Buka puasa
Buka puasa nyaéta ngabatalkeun puasa anu dilaksanakeun ku muslim jeung muslimah saatos azan magrib dikumandangkeun.[1] Buka puasa (basa Arab: إفطار, diromanisasi: ifṭār) nyaéta waktu umat Islam ngabatalkeun puasa dina bulan Ramadan nalika adzan Magrib.Buka puasa disebut ogé hidangan kadua dina poé; salila Ramadan, umat Islam ngamimitian puasa sanggeus dahar sahur di subuh, tuluy nahan diri nepi ka panonpoé tilelep, ditungtungan ku hidangan malem buka puasa. Taun 2023, UNESCO nambihan tradisi buka puasa kana daptar Warisan Budaya Teu Benda.[2][3]
Buka puasa mangrupakeun salah sahiji ibadah dina bulan Ramadan, sarta mindeng dilakukeun sacara komunal, dimana umat Islam ngariung pikeun buka bareng. Kadaharan biasana didahar pas adzan Magrib. Sacara tradisional, tilu kurma dipaké pikeun ngabatalkeun puasa, nurutan kabiasaan Nabi Muhammad SAW, sanajan éta henteu wajib. Umat Islam percaya yén méré kadaharan ka jalma anu keur buka puasa kaasup amal sadaqah atawa zakat, nu pahala na kacida gedéna, sarta hal ieu ogé kungsi dipigawé ku Nabi Muhammad SAW.[4][5][6][7]
Sajarah
[édit | édit sumber]Sajarah buka puasa mibanda akar anu kuat dina tradisi Islam. Kabiasaan ieu geus dimimitian ti jaman Nabi Muhammad SAW abad ka-7, nalika manéhna ngabatalkeun puasana ku kadaharan basajan jeung cai, tuluy jadi tradisi anu diturutan ku umat Islam sakuliah dunya. Aspek kebersamaan dina buka puasa, nya éta nalika kadaharan dibagikeun ka batur, ngabantu nguatkeun solidaritas jeung hubungan sosial.[8][9]
Buka puasa tuluy mekar jadi tradisi sosio-kultural anu beunghar, utamana dina Mangsa Keemasan Islam, nalika jalma-jalma nu mampuh nyadiakeun hidangan anu mewah minangka wangun amal jeung pikeun ngaraketkeun persatuan umat Islam. Sanggeusna, kabiasaan ieu sumebar ka rupa-rupa nagara mayoritas Muslim. Contona nyaéta tradisi ngayakeun buka puasa di komplek makam Imam Reza di Iran nu geus lumangsung leuwih ti 332 taun, némbongkeun akar budaya anu jero tina tradisi ieu.[10] Pikeun ngakuan pentingna, UNESCO netepkeun buka puasa minangka Warisan Budaya Teu Benda taun 2023, bari nengetan peranna dina ngaraketkeun hubungan kulawarga, nyorong amal, jeung ngajaga warisan budaya.[11][12]
Nepika ayeuna, kabiasaan buka puasa béda-béda di unggal daérah jeung nagara, tapi tetep mibanda harti spiritual jeung komunal anu penting. Biasana puasa dibuka ku kurma jeung cai, tapi dahareun nu disajikeun gumantung kana budaya lokal. Di Asia Kidul, goréngan jadi pilihan nu populér; di Timur Tengah, jamuan badag ngagambarkeun kameumeuhan; sedengkeun di daérah nu iklimna tiis kawas Turki, sup haneut leuwih dipikaresep. Sanajan aya tantangan kawas kamiskinan atawa konflik di sababaraha tempat, buka puasa tetep jadi lambang syukur, renungan, jeung jalinan silaturahmi pikeun umat Islam di sakuliah dunya.
