Pati numutkeun Islam
Pati numutken Islam mangrupa katangtuan anu geus dipiharep ku Allah pikeun sakumna mahluk, kaasup manusa. Dina ayat-ayat Al-Qur’an dijelaskeun yén pati téh hiji hal anu pasti karandapan ku unggal mahluk anu boga nyawa. Panyabab pati bisa rupa-rupa, di antarana lantaran kabutuhan jasmani teu kacumponan atawa kaayaan awak anu beuki lemah. Ari Allah mah mustahil ngalaman pati, sabab Allah Maha Hirup.[1]
Pati mangrupa bagian tina siklus kahirupan unggal mahluk, anu lumangsung silih gentian jeung hirup. Dina prosésna, aya pisahna antara raga jeung ruh. Waktu kajadian pati nurutkeun Islam ngan ukur dipikanyaho ku Allah, sabab éta mangrupa katangtuan-Na. Allah geus netepkeun takdir pati mahluk, hususna manusa, ti mimiti umur kandungan 120 poé. Pati munggaran anu dicatet dina Al-Qur’an nyaéta pupusna Habil ku panangan lanceukna, Qabil.[2]
Tanda datangna pati nyaéta kaayaan sakaratul maut. Nyeri anu karasa dina mangsa ieu disebutkeun leuwih nyeri tibatan awak anu cilak parna atawa pegat-pegat. Pati mangrupa hiji cobaan dina kahirupan manusa sarta jadi wates ahir pikeun tobat dina Islam. Sanggeus pati kajadian, catetan amal manusa eureun, kitu deui sagala perjangjian atawa akad anu kungsi dijieun salila hirupna ogé réngsé. Ku sabab kitu, persiapan utama dina nyanghareupan pati dina Islam nyaéta ku ngaronjatkeun ibadah.[3]
Dina Islam, aya opat kaayaan anu ngajadikeun hiji jalma pupus dina kaayaan syahid, nya éta nalika ngabéla harta, kulawarga, agama, jeung nyawa. Sabalikna, pati dina kaayaan goréng kajadian lamun dina mangsa sakaratul maut manusa masih keneh mikiran urusan dunya sarta mungkir kana bebeneran Islam.[4]
Islam ogé méré anjuran anu patali jeung pati, di antarana ngalakukeun ziarah kubur jeung takziah. Tujuanana pikeun ngingetan diri kana pati. Sajaba ti éta, aya ogé larangan, nya éta teu meunang ngaharepkeun pati, teu meunang ngagancangkeun pati, teu meunang ratapan kaleuleuwihan, sarta teu meunang ngumbar-ngumbar béja pati sacara teu pantes. Jalma anu geus maot bakal ngalih ti alam dunya ka alam barzakh, tuluy ka alam ahérat. Élmu anu raket patalina jeung kajadian pati nyaéta élmu hukum waris.[5]
Hakékat
[édit | édit sumber]Pati minangka hal anu mustahil pikeun Allah
[édit | édit sumber]Pati ngan karandapan ku mahluk wungkul. Ari Allah mah mustahil ngalaman pati, sabab Allah téh Zat anu teu boga awal jeung teu boga ahir. Awal jeung ahir ngan ukur dipiboga ku mahluk.[6] Salah sahiji asma Allah nyaéta Al-Hayyu, anu hartina Maha Hirup. Asma ieu disebutkeun dina lima ayat dina Al-Qur’an, salah sahijina dina Surah Al-Furqan ayat 58.[7] Ku kituna, pati teu bisa disandarkeun ka Allah. Unggal Muslim wajib yakin yén Allah mustahil pupus, sabab pati mangrupa sipat kakurangan anu teu pantes pikeun Allah.[8]
Pati minangka hiji kapastian pikeun mahluk
[édit | édit sumber]Pati mangrupa salah sahiji cobaan ti Allah anu teu bisa dicegah ku manusa.[9] Manusa teu boga kamampuh pikeun ngajaga dirina tina pati.[10] Kajadian pati jadi bukti kakawasaan Allah, sabab Allah geus netepkeun yén sakumna mahluk, kaasup manusa, pasti bakal ngalaman pati.[11] Nabi Muhammad ngajelaskeun yén pati teu sarua jeung patepung langsung jeung Allah. Ieu minangka katerangan kana ucapan Aisyah yén manusa biasana henteu resep kana pati. Nabi nerangkeun yén sanajan pati lain patepung jeung Allah, pati jadi salah sahiji jalan pikeun ngahontal patepungan jeung Allah.[12]
