Lompat ke isi

Lisung

Ti Wikipédia Sunda, énsiklopédi bébas
Lisung

Lisung sarta Halu pikeun nutu paré
Fungsi Utama Nutu paré (misahkeun cangkang)
Pasangan Halu
Bahan Utama Kai teuas (Nangka, Jati, jst.)
Kasenian Patali Gondang, Néngnong

Lisung nyaéta pakakas anu digunakeun minangka wadah pikeun nutu.[1] Lisung dianggo babarengan sareng halu, nyaéta catang kai pikeun mesék paré dina jero liang lisung.

Barang nu ditutu biasana paré sangkan jadi béas, atawa sangu ketan atawa seupan parud sampeu keur nyieun opak.

Konstruksi sarta Bagian

[édit | édit sumber]

Lisung biasana dijieun tina kai anu teuas sarta awét, saperti kai nangka, jati, atawa bungur. Wangunna jiga parahu leutik (tapi aya ogé anu buleud), miboga dua bagian liang utama:

  • Liang buleud: Perenahna di salah sahiji tungtung, dianggo pikeun nutu paré sangkan misah tina cangkangna (huut).
  • Liang pasagi/lonyod: Perenahna di tengah atanapi tungtung sanésna, dianggo pikeun ngabérésihan béas tina sésa huut (ngageprak).[2]

Aspék Budaya Sunda

[édit | édit sumber]

Dina pandangan hirup urang Sunda, lisung miboga fungsi sosial sarta spiritual anu kacida jerona:

1. Ngagepuk Lisung nalika Samagaha

[édit | édit sumber]

Aya mitosu baheula yén nalika lumangsungna Samagaha (bulan atanapi panonpoé), masarakat Sunda sok nakolan lisung babarengan. Ieu tradisi disebut ogé ngagepuk lisung. Tujuanana nyaéta pikeun nyieun sora anu gandéng sangkan raksasa (anu dipercaya keur ngalegleg bulan/panonpoé) sieuneun sarta ngutahkeun deui éta bulan/panonpoé.[3]

2. Kasenian Gondang sarta Kabungah

[édit | édit sumber]

Nutu paré téh lain ngan saukur digawé, tapi jadi hiburan. Sora "plung-pléng-plok" hasil ketrukan halu kana lisung dijantenkeun wirahma musik anu disebut Gondang. Ieu mangrupa simbol kabungah sarta rasa syukur ka Nyi Pohaci Sanghyang Asri saatos panén mucekil. Dina tradisi tinangtu, nu nutu paré téh kudu parawan atawa awéwé anu geus beresih suci.[4]

3. Simbol Kasuburan sarta Silaturahmi

[édit | édit sumber]

Lisung dianggap salaku simbol "rahim" atawa kasuburan, sedengkeun halu salaku simbol "lalaki". Ayana lisung di imah urang Sunda baheula nandakeun kamandirian pangan. Prosés nutu bareng ogé jadi sarana Silaturahmi sarta nguatkeun tali baraya antar warga di lembur.

Rujukan

[édit | édit sumber]

Tutumbu Kaluar

[édit | édit sumber]

Citakan:Sunda-stub



  1. Rosidi, Ajip (2000). Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, dan Budaya (Termasuk budaya Betawi dan Cirebon). Jakarta: Pustaka Jaya. ISBN 979-419-259-7.
  2. Prawirasumantri, Abud (1990). Sastra Lisan Sunda. Jakarta: Depdikbud. Diaksés tanggal 2026-01-28.
  3. Sumardjo, Jakob (2002). Arkeologi Budaya Indonesia. Qalam. Diaksés tanggal 2026-01-28.
  4. Sasmita, Mamat (2009). Kearifan Lokal Manusia Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 978-979-3631-95-0.