Lompat ke isi

Kasultanan Utsmaniyah

Ti Wikipédia Sunda, énsiklopédi bébas
Nagara `Utsmaniyah Agung
دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه
Devlet-i Âliyye-i Osmâniyye
1299–1922
Bandéra Lambang
Motto
دولت ابد مدت
Devlet-i Ebed-müddet
(Nagara Abadi)
Lagu kabangsaan
Lagu kabangsaan Kasultanan Utsmaniyah
Location of Kasultanan Utsmaniyah Agung
Kasultanan Utsmaniyah dina taun 1683.
Ibu kota Söğüt
(1302–1326)
Bursa
(1326–1365)
Edirne
(1365–1453)
Konstantinopel
(1453–1922)[1][2]
Basa Basa resmi:
Basa Turki Utsmaniyah
Basa wewengkon:
Basa Albania, Arab, Arménia, Assyria, Azerbaijan, Babylonia, Berber, Bosnia, Bulgaria, Domari, Gagauz, Géorgia, Ibrani, Hungaria, basa-basa Italia, Basa Jérman, sadaya Basa Kaukasus, Basa Koptik, Kroasia, Kurdi, Latin,[dn 1] Laz, Makédonia, Pérsia, Romania, Rusia, Rusyn, Sérbia, Somali,[3][4] Spanyol Yahudi, Tatar Kriméa, Ukraina, Urum, Vlach, Yunani, Zazaki
Agama Ageman resmi:
Islam Sunni
Ageman minoritas:
Ortodoks Wétan, Katolik Romawi, Yahudi
Pamaréntahan Monarki absolut
(1299-1876, 1878-1908, 1920-1922)
Monarki konstitusional
(1876-1878, 1908-1920)
Sultan
 - 1281–1326 (kahiji) Osman I
 - 1918–1922 (panungtungna) Mehmed VI
Wazir Agung
 - 1320–1331 (Kahiji) Alaeddin Pasha
 - 1920–1922 (panungtungna) Ahmed Tevfik Pasha
Badan législatif Parlemén Impérial
 - Majelis luhur Senate
 - Majelis handap Déwan Députi
Sajarah
 - Ngadeg 1299
 - Konféderasi 1402–1414
 - Konstitusional I 1876–1878
 - Konstitusional II 1908–1918
 - Bubar (1 Nopémber 1922) jeung angkatna Mehmed VI, Sultan panungtungna (17 Nopémber 1922) 1 Nopémber 1922
 - Républik Turki[dn 2] 29 Oktober 1922
Aréa
 - 1683 [5] 5.200.000 km2 (2.007.731 mil pasagi)
 - 1914[6] 1.800.000 km2 (694.984 mil pasagi)
Populasi
 - Perkiraan  1856 35.350.000 
 - Perkiraan 1906 20.884.000 
 - Perkiraan 1912 24.000.000 
Mata uang Akçe, Para, Kuruş, Lira, Sultanî
Diheulaan ku
Dilanjut ku
Kasultanan Seljuk Rûm
Kakaisaran Romawi Wétan
Kakaisaran Trebizond
Kalaliman Morea
Kalaliman Epirus
Kalaliman Dobruja
Kadipatén Kapuloan
Karaman
Gambar:Coat of Arms of the House of Kotromanić.svg Karajaan Bosnia
Kakaisaran Bulgaria Kadua
Kalaliman Sérbia
Liga Lezhë
Kasultanan Mamluk
Karajaan Hungaria
Aljazair jeung Tunis
Pamaréntahan Sawatara Turki
Républik Yunani
Kasultanan Mesir
Bosnia jeung Hérzégovina
Sérbia
Albania
Karajaan Romania
Bulgaria
Siprus Britania
Mésopotamia Britania
Paléstina Britania
Aljazair Perancis
Tunisia Perancis
Suriah
Afrika Kalér Italia
Ayeuna bagian ti Tingali artikel
Gurat wanci Kasultanan Utsmaniyah
Daptar artikel nu patali jeung Kasultanan Utsmaniyah