Dina sababaraha ayat Al-Qur’an, pati sok dijelaskeun minangka hiji kapastian pikeun manusa anu teu bisa dipungkir.[13] Sanggeus pati, Allah ogé netepkeun ayana poé kabangkitan, anu disampeurkeun ku para rasul pilihan-Na. Poé kabangkitan sanggeus pati ieu jadi awal kahirupan anyar anu langgeng jeung moal aya tungtungna.[14]
Pati minangka prosés pisahna roh jeung jasad
[édit | édit sumber]Manusa diciptakeun minangka mahluk anu diwangun ku roh jeung awak. Kaayaan ieu ngajadikeun pati minangka hiji kanyataan anu teu bisa dipisahkeun tina ayana manusa.[15] Prosés pisahna roh jeung jasad dina pati geus kajadian boh sacara biologis boh sacara filsafati. Dina Surah Al-Baqarah ayat 28 dijelaskeun yén manusa asalna dina kaayaan paéh, tuluy dihirupkeun ku Allah, sanggeus éta dipaéhkeun deui, sarta engké dihirupkeun deui pikeun balik ka Allah. Pamahaman ieu aya patalina jeung asal muasal manusa salaku roh murni ciptaan Allah. Dina wujud roh, manusa ngalaman pati jasmani di dunya. Roh ieu tuluy dihirupkeun deui dina rahim indung ngaliwatan prosés biologis.[16]
Prosés pati ogé bisa ditempo sacara masal dina kajadian pembuahan. Dina hiji prosés pembuahan, aya kira-kira 300 juta sél spérma anu tarung pikeun ngahontal sél endog. Tapi ngan hiji sél spérma anu hasil ngahontal sél endog, sedengkeun nu séjénna paéh, sarta hiji anu hasil éta jadi awal kahirupan anyar salaku janin.[17]
Sanggeus hirup di dunya, pati jadi prosés pindahna manusa tina alam amal ka alam balesan, nya éta ahérat. Boh jasad boh roh bakal ngalaman pati. Roh dianggap paéh nalika geus misah tina jasad. Sanggeus pati, roh moal asup kana jasad séjén sarta moal ngalaman reinkarnasi.
Dumasar kana pamahaman ngeunaan roh jeung jasad, para ulama miboga dua pamadegan ngeunaan pati. Kahiji, pamadegan yén pati ngan karandapan ku jasad wungkul, sedengkeun roh tetep aya, sanajan kalanggenganna henteu sarua jeung Allah. Pamadegan ieu dumasar kana isyarat Surah Ali Imran ayat 168. Kadua, pamadegan anu nyebutkeun yén sakabéh mahluk bakal binasa, kaasup roh, sakumaha isyarat dina Surah Al-Qasas ayat 88.[18]
Panyabab
[édit | édit sumber]Kabutuhan jasmani teu kacumponan
[édit | édit sumber]Kabutuhan jasmani mangrupa salah sahiji poténsi manusa anu sipatna fitrah. Lamun kabutuhan jasmani henteu kacumponan, manusa bisa ngalaman pati. Sacara alami, manusa bakal usaha pikeun nyumponan kabutuhan jasmanina ku rupa-rupa cara.[19]
Kakeebelan awak ngalemah
[édit | édit sumber]Allah masihan ka manusa hiji kaayaan anu ngamungkinkeun pikeun ngajaga kaséhatan awakna, nya éta ayana sistem kakébélan awak anu fungsina ngalawan virus jeung baktéri panyabab panyakit. Fungsi kakébélan awak ieu geus diprogram dina asam déoksiribonukléat (DNA) anu aya dina diri manusa. Awak manusa bisa tetep séhat lantaran unsur asing anu asup ka jero awak dicegah ku sistem kakébélan. Lamun kakébélan awak melemah, kaséhatan bakal turun sarta bisa ngakibatkeun pati lamun henteu meunang pangubaran.[20]
Wanci jeung tempat kajadian
[édit | édit sumber]Pati mangrupa hiji kajadian gaib anu sipatna mutlak. Pangaweruh ngeunaan pati ngan bakal karasa ku manusa nalika ngalamanana sacara langsung.[21] Inpormasi ngeunaan pati ngan ukur dipikanyaho ku Allah wungkul, sarta pati hiji mahluk teu bisa dipikanyaho atawa ditebak ku saha waé.[22] Dina Surah Luqman ayat 34, Allah ngadawuh yén teu aya hiji jiwa ogé di Bumi anu nyaho di mana jeung iraha manehna bakal pupus.[23]