Tradisi buka puasa
[édit | édit sumber]Tradisi buka puasa babarengan geus aya di jaman Rasul. Utusan mualaf anu dongkap ti Thaif bade mukim sementawis di Madinah, ku sabab éta Rasul jeung Bilal bin Rabah nyayogikeun kadaharan keur buka puasa jeung saur pikeun maranéhna. Tradisi ieu diteruskeun ku Umar bin Khattab dina taun 71 Hijriyah anu ngadirikeun Dar Ad Dhiyafah pikeun para tamu anu bade buka puasa. terus tradisi buka puasa dituluykeun ku umat nabi nu kasebar di negara-negara anu sanes.[13]
Buka puasa di imah batur
[édit | édit sumber]Aya adabna upami buka puasa di imah batur saluyu jeung anu dicontohkeun ku Rasul nyaéta kedah ngadoakeun jalmi nu geus nyayogikeun kadaharan. Doana nyaéta “Afthoro ‘indakumush shoo-imuuna wa akala tho’amakumul abroor wa shollat ‘alaikumul malaa-ikah (Para jalmi buka puasa di imah anjeun, jalmi bageur anu tos nampi kadaharan ti anjeun, ku sabab éta malaikat ngadoakeun anjeun supaya meunang rahmat ti Gusti Alloh). Doa éta aya dina Hadis Riwayat Abu Daud, Ibnu Majah, sareng Ahmad.[14]
Upami buka puasa diniatkeun kanggo silaturahmi sareng jalmi nu sanes, maka aya kaberkahan anu ditarima sasarengan. Baginda Nabi nyandika "Kedahna anjeun tuang sareng jalmi nu sanes, teras ngucapkeun basmalah, Insya Allah anjeun meunang berkah ti Gusti Alloh. Hadis ieu aya dina Hadis Riwayat Abu Dawud.[15]
Kadaharan karesep Rasul
[édit | édit sumber]Kadaharan anu dimaksud diantawisna nyaéta kurma, anggur, madu, susu, buah zaitun, buah delima, buah tin, sareng buah labu.[16]
Prakték sunnah buka puasa
[édit | édit sumber]Prakték sunnah anu dijalankeun bakal ngadatangkeun berkah diantawisnya nu kahiji nyaéta ngagancangkeun buka puasa. Nabi Muhammad nyandika dina Hadis Riwayat Bukhari nomer 1957 - Muslim nomer 1098 yén "Jalmi salawasna aya dina kebaikan salila anjeunna ngagancangkeun buka puasa." Nu kadua nyaéta dahar kurma, luyu jeung Hadis Riwayat Tirmidzi dan Abu Dawud yén "Upami bade buka puasa, kedahna tuang kurma ku sabab aya kaberkahan, upami teu aya kurma, cekap buka puasa sareng aer putih ku sabab beresih." Nu katilu nyaéeta ngadoa saméméhna buka puasa salaku anu dicontohkeun ku Rasul "Dhahaba azh-zhama’u wabtallatil ‘uruqu wa tsabatal ajru insya Allah" (Abdi tos teu ngarasa haus ku sabab urat-urat tos baseuh, sareng pahala tos diputuskeun ku Gusti Alloh). Doa éta aya dina Hadis Riwayat Abu Daud nomer 2357. Prakték sunnah anu kaopat nyaéta ngadoa ka Gusti Alloh, ménta naon waé anu dipikahayang. Nabi nyandika dina Hadis Riwayat Tirmidzi, Ibnu Majah, sareng Ibnu Hibban yén "Aya tilu jalmi anu geus tangtu te ditolak doana nyaéta doana jalmi nu keur buka puasa, imam anu adil, sareng doana jalmi anu dizolimi ku jalmi lain."[17]
Urutan buka puasa anu leres
[édit | édit sumber]Urutan nu kahiji nyaéta seueur ngadoa sateuacanna azan magrib dikumandangkeun, nu kadua nyaéta upami azan magrib tos kadangu, teras ngucapkeun basmalah jeung tuang kurma sareng nginum ar putih, nu katilu nyaéta maca doa anu bunyina "Dhahaba azh-zhama’u wabtallatil ‘uruqu wa tsabatal ajru insya Allah" (Abdi geus teu ngarasa haus ku sabab urat-urat geus baseuh, jeung pahala geus diputuskeun ku Gusti Alloh), nu kaopat nyaéta dituluykeun dahar jeung nginum nu sanes, salian ti kurma jeung aer putih, nu kalima nyaéta loba ngucapkeun doa di antara azan jeung iqamah, terus nu kaenam nyaéta ngalaksanakeun salat magrib.[18]
Nu dilarang waktos buka puasa
[édit | édit sumber]Salian ti nu geus disebut di luhur, aya larangan waktu buka puasa, salah sahiji nyaéta teu meunang loba dahar jeung nginum. Gusti Alloh geus berfirman dina Surat Al-Araf ayat 31.[19]
Di sakuliah dunya
[édit | édit sumber]Afganistan
[édit | édit sumber]Di Apganistan, buka puasa biasana ngawengku kurma tradisional, shorwa (sup), kebab, du piyaza (daging direbus jeung saos bawang), manto (daging cincang jeung bumbu dibungkus ku adonan tipung), kabuli palaw (béas jeung lentil, kismis, wortel, jeung domba), shorm beray, bolani (roti datar digoréng atawa dipanggang eusian rupa-rupa). Jalma-jalma Afghan ogé boga rupa-rupa panganan amis jeung manisan.
