Jeruk garut
Wangun Jeruk Garut (Citrus nobilis Lour). | |
| Nami Latén | Citrus nobilis Lour. |
|---|---|
| Klasifikasi | Magnoliopsida (Kelas) |
| Ordo | Sapindales |
| Famili | Rutaceae |
| Jinis | Jeruk Keprok (King of Oranges) |
| Asal | Kabupatén Garut, Jawa Barat |
Jeruk Garut (Citrus nobilis Lour) nyaéta jinis jeruk keprok punjul anu asalna ti Kabupatén Garut, Jawa Barat. Ieu jeruk parantos lami janten ikon sarta kareueus masarakat Sunda alatan rasa sarta kualitasna anu has.
Taksonomi sarta Nami
[édit | édit sumber]Dina dunya botani, Jeruk Garut kaasup kana spésiés Citrus nobilis Lour. Sacara internasional, ieu jinis jeruk sering disebut ku nami:
- Internasional: King of Oranges, Tangor, atanapi Cun-kun (dina basa Cina).
- Lokal: Jeruk Keprok Garut, Jeruk Wanaraja.
Jonathan Rigg (1862) nyatet yén istilah Jeruk mangrupa nami umum pikeun bangsa sitrun di Tatar Sunda.[1]
Sebaran sarta Habitat
[édit | édit sumber]Jeruk Garut utamana sumebar di wewengkon pagunungan Kabupatén Garut anu miboga luhur tempat 700-1.200 méter di luhureun beungeut laut (mdpl). Sentra produksina aya di kacamatan:
Katangtuan sarta Cara Miara
[édit | édit sumber]Pikeun ngahasilkeun buah anu saé, miara Jeruk Garut miboga sababaraha katangtuan:
- Iklim: Mikabutuh hawa anu tiis (suhu 20°C - 25°C) sarta curah hujan anu cukup.
- Taneuh: Taneuh anu gembur sarta miboga sistem drainase anu saé (henteu ngeuyeumbeu cai).
- Ngagemuk: Ngagunakeun gemuk organik (kompos) kacida dianjurkeunana.
- Pruning: Régang-régang anu teu perlu kudu dipangkas sangkan nutrisi asup kana buah.
- Panyakit: Kudu waspada kana panyakit CVPD (Citrus Vein Phloem Degeneration) anu kungsi ampir ngajantenkeun ieu jeruk tumpur dina taun 1980-an.
- Sistem Bibit: Dinas Pertanian nganjurkeun ngagunakeun bibit anu asalna tina téknologi Blok Fondasi (BF) pikeun nyingkahan panyakit sistemik.[2]
Sawangan Ilmiah sarta Rujukan Resmi
[édit | édit sumber]Jeruk Garut parantos janten objék panalungtikan anu penting pikeun ningkatkeun kualitas agribisnis di Indonésia.
- Aspek Taksonomi sarta Pemuliaan: Panalungtikan ti Institut Pertanian Bogor (IPB) nunjukkeun yén Citrus nobilis Lour mangrupa variétas keprok anu miboga adaptasi luhur di dataran luhur Jawa Barat. IPB ogé berperan dina téknologi bebas panyakit pikeun bibit jeruk.[3]
- Kebijakan Pertanian: Dumasar kana data ti Dinas Pertanian Kabupatén Garut, Jeruk Garut parantos ditetepkeun salaku variétas unggul nasional. Dinas terus ngupayakeun program revitalisasi kebon jeruk anu kungsi ditarajang panyakit CVPD.[2]
- Kontribusi Ekonomi: Dinas Perekonomian nyatet yén komoditas jeruk miboga kontribusi signifikan kana Produk Doméstik Régional Bruto (PDRB) Garut, utamana tina séktor agribisnis sarta distribusi oléh-oléh.[4]
Hubungan sareng Ekonomi
[édit | édit sumber]Jeruk Garut miboga peran anu kacida pentingna dina ékonomi masarakat Garut.
- Pangasilan Utama: Rébuan patani gumantung hirup tina kebon jeruk.
- Lambang Daérah: Jeruk Garut diangkat janten salah sahiji simbol dina lambang Kabupatén Garut minangka perlambang kamakmuran.
- Agrowisata: Kiwari loba kebon jeruk anu dijantenkeun tempat wisata "pétét sorangan", anu nambihan pangasilan ti séktor pariwisata.
Karakteristik Wangun
[édit | édit sumber]Jeruk Garut miboga ciri has nyaéta kulitna anu semu kandel tapi gampang **dipékék** (dipesék). Rigg nyatet kecap Pékék hartosna mesék kulit buah.[5] Rasana amis kalayan aya haseum-haseum seger anu has, béda pisan jeung jeruk keprok impor.
Kembang Jeruk Garut Parentil kénéh Buahna Haréjo kénéh Buahna Anu Bareubeu
Rujukan
[édit | édit sumber]- ↑ Rigg, Jonathan. (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Batavia: Lange & Co. Kaca 174.
- 1 2 Dinas Pertanian Kabupatén Garut. (2024). Laporan Tahunan Sub-Sektor Hortikultura: Revitalisasi Jeruk Garut. Garut: Pamaréntah Kabupatén Garut.
- ↑ Pusat Kajian Hortikultura Tropika IPB. (2020). Pengembangan Varietas Unggul Jeruk Keprok Garut. Bogor: IPB University.
- ↑ Dinas Perekonomian Kabupatén Garut. (2023). Analisis Potensi Ekonomi Sektor Perkebunan Daerah. Garut.
- ↑ Rigg (1862), kaca 351.