Ki kéler
| Ki Kéler | |
|---|---|
 | |
| Daun sarta rurumpun kembang Kéler (Ehretia acuminata) | |
| Klasifikasi ilmiah | |
| Karajaan: | |
| Subkingdom: | |
| Superdivisi: | |
| Divisi: | |
| Kelas: | |
| Subkelas: | |
| Ordo: | |
| Kulawarga: | |
| Génus: | |
| Spésiés: | E. acuminata |
| Ngaran binomial | |
| Ehretia acuminata R.Br. | |
Ki Kéler atanapi leuwih dipikawanoh ku ngaran kéler (Ehretia acuminata) nyaéta tutuwuhan kai anu kaasup kana kulawarga Boraginaceae. Di tatar Sunda, ieu tutuwuhan dingaranan "Kéler" dumasar kana wangun buahna anu laleutik, bunder, sarta teuas kawas siki kaléci atanapi kéler.[1]
Étimologi
[édit | édit sumber]Ngaran "Kéler" mangrupa istilah basa Sunda pikeun kaléci (marbles). Masarakat Sunda baheula méré ngaran ieu tutuwuhan dumasar kana ciri has buahna anu upami geus asak kacida miripna jeung kéler leutik, boh tina ukuranana boh tina wangunna anu bunder.
Sajarah Klasifikasi
[édit | édit sumber]Ngaran ilmiah Ehretia acuminata sacara resmi dipublikasikeun ku ahli botani Robert Brown dina taun 1810 dina bukuna Prodromus Florae Novae Hollandiae. Sanajan asup kana kulawarga Boraginaceae, sababaraha ahli taksonomi sakapeung misahkeunana kana kulawarga spésifik nyaéta Ehretiaceae.[2]
Karakteristik Morfologi
[édit | édit sumber]Kéler miboga ciri fisik anu mandiri:
- Daun: Wangunna oval nepi ka léncéng, sisina rérégéan (gerigi) seukeut, sarta tungtungna léncéng (acuminate).
- Tangkal: Bisa tumuwuh janten tangkal badag anu jangkungna nepi ka 20-30 méter. Kulit tangkalna (peperékan) boga warna kulawu semu coklat sarta rada lemes nalika masih ngora.
- Buah: Ieu ciri pangutamana. Buahna mangrupa buah batu (drupe) anu leutik, bunder, warnana bakal robah tina héjo janten oranyeu atanapi konéng nalika asak. Buahna bisa didahar sarta miboga rasa anu amis.[3]
Kagunaan
[édit | édit sumber]Bahan Kai
[édit | édit sumber]Kaina sering dimangpaatkeun ku masarakat pikeun nyieun rupa-rupa parabot rumah tangga sarta konstruksi hampang alatan kaina anu gampang dipigawé (lemes) tapi miboga daya tahan anu cukup saé.
Poténsi Ubar
[édit | édit sumber]Dumasar kana buku Tumbuhan Obat Sunda, bagian kulit tangkalna sakapeung dipaké pikeun ramuan tradisional nungkulan gangguan pencernaan, sedengkeun buahna anu asak dianggap saé pikeun nambihan vitamin alami.[1]
Sebaran
[édit | édit sumber]Tutuwuhan ieu sumebar sacara alami ti Asia Wétan (Jepang, Cina), Asia Tenggara (kaasup tatar Sunda sarta sakuliah Nusantara), nepi ka Australia.
Tutumbu ka luar
[édit | édit sumber]Rujukan
[édit | édit sumber]- 1 2 Sudrajat, Jajat. (2015). Tumbuhan Obat Sunda. Bandung: Polper Press. Kaca 47.
- ↑ Plants of the World Online. Ehretia acuminata R.Br.. Kew Science. Diaksés tanggal 16 Pébruari 2026.
- ↑ Pusat Studi Biofarmaka Tropika IPB. (2014). Database Tanaman Obat IPB Archived 2026-02-02 di Wayback Machine. Bogor: IPB University. Diaksés tanggal 16 Pébruari 2026.