Rangga Lawé
| ᮛᮀᮌ ᮜᮝᮦ Rangga Lawé | |
|---|---|
 Rangga Lawé nunggang kuda Nilamara nalika perang ngalawan Nabrang (Or. 3390 212). | |
| Tokoh Utama | Rangga Lawé |
| Kalungguhan | Adipati Tuban munggaran |
| Bapa | Arya Wiraraja |
| Asal Naskah | Sunda, Jawa, Bali |
| Wangun Karya | Wawacan, Kidung, Lontar, Seni Lukis |
Rangga Lawé (Aksara Sunda: ᮛᮀᮌ ᮜᮝᮦ) nyaéta inohong sajarah penting dina mangsa awal Karajaan Majapahit. Caritana geus jadi bahan sastra anu kacida jembarna, sumebar dina naskah-naskah di Pulo Jawa, Sunda, nepi ka Bali.[1]
Sajarah jeung Sastra
[édit | édit sumber]Rangga Lawé dipikawanoh salaku putra ti Arya Wiraraja (ᮃᮁᮚ ᮝᮤᮛᮛᮏ), saurang panguasa di Sumenep tur babaturan deukeut Radén Wijaya. Salaku bales budi kana jasana nalika babakti ngadegkeun Majapahit, Rangga Lawé diangkat jadi Adipati Tuban. Nanging, dina tatanagara Majapahit awal, timbul konflik internal nalika anjeunna ngarasa teu sugema kana pengangkatan Nambi jadi Patih Amangkubumi.[2]
Dina jihat budaya, carita Rangga Lawé mindeng dicitrakeun salaku simbol perlawanan pahlawan lokal ngalawan kakawasaan pusat.[3] Sajaba ti éta, dina tradisi seni rupa Bali, adegan tiwasna Rangga Lawé nalika perang tanding ngalawan Kebo Anabrang di walungan janten salah sahiji téma anu populér.[4]
Vérsi Sunda
[édit | édit sumber]Dina sastra Sunda, hususna dina naskah Wawacan Carita Gunung Guntur, ngaran Rangga Lawé disebutkeun dina kontéks anu rada béda. Ieu naskah nuduhkeun yén carita Rangga Lawé geus nyerep kana kabeungharan dongéng jeung babad di Jawa Kulon. Dina sawatara bagian, caritana sok dipatalikeun jeung silsilah atawa ayana inohong anu miboga kasantikaan luhur, anu méré warna lokal kana legenda pahlawan ti wetan ieu.[5]
Sumebarna Naskah
[édit | édit sumber]Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ H.I.R. Hinzler, Catalogue of Balinese Manuscripts, Brill, 1986, kaca 319.
- ↑ Slamet Muljana, Tatanegara Madjapahit, Parahyangan, 1962.
- ↑ F.L. Bakker, Critical Reflections on Religion and Media in Contemporary Bali, Brill, 2011, kaca 270.
- 1 2 Adrian Vickers, Images of Power: Balinese Paintings Made for Gregory Bateson and Margaret Mead, University of Hawaii Press, 1989, kaca 57.
- ↑ Wawacan Carita Gunung Guntur, disalin ku Wikisource Sunda.