Kasultanan `Utsmaniyah Agung, atanapi Kasultanan/Kakaisaran Turki, Nagara `Utsmaniyah Agung, atanapi Turki [7] (Basa Turki Utsmaniyah: دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه Devlet-i ʿAliyye-yi ʿOsmâniyye[8] (atanapi عثمانلى دولتى Citakan:Italics correction),[dn 3] Basa Turki Modéren: Osmanlı Devleti atanapi Osmanlı İmparatorluğu) nyaéta hiji kakaisaran/kasultanan Turki nu aya ti 27 Juli 1299[9] nepi ka 1 Nopémber 1922 (623 taun), nalika Kasultanan dibubarkeun.[10]

Sajarah

[édit | édit sumber]

Kabangkitan

[édit | édit sumber]

Sanggeus Kasultanan Rum anu dipingpin ku dinasti Seljuq Turki bubar dina taun 1300-an, wewengkon Anatolia dibagi jadi sababaraha nagara merdéka anu disebut Émirat Ghazi, anu lolobana mah etnis Turki. Salah sahiji emirat Ghazi ieu dipingpin ku Osman I (1258 - 1326), anu ngaranna saterusna diabadikeun jadi ngaran Ottoman. Osman I ngalegaan wewengkon padumukan Turki ka pinggiran Kakaisaran Bizantium. Sajarah kumaha Osman I bisa ngadalikeun wewengkon tatangga na tetep can écés alatan kurangna informasi ngeunaan Anatolia abad pertengahan.

Sabada Osman I pupus, kakawasaan Ottoman mimiti ngalegaan ka Laut Tengah Wétan jeung Balkan. Putra Osman Orhan junun nalukkeun kota Bursa dina 1324 sarta ngajadikeun eta ibukota Ottoman. Nalukkeun Bursa nandaan tungtung kakawasaan Bizantium di Anatolia Kulon Kulon. Kota Thessaloniki direbut ti Républik Venesia dina 1387. Kameunangan Ottoman dina Patempuran Kosovo di 1389 hastened downfall kakawasaan Serbia sarta muka jalan pikeun perluasan Ottoman di Éropa. Patempuran Nicopolis di 1396, dianggap perang salib hébat panungtungan Abad Pertengahan, gagal pikeun halt kamajuan Ottoman.

Kalayan ékspansi di Balkan, penaklukan Konstantinopel janten tujuan utama. Sanajan Kakaisaran Ottoman ngawasa ampir sakabéh urut wewengkon Bizantium sabudeureun kota, populasi Yunani Bizantium lolos nalika pangawasa Turk-Mongolia, Tamerlane, nyerang Anatolia sarta direbut Sultan Bayezid I dina Patempuran Ankara di 1402. Panangkepan Bayezid I ngabalukarkeun rusuh. jeung perang sipil antara populasi Turki, nu lumangsung ti 1402 nepi ka 1413 salaku putra Bayezid urang perang pikeun tahta. Perang sipil réngsé nalika Mehmet I naék salaku sultan, mulangkeun kakawasaan Ottoman, sarta mungkas Interregnum katelah Fetret Devri dina basa Turki Ottoman.

Sababaraha wewengkon Ottoman di Balkan saperti Thessaloniki, Makédonia jeung Kosovo leungit sanggeus 1402, tapi direbut deui ku Murad II antara 1430s jeung 1450s. Dina tanggal 10 Nopémber 1444, Murad II ngéléhkeun pasukan Hungaria, Polandia, jeung Wallachia nu dipingpin ku Władysław III ti Polandia (ogé Raja Hungaria) jeung János Hunyadi dina Patempuran Varna, nu mangrupa perang ahir Perang Salib Varna. Opat taun ti harita, János Hunyadi nyiapkeun pasukanana pikeun nyerang Ottoman, tapi dielehkeun deui ku Murad II dina Patempuran Kadua Kosovo dina 1448.

Perkembangan

[édit | édit sumber]

Putra Murad II, Mehmed II, ngarobih kaayaan sareng militérna, nalukkeun Konstantinopel dina 29 Méi 1453. Mehmed II masihan otonomi sareng kapamilikan lahan ka Garéja Ortodoks salaku tukeran pikeun pangakuan kakawasaan Ottoman. Alatan hubungan goréng antara nagara Éropa Kulon jeung Kakaisaran Romawi Wétan, loba warga Ortodoks pikaresep pamaréntahan Ottoman leuwih Venice.

Dina abad ka-15 jeung ka-16, Kakaisaran Ottoman ngalaman periode ékspansi signifikan. Kasultanan makmur dina kapamimpinan teguh tur éféktif sababaraha sultan, sarta ékonomi na thrived sabab dikawasa jalur dagang darat utama antara Éropa jeung Asia.

