakbok, Ciamis jeung Pataruman, Banjar |
| Pra pamaréntahan | Karajaan Galuh |
| Ganti ku | Kerajaan Kertabumi |
Karajaan Bandjarpatroman (ᮘᮔ᮪ᮓ᮪ᮏᮁᮕᮒᮢᮧᮙᮔ᮪) nyaéta hiji karajaan buhun anu dicaritakeun sacara rinci dina naskah kuno Kidung Lakbok (taun 1956) karya M. Karso Prawiraatmadja (dumasar carita lisan ti Aki Ranadjangga). Numutkeun eusi naskah, karajaan ieu kungsi ngadeg tur jaya di wewengkon anu ayeuna ngawengku Kacamatan Lakbok (Ciamis) jeung Kacamatan Pataruman (Kota Banjar), Jawa Barat.[1]
Sajarah nurutkeun Kidung Lakbok
[édit | édit sumber]Dina bagian awal (Bait 3), Bandjarpatroman disebut minangka "nagri gede loh djinawi", hartina nagara gedé anu kacida makmurna, taneuhna subur, tur rahayatna hirup sugih. Wewengkon kakawasaanana manjang ti suku Gunung Galunggung, ngawengku daérah Rawa Lakbok, dugi ka wewengkon Batulawang beulah kidul.[1]
Perang Pataruman
[édit | édit sumber]Dina Bait 4 nepi ka 7, dicaritakeun lumangsung pasanggiri atawa perang gedé rebutan kakawasaan antara dua kakuatan, nyaéta Ratu Inggeung Buana jeung Ratu Agung Tambakbaja. Perang ieu lumangsung di sababaraha tempat nu kiwari masih aya ngaranna: Pataruman, Cikawung, Kokoplak, nepi ka Kawasen.
Alatan silih pasea jeung pasea kakawasaan ieu, ahirna karajaan ieu meunang sumpah karuhun. Dina Bait 16 nepi ka 18 dicaritakeun yén sakabéh wewengkon nu tadina makmur, robah sifatna: taneuhna jadi baseuh, lohong, sarta ahirna cileungit ku cai, robah jadi leuweung jeung rawa lega nu kiwari katelah Rawa Lakbok.[1]
Ramalan Karuhun
[édit | édit sumber]Eusi naskah ogé ngandung amanat atawa ramalan nu kasohor, nyaéta "Bandjar Bakal Bandjir" jeung "Lakbok pulang ka asalna, Kebo mulih pakandangan". Sabagian masarakat satempat ngahubungkeun ramalan ieu jeung kajadian banjir gedé nu kungsi lumangsung dina tanggal 2 Juli 1950.[1]
Panerus Karajaan
[édit | édit sumber]Sanggeus Bandjarpatroman leungit tur robah jadi rawa, kakawasaan di daérah éta teu eureun. Numutkeun Bait 25, puseur pamaréntahan tuluy dipindahkeun ka tempat nu leuwih luhur tur aman, sarta ngadegna karajaan anyar nu dingaranan Kerajaan Kertabumi (atawa Kertadjaga). Puseur kakawasaan anyar ieu ayana di sabudeureun Situs Gunung Susuru.[1]
Peninggalan jeung Tempat Bersejarah
[édit | édit sumber]Sababaraha tempat nu disebut dina naskah, nu nepi ka kiwari masih aya:
- Batulawang – Ibu kota heula, aya 8 cagar budaya jeung tradisi Ngabungbang.
- Puloerang – Disebut dina Bait 19: "Pulo putri Pulo Erang".
- Situs Gunung Susuru – Tempat pindahna pamaréntahan, petilasan karaton Kertabumi.
- Batu Peti – Batu prasasti nu dikaitkeun jeung amanat karuhun.
- Pataruman, Cikawung, Kokoplak – Tempat lumangsungna perang.[1]