Térong Cucukan Kalimantan
| Solanum kalimantanense | |
|---|---|
| Status konservasi | |
Klasifikasi ilmiah  | |
| Missing taxonomy template (fix): | Solanum |
| Spésiés: | Template:Taxonomy/SolanumSolanum S. kalimantanense''' |
| Ngaran binomial | |
| Template:Taxonomy/SolanumSolanum S. kalimantanense T.Djarwaningsih, E.L.Agustiani & M.R.Hariri (2026) | |
Solanum kalimantanense nyaéta salah sahiji spésiés tutuwuhan tina kulawarga térong-térongan (Solanaceae) anu éndémik ti Pulo Kalimantan, Indonésia. Spésiés térong rorojok (berduri) ieu diidéntifikasi sareng dipublikasikeun sacara ilmiah ku tim panalungtik ti Badan Riset dan Inovasi Nasional (BRIN) dina taun 2026.
Di kalangan masarakat lokal Kalimantan, tutuwuhan ieu dipikawanoh sacara umum salaku bagian tina térong asem atanapi térong dayak.
Karakteristik Morfologi
[édit | édit sumber]Secara visual, Solanum kalimantanense miboga kasaruaan anu deukeut jeung dulurna, nyaéta Solanum lasiocarpum (térong dayak biasa). Sanajan kitu, métode integratif ngaliwatan panalungtikan morfologi anu jero sarta analisis genetik (DNA barcoding) némbongkeun bédana anu spésifik anu ngabédakeun duanana, di antarana:
- Daun: Panjang jeung rubak daun S. kalimantanense condong miboga ukuran anu méh sarua kalawan lekukan anu déwék (dangkal).
- Buah: Miboga ukuran buah (diménsi fisik) anu leuwih gedé dibandingkeun térong dayak biasa. Sabot geus asak, beungeut kulit buahna dilapisan ku bulu-bulu lemes anu tumuwuhna carang (henteu kintel).
Habitat jeung Sebaran
[édit | édit sumber]Tutuwuhan ieu tumuwuh di luhureun taneuh liat berpasir sarta taneuh hideung asem. Wewengkon sebaranna ngawengku kawasan leuweung dataran rendah nepi ka wilayah pagunungan di Kalimantan Timur jeung Kalimantan Selatan, kalawan rentang luhurna tempat tumuwuh antara 9 nepi ka 1.700 méter di luhureun beungeut laut (mdpl).
Mangpaat
[édit | édit sumber]Sanajan kakara diaku sacara resmi dina dunya sains dina taun 2026, spésiés ieu geus lila dimangpaatkeun ku masarakat lokal Kalimantan pikeun rupa-rupa pangabutuh sapopoé:
- Bahan Kadaharan: Buahna mindeng diolah jadi sayuran atanapi campuran sambal ku warga. Buah tina tutuwuhan ieu umum kapanggih di pasar tradisional, kaasup jadi komoditas dagang di Pasar Terapung Banjarmasin.
- Ubat Tradisional: Di Kacamatan Kenohan, Kalimantan Timur, masarakat ngamangpaatkeun bagian daun sarta kuncup buah tutuwuhan ieu pikeun diracik jadi ubat tradisional anu ngaranna "wikat". Racikan lokal kasebut sacara turun-temurun dipercaya miboga poténsi pikeun mantuan ngubaran panyakit kanker.
Status Konservasi
[édit | édit sumber]Kulantaran wewengkon sebaranna anu kawates (éndémik) sarta ayana tekenan tina aktivitas manusa dina habitat alamina, kondisi kalestarian Solanum kalimantanense dinilai rentan sarta diusulkeun pikeun asup kana kategori Rentan (Vulnerable/VU) dumasar kana kriteria Daftar Merah IUCN.
Publikasi
[édit | édit sumber]Kapanggihna spésiés anyar ieu resmi dipublikasikeun dina jurnal taksonomi internasional Taprobanica Volume 15 Nomer 1 Taun 2026 kalawan judul artikel ilmiah "A New Spiny Eggplant Species Of The Genus Solanum L. (Angiosperms: Solanaceae) From Indonesian Borneo" ku tim taksonom BRIN anu diwangun ku Tutie Djarwaningsih, Eka Martha Della Agustiani, jeung Muhammad Rifqi Hariri.
Referensi
[édit | édit sumber]Pranala Luar
[édit | édit sumber]- [(https://www.google.com/search?q=https://s.brin.go.id/l/Solanumkalimantanense) Siaran Pers Resmi BRIN ngenaan Solanum kalimantanense]