Uni Soviét

Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas
Luncat ka: pituduh, sungsi
Uni Républik Sosialis Soviét
Ngaran séjén
Союз Советских Социалистических Республик
Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik

 

 

 

1922–1991
Bandéra Lambang Nagara
Motto
Пролетарии всех стран, соединяйтесь!
(Alih aksara: Proletarii vsekh stran, soyedinyaytes'!)
Basa Inggris: Pagawé sadunya, ngahiji!
Lagu kabangsaan
"The Internationale"
(1922–1944) Gambar:Internationale orchestral arrangement.ogg
"Lagu Kabangsaan Uni Soviét"
(1944–1991)
Uni Soviét sanggeus Perang Dunya II
Ibu kota Moskow
Basa Basa Rusia, raloba séjénna
Pamaréntahan Nagara sosialis kahijian,
Marxis–Léninis hiji partéy
Sékrétaris Jéndral
 - 1922–1952 Joseph Stalin (kahiji)
 - 1991 Vladimir Ivashko (panungtungna)
Pupuhu Nagara
 - 1922–1938 Mikhail Kalinin (kahiji)
 - 1988–1991 Mikhail Gorbachev (panungtungna)
Pupuhu Pamaréntahan
 - 1922–1924 Vladimir Lenin (kahiji)
 - 1991 Ivan Silayev (panungtungna)
Jaman Jaman antarperang / Perang Tiis
 - Traktat Panyieunan 30 Désémber 1922
 - Peupeus 26 Désémber 1991
Aréa
 - 1991 22.402.200 km2 (8.649.538 mil pasagi)
Populasi
 - Perkiraan 1991 293.047.571 
     Kapadetan 13,1 /km2  (33,9 /mil pasagi)
Mata uang Rubél Soviét (руб) (SUR)
TLD Internét .su2
Kode telepon +7
Diheulaan ku
Dilanjut ku
RSFS Rusia
RSFS Transkaukasus
RSS Ukraina
RSS Bélarusia
Rusia
Géorgia
Ukraina
Moldova
Bélarus
Arménia
Azerbaijan
Kazakhstan
Uzbékistan
Turkménistan
Kirgizstan
Tajikistan
Éstonia3
Latvia3
Lituania3
1Dina 21 Désémber 1991, 11 ti urut républik-républik sosialis nyatakeun di Alma-Ata (kalawan républik ka-12 – Géorgia – hadir salaku panénjo) yén kalawan dibentukna Pasamakmuran Nagara-Nagara Merdika, Uni Républik Sosialis Soviét teu aya deui.

2Ditunjuk dina 19 Séptémber 1990, aya saterusna.
3Pamaréntah Éstonia, Latvia, jeung Lituania nempo salaku nu ngalanjutkeun sarta teu aya hubungan jeung républik-républik Soviétna.
Rusia nempo RSS Éstonia, Latvia, jeung Lituania salaku républik konstituén sah ti Uni Soviét sarta salaku nu ngaheulaan nagara-nagara Baltik modérn.
Pamaréntah Amérika Sarikat jeung sababaraha nagara lian teu ngakuan anéksasi Éstonia, Latvia, jeung Lituania ka Uni Soviét salaku wewengkon nu sah kaétang.

Uni Soviét
Coat of arms of the Soviet Union.svg

Artikel ieu mangrupa bagian ti séri:
Pulitik jeung Pamaréntahan
Uni Soviét



Atlas
 Portal Uni Soviét
Kotak ieu: temposawalaédit

Uni Soviét (Basa Rusia: Советский Союз, tr. Sovetsky Soyuz), resmina Uni Républik Sosialis Soviét (URSS; Basa Rusia: Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик, tr. Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik; IPA: [sɐˈjus sɐˈvʲetskʲɪx sətsɨəlʲɪˈstʲitɕɪskʲɪx rʲɪsˈpublʲɪk] ( dangukeun); disingket СССР, SSSR), nyaéta hiji nagara sosialis (dumasar konstitusina) nu aya di Eurasia antawis 1922 jeung 1991.

Uni Soviét nyaéta hiji nagara hiji-partéy nu dikawasaan ku Partéy Komunis ti dibentukna nepi ka 1990.[1] Sanajan URSS resmina mangrupa kahijian 15 républik subnasional Soviét, pamaréntah jeung ékonomina kalobaannana dipuseurkeun.

Géografi, iklim, jeung lingkungan[édit | sunting sumber]

Red right arrow.svg
 Artikel utama: Géografi Uni Soviét.

Kalawan aréa kira-kira 22,402,200 square kilometres (8,649,500 sq mi), Uni Soviét mangrupa nagara nu panglegana sadunya. Ngawengku sapergenep daratan Marcapada, legana bisa dibandingkeun jeung Amérika Kalér. Bagian Éropana miboga saparapat ti sakabéh aréana, jeung minangka puseur budaya sarta ékonomi. Bagian wétanna aya di Asia, manjang ti Jaladri Pasifik di wétan nepi ka Apganistan di kidul, sarta leuwih saeutik populasina. Wewengkonna malang dina leuwih ti 10,000 kilometres (6,200 mi) wétan ka kulon dina 11 zona wanci, sarta ampir 7,200 kilometres (4,500 mi) ti kalér ka kidul. Nagara ieu miboga 5 iklim: tundra, taiga, stépa, sagara keusik, jeung pagunungan.

