Haréndong
| Haréndong | |
|---|---|
 | |
| Klasifikasi ilmiah | |
| Karajaan: | |
| (unranked): | |
| (unranked): | |
| (unranked): | |
| Ordo: | |
| Kulawarga: | |
| Génus: | |
| Spésiés: | M. affine |
| Ngaran binomial | |
| Melastoma affine | |
| Sinonim | |
|
Melastoma denticulatum | |
Haréndong atawa Melastoma affine D. Don nyaéta salah sahiji tutuwuhan anu sinonim jeung Melastoma malabathricum atawa Melastoma polyanthum Bl.[2] Tutuwuhan ieu mangrupa salah sahiji pepelakan liar anu paling ilahar kapanggih di sisi jalan, tegalan, atanapi leuweung di Tatar Sunda.[3] Ngaran nu umum di Indonésia nyaéta haréndong, senduduk, atawa sanggani.[4] Dina basa Inggris, tutuwuhan ieu kakoncara kalayan ngaran 'blue tongue' jeung 'native lassiandra'.[5]
Dulur deukeut ieu tutuwuhan nyaéta senggani.
Habitat jeung Sumebarna
[édit | édit sumber]Harendong mangrupa tutuwuhan anu miboga daya adaptasi luhur. Tutuwuhan ieu tiasa hirup ti mimiti dataran landeuh dugi ka jangkungna 1.650 méter di luhur beungeut laut.[2] Habitat utamana nyaéta wewengkon anu negrak sarta kakeunaan cahaya panonpoé, sapertos sisi leuweung, tegalan, huma, sarta sisi jalan.[6]
Étimologi
[édit | édit sumber]Nurutkeun Jonathan Rigg dina bukuna taun 1862, Harendong mangrupa nami umum dina basa Sunda pikeun sababaraha jenis tutuwuhan tina genus Melastoma.[6] Rigg nyatet yén tutuwuhan ieu tumuwuh subur di wewengkon anu negrak sarta urut leuweung (huma) di sakuliah Jawa Kulon.[6]
Vérnakular
[édit | édit sumber]Kusabab sumebarna anu kacida legana, harendong miboga rupa-rupa nami lokal (vérnakular) sakumaha anu kacatet dina rupa-rupa rujukan botani'":[2]
- Sunda: Harendong.
- Jawa: Senggani, senduduk, kluruk.
- Madura: Kemandélan.
- Sumatra: Senduduk (Melayu), sikaduduak (Minangkabau).
- Inggris: Malabar gooseberry, Singapore rhododendron.
Morfologi
[édit | édit sumber]- Daun: Ciri khas anu paling utama nyaéta tilu tulang daun anu melengkung sarta jéntré pisan dina beungeut daunna.[2] Beungeut daunna karasa kasar pami dirampa.[3]
- Kembang: Warnana bungur (ungu) semu pink, katingal éndah sarta sering narik perhatian kukupu.[2]
- Buah: Upami parantos asak, buahna bakal meulah sarta némbongkeun eusi anu warna bungur poék. Buahna tiasa didahar sarta miboga rasa rada amis semu kelat.[2]
Mangpaat salaku Landong
[édit | édit sumber]Dina dunya botani ékonomi, K. Heyne nétélakeun yén harendong miboga mangpaat médis anu jembar:
- Ubar Méréhan (Diaré): Daun anu ngora (pucuk) tiasa didahar langsung salaku lalab atanapi dikulub pikeun ngubaran nyeri beuteung.[2]
- Celep/pewarna Alami: Buahna anu asak dianggo ku masarakat jaman harita pikeun méré warna bungur kana kadaharan atanapi lawon.[2]
- Ubar Raheut: Daunna anu geus dirieus tiasa dibalurkeun kana tatu supados énggal garing.[3]
Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ "Melastoma affine D.Don". Australian Plant Name Index (APNI), IBIS database. Centre for Plant Biodiversity Research, Australian Government.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Heyne, K. (1913). De nuttige planten van Nederlandsch-Indië. Batavia: Ruygrok & Co. Kaca 354.
- 1 2 3 Danadibrata, R.A. (2006). Kamus Basa Sunda. Bandung: Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda. Kaca 258.
- ↑ Karl Hasskarl, Justus (1845). Aanteekeningen over het nut, door de bewoners van Java aan eenige planten van dat eiland toegeschreven. Universitas Oxford: J. Müller. hlm. 6. Diaksés tanggal (disungsi – 28 Mei 2021).
- ↑ Priyadi, H., Takao, G., Rahmawati, I., Supriyanto, B., Nursal, W. I., Rahman, I. (2010). Five hundred plant species in Gunung Halimun Salak National Park, West Java: a checklist including Sundanese names, distribution and use. CIFOR, Bogor, Indonésia. ISBN 978-602-8693-22-6
- 1 2 3 Rigg, J. (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Batavia: Lange & Co. Kaca 145.
 |
Artikel ngeunaan Melastoma ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan. |