Takabbur
 Reueus kaleuleuwihi ku diri sorangan | |
| Harti | Sombong, adigung |
|---|---|
| Lawan | Tawadhu |
| Hukum | Haram |
| Akar | Rasa leuwih ti batur |
| Dampak | Nolak bebeneran |
| Dasar | Al-Qur'an & Sunnah |
Takabbur (Basa Arab: التَّكَبُّرُ) atanapi sombong nyaéta hiji sikep méntal sarta lampah anu némbongkeun rasa leuwih punjul, leuwih mulya, atawa leuwih hébat batan batur, bari nganggap réméh ka sasama.[1] Dina Islam, takabbur kaasup kana Akhlak Mazmumah anu pangbahayana sabab ieu mangrupa dosa munggaran anu dipigawé ku Iblis.[2]
Filosofi
[édit | édit sumber]Sacara filosofis, takabbur téh mangrupa "Halusinasi Spiritual". Jalma anu takabbur sabenerna keur hirup dina fatamorgana; manéhna ngarasa miboga kasampurnaan, padahal sakabéh anu dipiboga (harta, rupa, kacerdasan) téh saukur titipan anu sipatna samentara. Sombong téh ibarat maké pakéan anu sanés hakna. Dina hadits qudsi, Allah negeskeun yén kaagungan jeung kasombongan téh mangrupa "papakéan" Mantenna; saha waé mahluk anu wani maké éta papakéan, mangka bakal ditarajang ku benduna Allah.
Dina jihat éksisténsial, takabbur ngajadikeun manusa "lolong" kana hakékat dirina salaku mahluk anu asalna tina sari pati taneuh sarta bakal balik deui jadi taneuh. Jalma sombong sabenerna keur ngawangun bénténg antara dirina jeung bebeneran. Nalika haté geus pinuh ku rasa agul, mangka hidayah moal bisa asup, sabab cai bebeneran ngan bakal ngocor ka tempat anu handap (tawadhu), moal bisa cicing di tempat anu luhur (takabbur).
Ciri jeung Hakékat Takabbur
[édit | édit sumber]Rasulullah SAW parantos ngawatesan hakekat sombong dina dua perkara utama:
- Batarul Haqq: Nolak bebeneran sabab ngarasa éta bebeneran datangna tina jalma anu dianggap leuwih handap.
- Ghamthun Naas: Nganggap réméh, ngahina, atawa ngaleutikkeun ajén jalma séjén (الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ — HR. Muslim).[3]
Dasar Hukum
[édit | édit sumber]Al-Qur'an
[édit | édit sumber]Allah SWT henteu mikaresep ka jalma anu sombong sarta agul ku dirina:
إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ
"Saéstuna Mantenna (Allah) henteu mikaresep ka jalma-jalma anu sombong." (QS. An-Nahl: 23).[4]
Hadist
[édit | édit sumber]Sipat sombong sanajan sagedé siki sasawi bisa jadi pangahalang asup ka surga:
لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ
"Moal asup surga jalma anu dina haténa aya sipat sombong sanajan sagedé siki sasawi." (HR. Muslim).[5]
Tingkatan Takabbur
[édit | édit sumber]Numutkeun para ulama, hususna Imam Al-Ghazali, takabbur téh aya sababaraha tingkatan dumasar kana objékna:
- Takabbur ka Allah: Ieu mangrupa tingkatan anu pangparahna, nyaéta nalika manusa nolak ibadah atawa ngarasa teu butuh ku Pangéran.[6] Conto nyata nyaéta Namrud jeung Fir'aun.[7]
- Takabbur ka Rasul: Nolak nuturkeun ajaran para Nabi kusabab ngarasa dirina leuwih palinter atawa leuwih mulya sacara turunan atawa jabatan.[8]
- Takabbur ka Sasama Manusa: Ngarasa diri leuwih unggul dina hal élmu, amal ibadah, katurunan, kageulisan, atawa kabeungharan harta.[9]