Bangladés
[édit | édit sumber]Di Bangladés, rupa-rupa kadaharan disiapkeun pikeun buka puasa nalika Magrib. Kadaharan nu ilahar aya diantarana: piyaju (saperti falafel, tina lentil, bawang jeung cabe héjo), beguni (terong nu dicelupkeun kana adonan tipung terus digoréng), jilapi, muri, haleem, kurma, samosa, dal puri, chola, mughlai porota (porota eusian daging, endog jeung bumbu), rupa-rupa pitha, singara, ghugni, bundia, nimki, pakora, khaja, batasa, jeung buah-buahan saperti samangka jeung mangga.
Biasana buka puasa diiluan ku inuman kawas lemon shorbot, yoghurt shorbot, borhani, atawa gurer shorbot. Jalma-jalma biasana buka puasa bareng kulawarga di imah, tapi ogé aya anu ngayakeun di masjid pikeun umum.
Brunei
[édit | édit sumber]Di Brunei Darussalam, buka puasa sok disebut sungkai. Kabiasaanana diayakeun di masjid désa atawa kampung, dimana masarakat kumpul pikeun buka bareng. Bedug atawa meriam biasana dipaké minangka tanda waktuna sungkai. Di kota Bandar Seri Begawan ogé aya tradisi nembakkeun meriam minangka isyarat. Sajaba ti éta, aya pasar Ramadan anu ngajual rupa-rupa kadaharan husus nu ngan aya dina bulan puasa.
India
[édit | édit sumber]Di India, Muslim biasana buka puasa bareng kulawarga jeung babaturan. Persiapan dimimitian sababaraha jam saméméhna, boh di imah boh di jalan. Biasana dimimitian ku kurma jeung cai, tuluy diteruskeun ku kadaharan beurat saperti samosa, haleem, bubur béas, nonbu kanji, bonda, bajji, vadai, surkumba (dahar tina susu), atawa buah seger. Di sababaraha daerah, aya panganan husus saperti haleem di Hyderabad atawa ganji di Andhra Pradesh.
Indonésia
[édit | édit sumber]Di Indonésia, buka puasa disebut ogé takjil. Pasar Ramadan ngajual rupa-rupa kadaharan, kayaning kurma, kolak, es buah, es campur, cendol, dawet, jeung sajabana. Buka puasa biasana dimimitian ku anu amis-amis, teras ditandaan ku sora bedug di masjid. Lajeng, jalma-jalma solat Magrib heula tuluy diteruskeun ku Isya jeung Tarawih.
Iran
[édit | édit sumber]Di Iran, buka puasa biasana dilakukeun di kulawarga. Hidangan awalna leutik saperti chai (teh), kurma, halva, manisan, roti lavash atawa barbari, sarta paneer jeung sayuran seger. Sanggeus éta dilajengkeun ku hidangan utama khas Persia. Di kota Mashhad, kuil Imam Reza unggal taun ngayakeun salah sahiji buka puasa panggedéna, nu diiluan ku rébuan urang.