Uni Soviét miboga wates nu pangpajangna sadunya, leuwih ti 60,000 kilometres (37,000 mi), 2 per 3-na mangrupa basisir Jaladri Arktik. Di peuntas Selat Bering aya Amérika Sarikat. Uni Soviét wawatesan jeung Apganistan, Cina, Cékoslovakia, Finlandia, Hungaria, Iran, Mongolia, Koréa Kalér, Norwégia, Polandia, Romania, jeung Turki ti 1945 nepi ka 1991.

Walungan nu pangpanjangna Uni Soviét nyaéta Irtysh. Gunung pangluhurna nyaéta Puncak Komunisme (ayeuna Puncak Ismail Samani) di Tajikistan, dina 7,495 metres (24,590 ft). Dano nu panglegana sadunya, Lau Kaspia, aya utamina dina Uni Soviét. Dano cai tawar nu panggedéna jeung pangjerona sadunya, Dano Baikal, aya di Uni Soviét.

Babagian pulitis[édit | sunting sumber]

Konstitusionalna, Uni Soviét mangrupa kahijian ti Républik Sosialis Soviét (RSS) jeung Républik Sosialis Féderatif Soviét Rusia (RSFSR), sanajan kakawasaan dipuseurkeun pisan kana Partéy Komunis, nyieunan kahijian ieu ngan ukur ngaran.[2] Tratar Panyieunan URSS ditandatanganan dina Désémber 1922 ku 4 républik pawangun, RSFSR, RSFS Transkaukasus, RSS Ukraina, jeung RSS Bélarusia. Dina 1924, nalika pawatesan nasional di Asia Tengah, RSS Uzbék, jeung RSS Turkmén dibentuk ti bagian-bagian Turkestan ASSR sarta 2 depéndensi Soviét, RSS Khorezm jeung RSS Bukhara. Dina 1929, RSS Tajik dipisah ti RSS Uzbék. Kalawan konstitusi 1936, konstituén RSFS Transkaukasus (RSS Géorgia, Arménia, jeung Azerbaijan, ditingkatkeun ka républik kahijain, samentawis RSS Kazakh jeung Kirgiz dipisah ti RSFSR.[3] Dina Agustus 1940, Uni Soviét ngawangun RSS Moldavian ti bagian ti RSS Ukraina jeung bagian ti Bessarabia nu dianéksasi ti Romania. RSS Karelo-Finlandia dipisah ti RSFSR dina Maret 1940 tapi teras dibalikkeun deui dina 1956. Antawis Juli 1956 jeung Séptémber 1991, aya 15 républik kahijian (tingali peta di handap).[4]

Peta Républik Kahijian antawis 1956–1991
Republics of the USSR.svg
  1. Bandéra RSFS Rusia RSFS Rusia
  2. Bandéra RSS Ukraina RSS Ukraina
  3. Bandéra RSS Bélarusia RSS Bélarusia
  4. Bandéra RSS Uzbékistan RSS Uzbék
  5. Bandéra RSS Kazakhstan RSS Kazakh
  6. Bandéra RSS Géorgia RSS Géorgia
  7. Bandéra RSS Azerbaijan RSS Azerbaijan
  8. Bandéra RSS Lituania RSS Lituania
  9. Bandéra RSS Moldova RSS Moldova
  10. Bandéra RSS Latvia RSS Latvia
  11. Bandéra RSS Kirgizstan RSS Kirgiz
  12. Bandéra RSS Tajikistan RSS Tajik
  13. Bandéra RSS Arménia RSS Arménia
  14. Bandéra RSS Turkménistan RSS Turkmén
  15. Bandéra RSS Éstonia RSS Éstonia

Tingali ogé[édit | sunting sumber]

Rujukan[édit | sunting sumber]

  1. Bridget O'Laughlin (1975) Marxist Approaches in Anthropology Annual Review of Anthropology Vol. 4: pp. 341–70 (October 1975) (doi:10.1146/annurev.an.04.100175.002013).
    William Roseberry (1997) Marx and Anthropology Annual Review of Anthropology, Vol. 26: pp. 25–46 (October 1997) (doi:10.1146/annurev.anthro.26.1.25)
  2. Sakwa, Richard. Soviet Politics in Perspective. 2nd ed. London – N.Y.: Routledge, 1998.
  3. Adams, Simon (2005). Russian Republics, Black Rabbit Books.
  4. Feldbrugge, Ferdinand Joseph Maria (1993). Russian Law: The Rnd of the Soviet system and the Role of Law, Martinus Nijhoff Publishers.

Bibliograpi[édit | sunting sumber]

Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]

Mangga paluruh émbaran nu langkung seueur ngeunaan Soviet Union ku jalan nyungsi proyék sawargi Wikipedia
Wiktionary-logo-en.png Définisi kamus ti Wiktionary
Wikibooks-logo.svg Buku téks ti Wikibooks
Wikiquote-logo.svg Cutatan ti Wikiquote
Wikisource-logo.svg Téks sumber ti Wikisource
Commons-logo.svg Gambar jeung média ti Commons
Wikinews-logo.svg Warta ti Wikinews
Wikiversity-logo-en.svg Sumber pangajaran ti Wikiversity

Citakan:Soviet Union topics

Citakan:Autonomous Republics of the Soviet Union Citakan:Autonomous Oblasts of the Soviet Union Citakan:Socialism by state Citakan:Eastern Bloc Citakan:Russia topics


Hourglass drawing.svg