Jinis Takabbur
[édit | édit sumber]Sipat sombong ogé bisa ditenjo tina cara nembongkeunana:
- Takabbur Zhahir (Nembrak): Sombong anu katingali tina laku lampah, omongan, sarta paroman beungeut anu nembongkeun kaangkuhan.[10]
- Takabbur Bathin (Nyumput): Sipat agul anu aya dina jero haté (kibr). Sanajan dina laku lampah katingali sopan, tapi dina jero haténa mah ngarasa leuwih luhur batan batur.[11]
Dampak Negatif Takabbur
[édit | édit sumber]| Widang | Dampak |
|---|---|
| Spiritual | Kahalangan tina hidayah sarta jauh tina rahmat Allah.[12] |
| Intelektual | Teu bisa narima élmu anyar atawa nasehat sabab ngarasa geus pangnyahona.[13] |
| Sosial | Dijauhan ku batur, teuas haté, sarta mindeng ngabalukarkeun papaséaan (konflik).[14] |
| Akhirat | Meunang siksa naraka sarta kahalangan asup ka surga.[15] |
Takabbur anu Diwenangkeun
[édit | édit sumber]Dina Islam, aya hiji kaayaan dimana nembongkeun "rasa luhur" téh diwenangkeun, nyaéta nalika nyanghareupan musuh dina médan perang pikeun ngaleutikkeun méntal lawan, atawa nembongkeun kawibawaan di hareupeun jalma anu sombong pisan sangkan manéhna sadar.[16] Aya paribasa:
"Al-kibru 'ala mutakabbir shadaqah" (Sombong ka jalma nu sombong téh kaasup shodaqah).
Tingali Ogé
[édit | édit sumber]Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ Al-Ghazali. Ihya Ulumuddin. Darul Fikr.
- ↑ "Bahaya Sifat Takabbur". NU Online.
- ↑ "Sahih Muslim 91".
- ↑ "Surah An-Nahl - 23".
- ↑ "Sahih Muslim 91".
- ↑ Al-Ghazali. Ihya Ulumuddin. Beirut: Darul Ma'rifah. Jilid 3, h. 343.
- ↑ QS. Al-Baqarah: 258; QS. Al-Qashash: 38.
- ↑ An-Nawawi. Riyadhus Shalihin. Kairo: Darul Hadith, h. 212.
- ↑ Ibnu Qudamah. Mukhtashar Minhajul Qashidin. Damaskus: Maktabah Darul Bayan, h. 235.
- ↑ Al-Jurjani. At-Ta'rifat. Beirut: Darul Kutub al-Ilmiyyah, h. 182.
- ↑ Ibnul Qayyim Al-Jauziyyah. Madarijus Salikin. Kairo: Darul Hadith. Jilid 2, h. 314.
- ↑ QS. Al-A'raf: 146.
- ↑ Mujahid bin Jabir dina Shahih Bukhari (Bab Ilmu).
- ↑ Al-Mubarakfuri. Tuhfatul Ahwadzi. Jilid 6, h. 132.
- ↑ HR. Muslim no. 91.
- ↑ As-Suyuthi. Al-Asybah wan Nazhair. Beirut: Darul Kutub al-Ilmiyyah, h. 512.
- ↑ Mulla Ali al-Qari. Al-Asrar al-Marfu'ah fil Akhbar al-Mawdu'ah, h. 272.
| Sipat & Paripolah Awon dina Islam (Al-Qur'an) | |
|---|---|
| Aqidah & Manah | Takabur (Sombong) • Riya (Pamer) • Ujub • Hasud (Dengki) • Nifaq (Munafék) • Su'udzon • Syi'rik • Fasik |
| Muamalah (Sosial) | Ghibah (Ngomongkeun batur) • Namimah (Adu domba) • Fitnah • Zhalim • Khianat • Curang (dina takeran/timbangan) • Riba |
| Dina Ibadah | Lali (tina solat) • Koret (tina zakat/shodaqoh) • I'tiradh (Nentang takdir) • Istihza (Ngahina ayat Allah/Agama) |
| Sipat Pribadi | Bakhil (Koret) • Israf (Hambur) • Tabzir (Mubadir) • Tamah (Serakah) • Ghadhab (Ambekan) • Putus asa tina rahmat Allah |
| Larangan Lisan | Bohong (Kadzib) • Sumpah palsu • Ngahina (Lamz/Hamz) • Panyebutan goreng (Laqab) |
| "Saéstuna Allah henteu mikaresep ka jalma-jalma anu midamel dosa tur khianat." (QS. An-Nisa: 107) | |