Malaysia
[édit | édit sumber]Di Malaysia, buka puasa disebut berbuka puasa. Biasana dimimitian ku kurma. Rupa-rupa panganan dijual di bazaar Ramadan, kayaning nasi lemak, laksa, satay, popiah, jus tebu, jeung inuman bandung. Masjid biasana nyayogikeun bubur lambok pikeun jamaah. Sanggeus tarawih, aya tradisi moreh, nya éta ngariung bareng ngadahar panganan hampang jeung inuman panas.
Maladéwa
[édit | édit sumber]Di Maladéwa, buka puasa disebut roadha villun. Biasana dimimitian ku kurma jeung cai. Masjid sok nyayogikeun kurma jeung jus gratis pikeun jamaah. Di imah, aya rupa-rupa inuman buah, boakiba (puding amis), jeung hedhika (jajanan asin tina lauk atawa kari).
Maroko
[édit | édit sumber]Di Maroko, panganan buka puasa tradisional nyaéta kurma, harira (sup kacang jeung tomat), sfouf, jeung chebakia (manisan goréng dilapis madu).
Nigeria
[édit | édit sumber]Di Nigeria, buka puasa disebut buda-baki (Hausa) atawa isinu (Yoruba). Panganan nu sok aya diantarana béas jollof, suya, akara, dabino, jeung rupa-rupa kadaharan lokal séjénna.
Pakistan
[édit | édit sumber]Di Pakistan, persiapan buka puasa dimimitian ti beurang. Biasana ku kurma jeung cai, teras panganan beurat saperti samosa, pakora, jalebi, salad buah, chana chaat, jeung gulungan hayam. Sanggeus buka, loba jalma langsung ka masjid pikeun tarawih. Ramadan ogé ditandaan ku acara amal jeung sedekah.
Rusia
[édit | édit sumber]Di Rusia, umat Islam di daerah mayoritas Muslim saperti Dagestan, Chechnya, jeung Tatarstan biasa ngariung di masjid pikeun buka puasa. Kadaharan nu sok aya nyaéta kurma, sup, roti, jeung panganan lokal saperti beshbarmaq jeung kurze.
Singapura
[édit | édit sumber]Di Singapura, buka puasa ogé disebut buka puasa. Biasana ku kurma jeung inuman amis saperti bandung, chendol, jeung sirup. Rupa-rupa panganan bisa kapanggih di bazaar Ramadan di Bugis, Kampong Glam, Geylang, jeung tempat lianna.
Sri Lanka
[édit | édit sumber]Di Sri Lanka, Muslim biasa nyiapkeun jajanan husus saperti samosa, cutlets, kanjee, jeung falooda. Biasana buka puasa ku kurma jeung cai, tuluy diteruskeun ku hidangan séjén. Masarakat ogé resep ngabagi kadaharan ka nu miskin.
Siria
[édit | édit sumber]Di Siria, buka puasa biasana ku kurma jeung cai. Kadaharan khasna nyaéta burak (pastry eusian daging atawa kéju), fattoush, tabbouleh, sarta manisan saperti awamat, knafeh, jeung baklava. Jus tamarind ogé populér.
Taiwan
[édit | édit sumber]Di Taiwan, jumlah Muslim saeutik, tapi salila Ramadan masjid-masjid jadi rame. Jalma biasana buka ku kurma jeung cai, tuluy solat tarawih.
Trinidad jeung Tobago
[édit | édit sumber]Di Trinidad jeung Tobago, Muslim biasa buka di masjid. Kadaharan nu sok aya ngagambarkeun campuran budaya, kayaning kari hayam, bebek, roti, kari channa, kentang, sarta kadang-kadang macaroni pie.
Turki
[édit | édit sumber]Di Turki, Ramadan dirayakeun rame pisan. Buka puasa biasana dimimitian ku iftariye (appetizer), nu eusina kurma, zaitun, kéju, sujuk, jeung roti Ramadan. Hidangan utama macem-macem panganan Turki, sarta dessert khasna nyaéta güllaç. Di Istanbul, Sultanahmet Square sok rame ku kagiatan Ramadan. Aya ogé tradisi nembakkeun meriam minangka tanda buka.
