Halu
 Halu, pakakas pikeun nutu paré | |
| Fungsi Utama | Nutu paré, neuteuk bahan kadaharan |
|---|---|
| Pasangan | Lisung, Lumpang |
| Bahan Utama | Kai teuas (Jati, Bungur, atawa Awi) |
| Hubungan Budaya | Gondang, Tutunggulan |
Halu nyaéta parabot dapur nu magrupa kai panjang lonyod nu dipaké keur nutu dina lisung. Ilaharna barang nu ditutuna nyaéta paré sangkan jadi béas atawa sangu ketan ajang nyieun ulén jeung opak ketan. [1] Halu kudu dijieun tina kai teuas tur lempeng, wangunna panjang sarta buleud (silinder).[1]
Konstruksi sarta Bahan
[édit | édit sumber]Pikeun ngahasilkeun halu anu hadé, bahan anu dipaké kudu kai anu beurat sarta henteu gampang semplak.
- Bahan: Biasana dijieun tina kai jati, kai bungur, atawa kai nangka. Dina sababaraha daérah, aya ogé halu anu dijieun tina awi gombong anu eusina dibeuratkeun ku batu atawa taneuh liat.
- Wangun: Panjangna kira-kira 1,5 dugi ka 2 méter, kalawan diaméter tengah anu rada leutik sangkan gampang dicepeng ku leungeun (mérés).[2]
Aspék Budaya Sunda
[édit | édit sumber]Halu lain saukur catang kai, tapi miboga harti simbolis anu jero:
1. Simbol "Lalaki" sarta Kasuburan
[édit | édit sumber]Dina kosmologi Sunda, halu dianggap salaku simbol maskulinitas (lalaki), sedengkeun lisung dianggap salaku simbol feminitas (awéwé/rahim). Pertemuan antara halu sarta lisung nalika nutu paré ngalambangkeun prosés kaciptana kahuripan sarta kasuburan alam.[3]
2. Waditra dina Kasenian Tutunggulan
[édit | édit sumber]Sora halu anu keuna kana biwir atawa jero lisung nyiptakeun wirahma anu disebut Tutunggulan. Ieu kasenian mangrupa bagian tina ritual mapag panén atawa upacara hajatan. Para awéwé di lembur silih témbalan nabeuhkeun halu kana lisung nepi ka ngahasilkeun sora anu harmonis sarta artistik.[4]
3. Pakakas Ritual sarta Mitos
[édit | édit sumber]Dina upacara Sérén Taun, halu dipaké sacara ritual pikeun nutu paré sacara simbolis. Aya ogé mitos yén halu henteu meunang dipaké sacara sagawayah, upamana henteu meunang dipaké neunggeul taneuh atawa ditaréjang, sabab dianggap henteu sopan ka Nyi Pohaci Sanghyang Asri.[5]
Paribasa Sunda
[édit | édit sumber]Kecap halu ogé asup kana paribasa atawa babasan Sunda, contona:
- "Heuras genggerong jiga halu" – Ngagambarkeun jalma anu hésé dikandapan atawa kaku dina nyarita.
Rujukan
[édit | édit sumber]- 1 2 Rosidi, Ajip (2000). Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, dan Budaya (Termasuk budaya Betawi dan Cirebon). Jakarta: Pustaka Jaya. ISBN 979-419-259-7.
- ↑ Hidayat, Rachmat Taufiq (2005). Peperenian Urang Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 979-3631-43-4.
- ↑ Sumardjo, Jakob (2002). Arkeologi Budaya Indonesia. Qalam. Diaksés tanggal 2026-01-28.
- ↑ Proyek Penelitian dan Pencatatan Kebudayaan Daerah (1980). Adat Istiadat Daerah Jawa Barat. Jakarta: Departemén Pendidikan dan Kebudayaan. Diaksés tanggal 2026-01-28.
- ↑ Herayati, Yetti (2001). Sejarah Kampung Naga. Jakarta: Departemen Pendidikan Nasional. Diaksés tanggal 2026-01-28.
Tutumbu Kaluar
[édit | édit sumber]
 |
Artikel ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan. |