Perang Pataruman
| Perang Pataruman | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bagian ti Ragragna Tarumanagara numutkeun Kidung Lakbok | |||||||
| |||||||
| Nu perang | |||||||
| Ratu Inggeung Buana | Ratu Agung Tambakbaja | ||||||
Perang Pataruman nyaéta perang sadulur antara Ratu Inggeung Buana jeung Ratu Agung Tambakbaja anu lumangsung di wewengkon Pataruman (ayeuna Kacamatan Pataruman, Kota Banjar) saatos ragragna Tarumanagara, dumasar kana naskah Kidung Lakbok taun 1956.[1][2]
Latar Tukang
[édit | édit sumber]Saatos Tarumanagara ragrag dina abad ka-7 Masehi, wewengkon Lakbok (ayeuna Kabupatén Ciamis) janten bagian tina Karajaan Bandjarpatroman. Naskah Kidung Lakbok nyaritakeun yén Bandjarpatroman mangrupikeun nagara anu makmur, dikepung ku gunung-gunung, sareng subur. Nanging, konflik timbul nalika dua penguasa, nyaéta Ratu Inggeung Buana sareng Ratu Agung Tambakbaja, anu kacaritakeun salaku dulur, paséwot ngarebut kakawasaan.[1]
Jalan Carita Perang
[édit | édit sumber]Dina pupuh 4 Kidung Lakbok disebatkeun:
"Pamali tarung djeung dulur, matak paanggang pakaja, Sang Ratu Inggeung Buana, ngadu rosa djeung rakana, parebut-dajeuh Patroman, Ratu Agung Tambakbaja."
Perang lumangsung di sababaraha tempat, di antarana Pataruman, Kokoplak, sareng Lakbok.[3] Perang ieu lumangsung sengit sareng nyababkeun seueur karuksakan. Dina pupuh 12, kacaritakeun kaduhung saatos perang:
"Kaduhung tarung djeung dulur, rebut balung tanpa eusi, nu puguh onar ka batur, matak era ka tatangga, napasu nu matak kaduhung, badan anu katempuhan, lebur adjur tutumpuran, nagri ruksak ku sorangan."
Akibat
[édit | édit sumber]Akibat tina perang ieu, Karajaan Bandjarpatroman lebur sareng robah janten Rawa Lakbok. Ratu Agung Tambakbaja "kabawa kunu ngahijang" (pupuh 20), sedengkeun Ratu Inggeung Buana ngungsi ka Gunung Sangkur (pupuh 14).[1]
Dina pupuh 16 digambarkeun akibat anu langkung ageung:
"Reup angkeub bumi djeung langit, gunung rugrug laut motah, lini teu aja eureuna, galindeng sora kawahan, hawar-hawar kabujutan, njaksian supata déwa."
Tinggalan
[édit | édit sumber]Tinggalan tina perang ieu di antarana nami-nami tempat anu aya hubunganana sareng kajadian perang, sapertos: - Pataruman (tempat tarung utama) - Kokoplak (tempat perang, ayeuna situs cagar budaya)[2] - Gunung Sangkur (tempat ngungsi Ratu Inggeung Buana) - Batulawang (tempat "ngawangwang" atanapi ningali ka Bandjarpatroman) - Rawa Lakbok (bekas Karajaan Bandjarpatroman)
Tingali ogé
[édit | édit sumber]- Tarumanagara - Kidung Lakbok - Karajaan Bandjarpatroman - Rawa Lakbok - Kokoplak
Rujukan
[édit | édit sumber]- 1 2 3 Prawiraatmadja, M. Karso. Kidung Lakbok. 1956. Hlm. 4-5, 12, 14, 16-17, 20.
- 1 2 Irfansyah Riza. "Situs Cagar Budaya Kokoplak Banjar Butuh Perhatian dan Sentuhan Pemerintah". Fokus Jabar, 3 Februari 2025.
- ↑ Artikel Kokoplak di Wikipédia Sunda.
- Prawiraatmadja, M. Karso. Kidung Lakbok. 1956. Hlm. 4-5, 12, 14, 16-17, 20.
- Irfansyah Riza. "Situs Cagar Budaya Kokoplak Banjar Butuh Perhatian dan Sentuhan Pemerintah". Fokus Jabar, 3 Februari 2025.