Ukraina
[édit | édit sumber]Di Ukraina, taun 2023 présidén resmi ngamimitian tradisi buka puasa pikeun ngahargaan komunitas Tatar Krimea anu Muslim.
Amérika Sarikat jeung Kanada
[édit | édit sumber]Di AS jeung Kanada, buka puasa sok dilakukeun di masjid jeung pusat komunitas. Di White House, tradisi buka puasa resmi dimimitian taun 1996 ku Hillary Clinton. Di Kanada, taun 2015 Perdana Menteri Stephen Harper ngajak pamimpin Muslim pikeun buka puasa di kediamanna.
Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ Kristina. "Hadits Buka Puasa dan yang Harus Dilakukan Muslim saat Mendengar Azan". Diaksés tanggal 24 April 2022. Archived 3 April 2022 di Wayback Machine
- ↑ Supardi; Lubis, Arina Luthfini; Zaharafatimah; Nasution, Mohammad Nur Afriliandi (2023-07-25). "Bakti Sosial Berbagi Paket Sembako Dan Buka Puasa Bersama Di Panti Asuhan Uswatun Hasanah Kota Batam". JURNAL KEKER WISATA. 1 (2): 146–152. doi:10.59193/jkw.v1i2.174. ISSN 2985-4466.
- ↑ "UNESCO adds Iftar to its Intangible Cultural Heritage list". unb.com.bd (Dina basa English). Diaksés tanggal 2025-09-04. Pemeliharaan CS1: Bahasa yang tidak diketahui (link)
- ↑ "How to fast responsibly during Ramadan". The Independent (Dina basa Inggris (Britania)). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ "5 questions everyone asks about Ramadan". Al Jazeera (Dina basa Inggris). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ "How to fast responsibly during Ramadan". The Independent (Dina basa Inggris (Britania)). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ "How to fast responsibly during Ramadan". The Independent (Dina basa Inggris (Britania)). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ Brogy, Mars Elkins-El. "What is iftar? | Good Food". www.bbcgoodfood.com (Dina basa Inggris). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ "Ramadan's communal iftars: the age-old tradition waning at home but finding new life in the West". www.goethe.de (Dina basa Inggris). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ "Iftar at Imam Reza shrine: a 332-year tradition". Tehran Times (Dina basa Inggris). Diaksés tanggal 2025-09-04. Archived 2025-11-16 di Wayback Machine
- ↑ "Iftar/Eftari/Iftar/Iftor and its socio-cultural traditions - UNESCO Intangible Cultural Heritage". ich.unesco.org (Dina basa Inggris). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ "Decision of the Intergovernmental Committee: 18.COM 8.B.19 - UNESCO Intangible Cultural Heritage". ich.unesco.org (Dina basa Inggris). Diaksés tanggal 2025-09-04.
- ↑ Subarkah, Muhammad. "Iftar Ramadhan: Meja Makan Yang Disajikan Tuhan". Diaksés tanggal 24 April 2022.
- ↑ Kurniawan, Andre. "Amalan saat Berbuka Puasa sesuai Hadis, Sunnah Penambah Pahala". Diaksés tanggal 24 April 2022.
- ↑ Fitria, Riska. "Begini Pandangan Islam tentang Tradisi Buka Puasa Bersama". Diaksés tanggal 24 April 2022. Archived 10 April 2022 di Wayback Machine
- ↑ Sendari, Anugerah Ayu. "Arti Iftar di Bulan Ramadan, Ketahui Sunah Sesuai Tuntunan Nabi Muhammad SAW". Diaksés tanggal 24 April 2022.
- ↑ Efendi, M. Arif. "Sunnah Sahur dan Berbuka Puasa". Diaksés tanggal 24 April 2022. Archived 24 April 2022 di Wayback Machine
- ↑ Purnama, Yulian. "Sunnah-Sunnah Ketika Berbuka Puasa". Diaksés tanggal 24 April 2022.
- ↑ Primasiwi, Andika. "Berbuka Puasa Ada Adabnya Lho! Perhatikan 6 Anjuran Rasulullah SAW Ini". Diaksés tanggal 24 April 2022.