Dina salah sahiji hadis Arba’in Nawawi diterangkeun yén waktu pati kaasup salah sahiji tina opat perkara anu geus ditetepkeun ku Allah ti mimiti manusa meunangkeun kahirupan. Katangtuan ieu dipasrahkeun nalika manusa masih aya dina kandungan sarta geus ngahontal umur 120 poé. Catetan ngeunaan waktu pati ieu dibérékeun ka malaikat babarengan jeung katangtuan ngeunaan rezeki, amal, jeung nasib manusa.[24] Waktu pati geus ditangtukeun ku Allah, boh dina mangsa ngora boh dina mangsa sepuh. Dina Surah An-Nahl ayat 61 dijelaskeun yén manusa teu bisa pisan ngagancangkeun atawa nunda waktu pati anu geus ditetepkeun ku Allah.[25]
Malaikat anu boga pancén nyabut nyawa nyaéta Malakul Maut. Ngaran ieu disebatkeun langsung ku Allah dina Surah As-Sajdah ayat 11. Ari sebutan Izrail anu mindeng dipaké ku masarakat téh asalna tina carita-carita Israiliyat anu nyaritakeun ngeunaan Malakul Maut. Manusa munggaran anu ngalaman pati nyaéta putra Nabi Adam, nya éta Habil. Anjeunna pupus lantaran dipaéhan ku lanceukna sorangan, Qabil. Kajadian pupusna Habil ogé jadi awal dimimitianana tradisi ngubur jenazah dina sajarah umat manusa.[26]
Kaayaan sakaratul maut
[édit | édit sumber]Kaayaan sakaratul maut béda-béda pikeun unggal jalma. Aya jalma anu pupus dina kaayaan tenang, tapi aya ogé anu awakna gerak teu puguh. Sabagian jalma pupus kalayan panonna melotot, sedengkeun anu séjénna ku sungut muka sarta ngaluarkeun sora siga sapi keur dipeuncit.[27] Dina Surah An-Nazi’at ayat 1 jeung 2 diterangkeun kumaha malaikat maut nyabut nyawa manusa. Nyawa jalma kafir dicabut ku cara anu kasar, ari nyawa jalma mukmin dicabut sacara lalaunan.[27]
Pati nimbulkeun nyeri anu leuwih parna batan ditebas ku pedang, digergaji awakna, atawa digunting awakna. Béda ieu lantaran anu narima nyeri téh objékna béda. Dina tebasan pedang, penggergajian, atawa pangguntingan awak, rasa nyeri ngan karasa dina jasad anu masih kénéh nyambung jeung nyawa. Ari dina pati, rasa nyeri éta langsung karasa ku nyawana. Ku sabab nyerina kacida poharana, jalma anu keur sakaratul maut teu mampuh nyarita atawa ngagorowok. Rasa nyeri sumebar ka sakabéh awak, tapi puseurna aya dina haté, nepi ka unggal anggota awak karasa lemah sarta teu boga kakuatan nanaon.[10]
Tujuan
[édit | édit sumber]Cocoba dina kahirupan manusa
[édit | édit sumber]Dina Surah Al-Baqarah ayat 155, Allah ngadawuh yén Anjeunna bakal masihan rupa-rupa cobaan ka manusa. Salah sahiji cobaan éta nyaéta kakurangan jiwa. Dina Tafsir al-Jalalain dijelaskeun yén kakurangan jiwa mangrupa cobaan anu asalna tina kajadian pati, rajapati, jeung panyakit.[28]
Wates tobat pikeun manusa
[édit | édit sumber]Pati jadi tanda yén kasempetan pikeun tobat geus béak. Tobat manusa moal deui ditarima ku Allah lamun manusa geus nepi kana kaayaan sakaratul maut.[28]
Persiapan
[édit | édit sumber]Islam mangrupa salah sahiji agama anu yakin yén ayana manusa téh raket patalina jeung kahirupan ahérat. Ku kituna, pati jadi bagian anu penting tur miboga makna positip dina kahirupan dunya.[29] Jalma anu jarang émut kana pati biasana kurang boga sumanget dina ngalaksanakeun ibadah.[30] Kaayaan ieu asalna tina rasa kacida nyaahna kana urusan dunya. Sanajan kitu, nalika waktuna geus deukeut kana pati, manusa biasana ngalaman dua rupa kasieun, nya éta kasieun kaleungitan harta banda jeung kasieun kurangna bekel pikeun nyanghareupan pati.[31]
Ku sabab kitu, umat Islam ilaharna bakal nyiapkeun diri pikeun nyanghareupan pati ku cara ngaronjatkeun ibadah. Ibadah anu diutamakeun nyaéta salat, puasa, jeung zikir. Sanajan kitu, dina waktos anu sarua manusa ogé tetep merhatikeun tanggung jawab sosialna, sanajan éta henteu jadi prioritas utama.[30]
Sumber rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ IPK (2024-06-02). "Makna Kematian bagi Muslim". Fakultas Ilmu Agama Islam UII Yogyakarta (Dina basa Inggris Amerika). Diaksés tanggal 2025-12-13.
