Ki konéng
| Ki Konéng | |
|---|---|
 | |
| Daun jeung batang Ki Konéng | |
| Klasifikasi ilmiah | |
| Karajaan: | |
| Divisi: | |
| Kelas: | |
| Ordo: | |
| Kulawarga: | |
| Génus: | |
| Spésiés: | A. flava |
| Ngaran binomial | |
| Arcangelisia flava | |
| Sinonim | |
| |
Ki Konéng (Arcangelisia flava; Aksara Sunda: ᮊᮤ ᮊᮧᮔᮦᮀ) nyaéta salah sahiji jinis tutuwuhan liana (ngarambat) anu asalna tina kulawarga Menispermaceae. Ieu tutuwuhan dipikawanoh pisan di Tatar Sunda kusabab kaina anu miboga warna konéng sarta mangpaatna anu luar biasa dina dunya ubar tradisional.[1]
Étimologi
[édit | édit sumber]Nami Ki Konéng dicandak tina ciri fisik kaina anu miboga warna konéng caang nalika diteukteuk. Dina basa Sunda, kecap konéng nujul kana warna sarta ogé nujul kana rimpang sapertos konéng (kunyit) anu miboga zat warna sarupa. Nami spésiésna, flava, asalna tina basa Latin anu hartosna konéng (yellow).
Nami Daérah jeung Nami Asing
[édit | édit sumber]Ki Konéng miboga rupa-rupa ngaran dumasar wilayahna:
- Nami Daérah: Lian ti Ki Konéng (Sunda), disebut ogé Kayu Kuning (Jawa, Melayu), sarta Sirawan (Sumatra).
- Nami Asing: Dina basa Inggris dipikawanoh ku nami Yellow Fruit Moonseed. Di Filipina disebut Abutra.
Déskripsi
[édit | édit sumber]Ki Konéng mangrupa tutuwuhan anu tumuwuhna ngarambat (liana) anu panjangna bisa nepi ka 20-50 méter. Batangna boga diaméter nepi ka 5-10 cm, sarta lamun diteukteuk bakal katingali warna konéng caang. Daunna bentukna lonyod (ovate) kalawan tékstur anu rada kandel. Kembangna leutik warnana bodas semu konéng, sedengkeun buahna mangrupa buah batu (drupe) anu warnana konéng nalika asak.
Kandungan Kimia
[édit | édit sumber]Kakuatan utama Ki Konéng aya dina kandungan alkaloidna, utamana Berberine anu kacida luhurna. Kandungan kimia liana di antarana palmatine sarta jatrorrhizine. Sanyawa berberine ieu anu masihan warna konéng sarta miboga sipat antibakteri, antijamur, sarta anti-inflamasi.
Guna jeung Mangpaat
[édit | édit sumber]Dina buku Jonathan Rigg (1862), Ki Konéng disebutkeun miboga mangpaat pikeun:
- Zat Warna: Bagian kaina sering dianggo pikeun ngahasilkeun zat warna konéng alami pikeun tinun atanapi anyaman.[2]
- Landong Tradisional: Kulit batangna digulung atawa dikulub pikeun ngubaran kasakit konéng (hepatitis), malaria, gangguan pencernaan, sarta antiseptik pikeun ngumbah raheut.[2]
Habitat jeung Sumebarna
[édit | édit sumber]Ki Konéng ilaharna hirup di leuweung primér sarta sekunder ti dataran rendah nepi ka luhur 1.000 méter di luhur beungeut laut (mdpl). Sacara alami sumebar ti India, Asia Kidul-Wétan, nepi ka Papua New Guinea.
Réferénsi
[édit | édit sumber]- ↑ "Arcangelisia flava (L.) Merr". Plants of the World Online (POWO). Diaksés tanggal 2026.
- 1 2 Rigg, Jonathan (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Batavia: Lange & Co. hlm. 233.