Leuit
 Wangunan Leuit di Kasepuhan Sirnarasa | |
| Fungsi | Neundeun paré (Lumbung) |
|---|---|
| Bahan Utama | Kai, Bilik, Awi, Kawung |
| Bagian Has | Lincar, Panto luhur |
| Hubungan Budaya | Sérén Taun, Nyi Pohaci Sanghyang Asri[1] |
Leuit nyaéta ngaran wangunan tradisional Sunda anu gunana pikeun neundeun paré.[2] Leuit mangrupa simbol ketahanan pangan sarta kamandirian ékonomi masarakat Sunda anu agraris.
Arsitéktur
[édit | édit sumber]Wangunan leuit miboga ciri has anu ngabédakeunana jeung imah panggung biasa. Aya anu kolongna luhur, aya ogé anu handap, gumantung kana tradisi daérahna.
Panto sarta Tarajé
[édit | édit sumber]Anu has tina leuit nyaéta panto jeung pindingna. Panto leuit leuwih mémpér-mémpér kawas jandéla ti batan panto biasa, ku sabab perenahna di luhur bagian hareup. Jalma anu arék muka atawa asup ka jero kudu maké tarajé.[2] Ieu dimaksudkeun sangkan paré aman tina gangguan sato saperti beurit.
Pingding sarta Lincar
[édit | édit sumber]Pingdingna biasana tina bilik sakumaha nu dipaké ogé dina imah. Nu ngabédakeunna téh lincarna.[2] Upama dina imah mah lincarna téh ngan aya hiji saban dingding/pinding, dina leuit mah lincarna téh loba kawas jadi tulang iga. Dijieunna ogé biasana lain tina kai, tapi tina bagian catang tangkal kawung bagian luarna nu teuas kacida.[2]
Aspék Budaya Sunda
[édit | édit sumber]Dina pandangan hirup urang Sunda, leuit lain saukur wangunan fungsional, tapi miboga harti anu jero:
1. Simbol Kamandirian (Ketahanan Pangan)
[édit | édit sumber]Leuit mangrupa bukti yén urang Sunda baheula geus miboga sistem cadangan pangan anu rapih. Paré dina leuit bisa tahan mangpuluh-puluh taun. Ieu ngajarkeun pola hirup basajan sarta wijaksana dina ngatur hasil bumi.[3]
2. Hubungan jeung Nyi Pohaci
[édit | édit sumber]Leuit dianggap salaku "panyicingan" pikeun Nyi Pohaci Sanghyang Asri (déwi paré). Kusabab kitu, leuit kacida dipiara sarta dihormatna. Nalika mawa paré ka jero leuit atawa ngaluarkeunana, biasana aya tatakrama sarta doa anu kudu dibaca.[4]
3. Tradisi Kasepuhan
[édit | édit sumber]Dina masarakat Adat Sunda saperti di Kasepuhan Ciptagelar atawa Kasepuhan Sinar Resmi, leuit jadi puseur tina upacara Sérén Taun. Aya prosési anu disebut ngadiukeun paré, nyaéta upacara ritual nunda paré hasil panén ka jero leuit sangkan berkah sarta cukup keur kabutuhan sapopoé sarta cadangan paceklik.
Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ Budaya Sunda Official. "Seni Rengkong: Tradisi Ngagotong Paré di Tatar Sunda". YouTube. Diaksés tanggal 2026-01-28.
- 1 2 3 4 Rosidi, Ajip (2000). Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, dan Budaya (Termasuk budaya Betawi dan Cirebon). Jakarta: Pustaka Jaya. ISBN 979-419-259-7.
- ↑ Sasmita, Mamat (2009). Kearifan Lokal Manusia Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 978-979-3631-95-0.
- ↑ Prawirasumantri, Abud (1990). Sastra Lisan Sunda. Jakarta: Depdikbud. Diaksés tanggal 2026-01-27.