Lampuyang
| Lampuyang | |
|---|---|
 | |
| Klasifikasi ilmiah | |
| Karajaan: | |
| Divisi: | |
| Kelas: | |
| Ordo: | |
| Kulawarga: | |
| Génus: | |
| Spésiés: | Z. zerumbet |
| Ngaran binomial | |
| Zingiber zerumbet (L.) J.E.Smith | |
Lampuyang atawa lempuyang (Zingiber zerumbet (L.) Roscoe ex Sm., sin. Z. aromaticum Valeton) nyaéta sabangsa rempah-rempah nu miboga hasiat obat. Lampuyang dimangpaatkeun jadi campuran obat. Lampuyang atawa puyang nyaéta salah sahiji bahan utama jamu nu populér, jamu cabé puyang.
Lampuyang bisa ngainduksi apoptosis sél-sél kanker. Hasil kajian di Jepang manggihan yén ekstrak lampuyang téh bisa ngahambat pertumbuhan sél-sél melanoma dina mencit percobaan. Efek penekanan (inhibitor) terjadi melalui penghambatan terhadap ekspresi gen tirosinase pada sel melanoma.[1]
Vérnakular
[édit | édit sumber]Lempuyang miboga rupa-rupa nami dumasar kana jinisna sarta wewengkonna:[2]
- Dina basa Sunda, disebut Lempuyang. Aya sababaraha jinisna saperti Lempuyang gajah, Lempuyang emprit, sarta Lempuyang wangi.
- Dina basa Jawa, disebut Lempuyang.
- Dina basa Inggris, disebut Bitter ginger atanapi Shampoo ginger.
Morfologi
[édit | édit sumber]Lempuyang miboga ciri fisik anu mandiri pikeun ngabédakeunana jeung jinis jahé sanésna:[3]
- Tangkal: Mangrupa tuturan terna semu anu jangkungna bisa nepi ka 1-2 méter. Tangkalna ajeg sarta diwangun ku palapah daun anu silih bungkus.
- Daun: Daunna bentukna lonjong jiga mata tombak, warnana héjo, sarta miboga tungtung anu lincip.
- Kembang: Tumuwuh tina beuti (rhizome) kalayan gagang anu misah ti daun. Bentukna jiga kuncup pinus atanapi gada. Nalika ngora warnana héjo, sarta bakal robah jadi beureum caang nalika geus kolot. Upami diperes, kembangna bakal ngaluarkeun cairan anu seungit.[4]
- Beuti (Rimpang): Ukuranana rada badag, warnana konéng saulas, sarta miboga rasa anu pait nanging seungitna has.
Kagunaan
[édit | édit sumber]Beuti lempuyang miboga kandungan kimia saperti minyak atsiri, seskuiterpen, sarta flavonoid anu mangpaat pikeun kaséhatan:[5]
- Nambah Napsu Tuang: Mindeng dipaké dina jamu pait pikeun barudak atanapi sawawa anu kurang napsu tuang.
- Ubar Cacingeun: Khasiatna anu kawéntar nyaéta pikeun ngubaran cacingeun (anthelmintic).[6]
- Anti-radang: Dipaké pikeun nurunkeun muriang (demam) sarta ngubaran bareuh.
- Bahan Kosmétik: Cairan tina kembangna mindeng dipaké salaku sampo alami pikeun ngalemeskeun buuk.
Tatanén
[édit | édit sumber]Lempuyang gampang dipelak ku cara melak beutina anu geus miboga sirung (mata tunas).[7] Tuturan ieu resep ka taneuh anu gembur sarta miboga drainase anu saé supados beutina henteu buruk alatan kakeueum cai. Lempuyang bisa tumuwuh kalayan saé di tempat anu negrak cahya srangéngé atanapi anu rada iuh.[8]
Référénsi
[édit | édit sumber]- ↑ http://sciencelinks.jp/j-east/article/200113/000020011301A0405166.php Archived 2011-07-03 di Wayback Machine
- ↑ Heyne, K. (1987). Tumbuhan Berguna Indonesia. Badan Litbang Kehutanan.
- ↑ Sastroamidjojo, S. (2001). Obat Asli Indonesia. Dian Rakyat.
- ↑ Hariana, A. (2013). 262 Tumbuhan Obat dan Khasiatnya. Penebar Swadaya.
- ↑ Wijayakusuma, H. (2008). Ramuan Lengkap Herbal Taklukkan Penyakit. Pustaka Bunda.
- ↑ Kusuma, F. R., & Zaky, B. M. (2005). Menumpas Bakteri dengan Tanaman Obat. Agromedia.
- ↑ Rukmana, R. (1997). Budidaya Tanaman Obat. Kanisius.
- ↑ Supriadi. (2001). Teknik Budidaya Tanaman Obat. Balittro.