- ↑ Setiawan, Alvin. "Kisah Qabil dan Habil, Peristiwa Pembunuhan Pertama Kali dalam Kehidupan". detikhikmah (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-12-13.
- ↑ Ashuri, Muhaimin. "Pembagian Catatan Amal: Inilah Cara Manusia Menerima Catatan Amal". Muslim.or.id (Dina basa Indonesia). Diaksés tanggal 2025-12-13.
- ↑ editor. "Sakaratul Maut, Detik-Detik yang Menegangkan Lagi Menyakitkan | Almanhaj" (Dina basa Inggris Amerika). Diaksés tanggal 2025-12-13.
- ↑ "JDIH Kabupaten Sukoharjo". jdih.sukoharjokab.go.id. Diaksés tanggal 2025-12-13.
- ↑ Ardiyansyah (2018-07-09). Islam Berdialog Dengan Zaman (Dina basa Indonesia). Elex Media Komputindo. ISBN 978-602-04-7630-8.
- ↑ Jahja, Prof Dr HM Zurkani. 99 Jalan Mengenal Tuhan (Dina basa Indonesia). Pustaka Pesantren. ISBN 978-979-8452-67-3.
- ↑ As-Sulmi, Syaikh Al-'Izz bin Abdus Salam. Jawaban Pertanyaan Rumit Dalam Islam (Dina basa Indonesia). Pustaka Al-Kautsar.
- ↑ Hasan, Nurul Ichsan (2014). Ibad, Saiful (ed.). Pengantar Asuransi Syariah (PDF). Jakarta: Referensi. hlm. 243. ISBN 978-979-9152-41-1.
- 1 2 Badrudin (2020). Hikmatullah (ed.). Urgensi Agama dalam Membina Keluarga Harmonis (PDF). Serang: Penerbit A-Empat. ISBN 978-602-0846-57-6.
- ↑ Syukriah (2014). Nur, Aslam (ed.). Tradisi Reuhab dalam Adat Kematian Desa Alue Tho Kecamatan Seunagan Kabupaten Nagan Raya (PDF). Banda Aceh: Balai Pelestarian Nilai Budaya Banda Aceh. hlm. 1. ISBN 978-602-9457-45-2.
- ↑ Al-Mishri, Mahmud (2021). Zirzis, Achmad (ed.). Bekalku Masih Sedikit sedangkan Kematianku Semakin Dekat: Kisah-kisah Tragis Akhir Kehidupan Para Pemuja Dunia [Al-Khauf min Su'il Khaatimah]. Diterjemahkan oleh Irham, M., dan Majid, A. Jakarta Timur: Pustaka Al-Kautsar. ISBN 978-979-592-920-8.
- ↑ Munawar-Rachman, B., dkk. (2022). Haq. M. Z., dan Rahman, M. T. (ed.). Pemikiran Islam Nurcholish Madjid. Tangerang Selatan: Lembaga Studi Agama dan Filsafat. hlm. 381. ISBN 978-623-99805-1-1.
- ↑ Rohidin (2020). Pendidikan Agama Islam: Sebuah Pengantar (PDF). Yogyakarta: FH UII Press. hlm. 108. ISBN 978-602-53159-2-3.
- ↑ Fuadi (2017). Wahid, Abd. (ed.). Refleksi Makna Hidup Manusia Pada Epigrafi Islam Pasai (PDF). Banda Aceh: Forum Intelektual al-Qur’an dan Hadits Asia Tenggara. hlm. 99. ISBN 978-602-1027-27-1.
