Perang Karbala

Battle Of Karbala karya Abbas Al-Musavi, Musieum Brooklyn

Perang Karbala (basa Arab: معركة كربلاء) nyaéta hiji peperangan anu kajadian dina tanggal 10 Muharam taun 61 Hijriyah (10 Oktober 680 Masehi) di Karbala, wewengkon anu kiwari aya di nagara Irak. Poé kajadian éta ogé dipikawanoh minangka Poé Asyura. Peperangan ieu lumangsung antara pihak kulawarga jeung para pangikut Husain bin Ali, incu Nabi Muhammad, ngalawan pasukan militér anu dikirim ku Ubaidullah bin Ziyad, gubernur Irak dina mangsa harita.

Alesan Yazid bin Muawiyah ngalakukeun peperangan nyaéta lantaran Husain bin Ali henteu masrahkeun baiat atawa sumpah satia ka anjeunna. Husain bin Ali nganggep yén kakawasaan jeung alesan kapamingpinan Yazid teu sah, sabab nentang eusi Perjangjian Hasan jeung Muawiyah anu henteu netepkeun sistem kakhalifahan turun-temurun ka Yazid. Husain ogé ngajelaskeun ayana ancaman kana karuksakan ajaran Islam dina pamaréntahan Yazid, sarta negeskeun yén jalma saperti dirina henteu pantes masrahkeun kasatiaan ka pamingpin saperti Yazid.

Pihak Husain diwangun ku anggota-anggota kulawarga deukeut Nabi Muhammad anu dipikahormat, kalayan jumlah sakitar 128 urang. Di antara maranéhna aya ogé sababaraha awéwé jeung barudak ti kulawargana. Samentara éta, pasukan Ubaidullah bin Ziyad anu dipingpin ku Umar bin Sa‘ad miboga kakuatan militér anu diperkirakeun antara 4.000 nepi ka 30.000 prajurit.

Dina paningal umat Islam, jalma-jalma anu gugur dina Pertempuran Karbala dipandang minangka syuhada atawa martir. Sanggeus kajadian ieu, Husain bin Ali meunang gelar Sayyid al-Syuhada. Unggal taun, golongan Syiah, Alawi, sarta sabagian umat Sunni jeung penganut agama séjénna miéling sapuluh poé kahiji bulan Muharom ku upacara kabung. Mangsa kabung ieu ngahontal puncakna dina poé kasapuluh, nyaéta Poé Asyura.

Sanajan tina sudut militér skala peperangan ieu henteu gedé, pangaruh ideologis jeung pulitikna kacida jembar. Perang Karbala mangrupa kajadian sajarah anu penting jeung dasar dina tradisi sarta sajarah agama Syiah. Kajadian ieu dicaritakeun jeung didongéngkeun deui unggal taun bareng jeung palaksanaan upacara pangélingan jeung duka cita. Di hiji sisi, peristiwa ieu ngalemahkeun légitimasi pulitik pamaréntahan Umayyah, anu saterusna nyababkeun rupa-rupa pambrontakan nepi ka ahirna kakawasaan éta ragrag. Di sisi séjén, Pertempuran Karbala miboga peran anu penting dina ngawangun idéntitas sosial jeung kaagamaan umat Syiah dina abad-abad salajengna nepi ka kiwari. Golongan Syiah yakin yén pangorbanan Husain bin Ali jeung misi Perang Karbala dilaksanakeun dumasar kana parentah Gusti Alloh, sarta maranéhna nganggap kajadian sajarah ieu minangka hiji hal anu diperlukeun pikeun ngahudang kasadaran umat Islam sarta ngeureunkeun perebutan kakawasaan kakhalifahan ku Yazid.

Kasang tukang

Salila mangsa pamaréntahan bapana, Husain bin Ali ilubiung sarta ngiringan dina sababaraha peperangan utama, nyaéta Perang Jamal, Shiffin, jeung Nahrawan. Dina taun 50 Hijriyah, sanggeus lanceukna, Hasan bin Ali, pupus, Muawiyah tetep ngajabat minangka khalifah salila kurang leuwih sapuluh taun. Nurutkeun perjangjian damai antara Hasan jeung Muawiyah, hususna dina paragraf kadua perjangjian éta, Muawiyah henteu meunang nangtukeun atawa milih pangganti kakhalifahanana.

Dina mangsa kakhalifahan Muawiyah bin Abu Sufyan, Husain bin Ali henteu ngalakukeun tindakan pulitik atawa militér sacara langsung ngalawan anjeunna. Salila kakhalifahan Hasan sarta dina mangsa perdamaian antara Hasan jeung Muawiyah, Husain miboga pandangan jeung sikep anu sarua jeung lanceukna. Sanajan anjeunna nolak panyerahan kakawasaan ka Muawiyah sarta henteu masrahkeun baiat ka anjeunna, kaasup sanggeus perjangjian damai dilaksanakeun, Husain tetep ngajénan jeung nerapkeun eusi perjangjian éta.

Hasan bin Ali sateuacan pupus masrahkeun wasiat supaya anjeunna dikurebkeun di gigir aki­na, Nabi Muhammad. Sanajan kitu, lamun aya pasualan atawa paséa ngeunaan hal éta, anjeunna nitah supaya dikurebkeun di gigir indungna, Fatimah. Tapi Marwan bin al-Hakam, kalayan alesan yén saméméhna Utsman bin Affan henteu diidinan dikurebkeun di Baqi‘, nyegah Hasan dikurebkeun di gigir Nabi Muhammad. Dina waktos anu sarua, golongan Syiah di Kufah mimiti nyatakeun kasatiaan ka Husain bin Ali. Maranéhna ngirimkeun surat ka Husain pikeun nyampeurkeun belasungkawa atas pupusna Hasan sarta némbongkeun rasa henteu resep ka Muawiyah. Dina surat-surat éta ogé ditepikeun kasatiaan ka Husain sarta kahayang pikeun ngahiji jeung anjeunna.

Salaku balesan, Husain nulis surat anu nétélakeun yén anjeunna wajib taat kana eusi perjangjian damai, sarta ngondang maranéhna supaya henteu némbongkeun sikap atawa gerakan sacara tebih heula. Husain ogé netelakeun yén lamun anjeunna masih hirup sanggeus pupusna Muawiyah, mangka anjeunna bakal ngajelaskeun pandangan jeung sikepna ka golongan Syiah.

Nalika Muawiyah mimiti ngumpulkeun baiat pikeun Yazid, Husain kaasup salah sahiji tokoh anu nolak masrahkeun kasatiaan sarta sacara tebih ngécéskeun panolakanana ka Muawiyah. Emadi Haeri nyebutkeun yén Husain ogé henteu narima hadiah-hadiah anu dipasrahkeun ku Muawiyah. Dina ahir mangsana, Muawiyah nyarankeun ka Yazid supaya ngadeukeutan Husain kalayan lemah lembut sarta henteu maksa anjeunna pikeun masrahkeun baiat.