Weton
 Siklus Kelahiran Sunda-Jawa | |
| Komponén | Saptawara & Pancawara |
|---|---|
| Siklus | 35 Poé (Salapan Belas) |
| Sélér | Sunda, Jawa |
| Kagunaan | Nangtukeun watek, dinten saé, sarta jodoh |
Weton nyaéta poé lahirna hiji jalma anu ditalungtik dumasar kana siklus tujuh poé (Senén, Salasa, Rebo, Kemis, Jumaah, Saptu, Minggu) sarta siklus lima poé pasaran (Pancawara: Legi, Paing, Pon, Wagé, Kaliwon).[1]
Dina budaya Sunda, weton mindeng disebut ogé Poé Lahir. Siklus weton bakal panggih dina titik anu sarua unggal 35 poé sakali.[2]
Étimologi
[édit | édit sumber]Kecap Weton asalna tina basa Jawa wetu anu hartina "kaluar" atawa "lahir", anu tuluy meunang lulugu (akhiran) -an jadi weton (hal anu patali jeung kalahiran).[3]
Komponén Weton
[édit | édit sumber]Weton diwangun ku dua bagian utama:
- Poé (Saptawara): Senén, Salasa, Rebo, Kemis, Jumaah, Saptu, sarta Minggu.
- Pasaran (Pancawara): Legi/Manis, Paing, Pon, Wagé, sarta Kaliwon.
Contona, upama hiji jalma lahir dina poé Jumaah nalika pasaranana Kaliwon, maka wetonna disebut Jumaah Kaliwon.
Kagunaan Weton
[édit | édit sumber]Masarakat tradisional Sunda sarta Jawa masih kénéh ngagunakeun weton pikeun rupa-rupa kaperluan, di antarana:
- Nangtukeun Poé Hadé: Upama badé ngayakeun hajatan saperti nikah, sunatan, atawa ngamimitian ngawangun imah.
- Nangtukeun Jodoh: Ngitung k cocogan antara dua jalma dumasar kana jumlah Neptu masing-masing weton.[4]
- Nangtukeun Watek: Dipercaya yén unggal weton miboga sipat atawa watek anu béda-béda (Primbon).
Neptu Weton
[édit | édit sumber]Pikeun kaperluan ramalan, unggal komponén weton miboga angka atawa neptu:
| Poé | Neptu | Pasaran | Neptu |
|---|---|---|---|
| Minggu | 5 | Legi/Manis | 5 |
| Senén | 4 | Paing | 9 |
| Salasa | 3 | Pon | 7 |
| Rebo | 7 | Wagé | 4 |
| Kemis | 8 | Kaliwon | 8 |
| Jumaah | 6 | ||
| Saptu | 9 | ||
Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ Satjadibrata, R. (2005). Kamus Basa Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 979-3631-44-2.
- ↑ Hidayat, Rachmat Taufiq (2005). Peperenian Urang Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 979-3631-43-4.
- ↑ Sasmita, Mamat (2009). Kearifan Lokal Manusia Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 978-979-3631-95-0. Diaksés tanggal 2026-01-27.[tumbu nonaktif]
- ↑ Suwatno, Edi (2014). Tradisi Masyarakat Tradisional. Jurnal Budaya Sunda. Diaksés tanggal 2026-01-27.