- ↑ Sholikhin, Muhammad (2012). Makna Kematian Menuju Kehidupan Abadi. Jakarta: Penerbit PT Elex Media Komputindo. hlm. 2–3. ISBN 978-602-00-2535-3.
- ↑ Al-Suhaim, Muhammad Abdullah Shalih. Agama Islam: Risalah Singkat tentang Islam Berdasarkan Al-Qur'ān Al-Karīm dan As-Sunnah An-Nabawiyah. IslamHouse.com. hlm. 97. ISBN 978-603-832-953-5.
- ↑ Al-Suhaim, Muhammad Abdullah Shalih. Agama Islam: Risalah Singkat tentang Islam Berdasarkan Al-Qur'ān Al-Karīm dan As-Sunnah An-Nabawiyah. IslamHouse.com. hlm. 97. ISBN 978-603-832-953-5.
- ↑ Fahrurrozie, Rendra (2021). Insani, Siti Jamalul (ed.). Konsep Pendidikan Islam Taqiyuddȋn Al-Nabhȃni Kajian Kitab Niẕȃm Al-Islȃm (PDF). Solok: Penerbit Insan Cendekia Mandiri. hlm. 45. ISBN 978-623-348-164-9.
- ↑ Junus, Ismet (2013). Manusia Menurut Hidayah Al-Qur'an (PDF). Medan: Pusat Islam Universitas Medan Area. hlm. 61. ISBN 978-602-17953-2-3.
- ↑ El-Shafa, Ahmad Zacky (2012-09-18). Jangan Takut Mati Bila Husnul Khatimah (Dina basa Indonesia). MediaPressindo. ISBN 978-979-8780-86-8.
- ↑ Albar, D., dkk. (2020). Zulaiha, E., dan Rahman, M. T. (ed.). Penciptaan dan Pemeliharaan Alam dalam Perspektif Al- Qur‘an (PDF). Bandung: Prodi S2 Studi Agama-Agama UIN Sunan Gunung Djati Bandung. hlm. 18. ISBN 978-623-94239-7-1.
- ↑ MA, Sufyan bin Fuad Baswedan (2013-02-01). Andai Si Mati Bisa Bicara (Dina basa Indonesia). Akbar Media. ISBN 978-602-9215-19-9.
- ↑ Sari, Siti Mukaromah dan Dewi Ratna. Utas dan Ulasan Islam mengenai Persoalan-persoalan (Dina basa Indonesia). GUEPEDIA. ISBN 978-623-281-225-3.
- ↑ Al-Mishri, Syaikh Mahmud (2011-05-01). Semua Ada Saatnya: Seni Menikmati Hidup Lebih Seimbang (Penj. Ust. Abdul Somad, Lc., MA) (Dina basa Indonesia). Pustaka Al-Kautsar. ISBN 978-979-592-779-2.
- ↑ Mansur, Syafi'in (2012). "Kematian Menurut Para Filosof" (PDF). Alqalam. 29 (2): 240.
- 1 2 Ghofur, A., dkk. (2020). Bergegas, Berhenti Sejenak, Lalu Bertebarlah: Kumpulan Khutbah Jumar Asosiasi Dosen Pendidikan Agama Islam Indonesia (PDF). Sleman: Mengingat Kematian Akan Dapat Melebur Dosa.
- 1 2 Syafaruddin, Sitorus, A. S., dan Syarqawi, A. (2017). Bimbingan Konseling Perspektif Alquran dan Sains (PDF). Medan: Perdana Publishing. ISBN 978-602-6462-94-7.
- ↑ Harari, Yuval Noah (2018-05-01). Homo Deus: Masa Depan Umat Manusia (Dina basa Indonesia). pustaka alvabet pt lisawa mitra utama cv. ISBN 978-602-6577-33-7.
- 1 2 Abdullah, Ali (2016-01-14). Khotbah-Khotbah Terakhir Rasulullah (Dina basa Inggris). Bentang Pustaka. ISBN 978-602-291-128-9.
- ↑ UMM, Tim PSIF (2015-07-04). Diskursus Neo-Sufisme Muhammadiyah: Genealogi, Konstruksi dan Manifestasi (Dina basa Indonesia). UMMPress. ISBN 978-979-796-148-0.