Réngkong
Pintonan Seni Réngkong nalika Panén | |
| Fungsi Utama | Ngangkut paré, Kasenian |
|---|---|
| Bahan Utama | Awi Gombong, Injuk |
| Sora Has | "Ngék-ngok" (wirahma gésékan) |
| Hubungan Budaya | Sérén Taun, Nyi Pohaci Sanghyang Asri[1] |
Réngkong nyaéta ngaran alat anu digunakeun pikeun manggul paré.[2] Réngkong miboga ciri has nyaéta bisa ngaluarkeun sora anu unik nalika dipaké leumpang bari mikul beban paré.[3] Sarta mangrupa salah sahiji kasenian tradisional anu diwariskeun ku karuhun Sunda, anu nepi ka kiwari masih hirup jeung ngawarnaan masarakat agraris di sajumlah wewengkon daerah tanah priangan.[4]
Di sajumlah kampung adat, ngaréngkong jadi kasenian anu paling sering minton, utamana nalika geugeusan paré dibawa ka pilemburan pikeun ditunda dina leuit.
Konstruksi sarta Bahan
[édit | édit sumber]Pikeun ngahasilkeun sora anu hadé, réngkong teu bisa dijieun tina sagawayah awi. Aya sababaraha bagian penting:
- Rancatan: Dijieun tina hiji awi gombong anu kolot, panjangna kira-kira 2 méter. Awi ieu kudu kuat tapi ngenyod.
- Tali Gantung: Ngagunakeun injuk anu dipintel (dipulir). Gésékan antara ijuk sarta kulit awi ieu anu bakal ngahasilkeun sora.[5]
- Beungbeurat: Mangrupa beungkeutan paré (geugeusan) anu digantungkeun dina tungtung tali ijuk.
Aspék Budaya sarta Filosofi
[édit | édit sumber]Dina kahirupan masarakat agraris Sunda, réngkong miboga harti anu jero:
1. Simbol Rasa Syukur
[édit | édit sumber]Sora réngkong anu ramé dianggap salaku "musik alam" anu ngalambangkeun rasa syukur ka Gusti sarta panghormat ka Nyi Pohaci Sanghyang Asri. Beuki tarik sorana, beuki katingal sumanget sarta kabungah patani saatos panén.[6]
2. Kasenian Réngkong
[édit | édit sumber]Ayeuna, réngkong geus mekar jadi seni pintonan. Para pamaén réngkong biasana maké pakéan adat Pangsi sarta Iket. Gerakan awakna nuturkeun wirahma sora réngkong, sakapeung dibarengan ku waditra séjén saperti dogdog atawa angklung. Seni ieu sering dipintonkeun dina ritual Sérén Taun sarta mapag tamu agung.
Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ Ayu, Ike Ratih (2001). Upacara Seren Taun pada Masyarakat Kasepuhan Ciptagelar. Jakarta: Departemen Pendidikan Nasional. Diaksés tanggal 2026-01-28.
- ↑ Rosidi, Ajip (2000). Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, dan Budaya (Termasuk budaya Betawi dan Cirebon). Jakarta: Pustaka Jaya. ISBN 979-419-259-7.
- ↑ Budaya Sunda Official. "Seni Réngkong: Tradisi Ngagotong Paré di Tatar Sunda". YouTube. Diaksés tanggal 2026-01-28.
- ↑ "Rengkong, Kesenian Tradisional yang Lahir dari Budaya Agraris". Indonesia Kaya. Diaksés tanggal 2022-08-28.
- ↑ Hidayat, Rachmat Taufiq (2005). Peperenian Urang Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 979-3631-43-4.
- ↑ Sasmita, Mamat (2009). Kearifan Lokal Manusia Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 978-979-3631-95-0.