Sultan Selim I (1512–1520) ngalegaan wewengkon wétan jeung kidul Kasultanan ku cara ngéléhkeun Syah Ismail ti Persia Safavid dina Patempuran Chaldiran. Selim I ngadegkeun kakawasaan Ottoman di Mesir sarta nyebarkeun angkatan laut na ka Laut Beureum, sparking kompetisi jeung Kakaisaran Portugis pikeun jadi kakuatan dominan di wewengkon.

Dina mangsa pamaréntahan Suleiman the Magnificent (1520–1566), Ottoman ngacaplok Belgrade dina 1521 sarta ngawasa wewengkon kidul jeung tengah Karajaan Hungaria salaku bagian tina Perang Ottoman-Hungaria. Sanggeus meunang Patempuran Mohács dina 1526, Suleiman ngadegkeun kakawasaan Turki di Hungaria (iwal beulah kulonna) jeung sakuliah Éropa Tengah. Sanajan gagal ngepung Wina dina 1529 jeung 1532, Ottomans junun nyieun Transilvania, Wallachia, jeung Moldavia jadi kapangéranan vassal.

Di wétan, Ottoman ngarebut Baghdad ti Persia dina 1535, ngawasa Mesopotamia, sarta miboga aksés laut ka Teluk Pérsia. Perancis jeung Kakaisaran Ottoman bersekutu ngalawan Habsburgs, jeung Perancis mantuan dina nalukkeun Nice (1543) jeung Corsica (1553). Sanggeus kamajuan Usmani di 1543, Habsburg sacara resmi ngaku kakawasaan Ottoman di Hungaria dina 1547.

Dina 1559, sanggeus perang Ajuran-Portugal kahiji, Kakaisaran Ottoman ngacaplok Kasultanan Adal lemah, ngalegaan pangaruhna di Somalia jeung Tanduk Afrika, sarta ngaronjatkeun ayana di Samudra Hindia pikeun bersaing jeung Portugal.

Nepi ka tungtun taun pamaréntahan Suleiman, Kakaisaran Ottoman miboga populasi kira-kira 15 juta jalma sumebar ka sakuliah tilu buana, sarta mangrupa kakuatan maritim utama ngadalikeun loba Laut Tengah. Kakaisaran Ottoman dianggap bagian utama pulitik Éropa, sarta kasuksésan pulitik jeung militér mindeng dibandingkeun jeung Kakaisaran Romawi ku sarjana kayaning Francesco Sansovino jeung Jean Bodin.

Ayeuna bagian ti

[édit | édit sumber]

Tingali ogé

[édit | édit sumber]

Rujukan

[édit | édit sumber]
  1. The Encyclopædia Britannica, Vol.7, Edited by Hugh Chisholm, (1911), 3; Constantinople, the capital of the Turkish Empire...
  2. Britannica, Istanbul Archived 2007-12-18 di Wayback Machine:When the Republic of Turkey was founded in 1923, the capital was moved to Ankara, and Constantinople was officially renamed Istanbul in 1930.
  3. Yücel Karadaş, Ziya Gökalp'te Şarkiyatçılık: Doğu'nun batıcı üretimi, Anahtar Kitaplar, 2008, p. 133. (Basa Turki), Osmanlı devrinde resmi dil olarak kullanılan Osmanlıca ile halk arasında konuşulan Türkçe, söz konusu dönemde kullanılan dillerdir.
  4. Şerafettin Turan, Türk Kültür Tarihi: Türk Kültüründen Türkiye Kültürüne ve Evrenselliğe, Bilgi Yayınevi, 1990, p. 59.(Basa Turki), ...devlet kuruluşlarında kullanılan Arapça – Farsça – Türkçe karışımı Osmanlıca ile halkın konuştuğu Türkçe arasındaki uçurum giderek artarken, ...
  5. Peter Turchin, Thomas D. Hall and Jonathan M. Adams, "East-West Orientation of Historical Empires Archived 2007-02-22 di Wayback Machine", Journal of World-Systems Research Vol. 12 (no. 2), pp. 219–229 (2006).
  6. Dündar, Orhan; Dündar, Erhan, 1.Dünya Savaşı, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1999, ISBN 975-11-1643-0
  7. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_London_Gazzette_(Thursday,_9_January_1672).jpg
  8. "Ottoman banknote with Arabic script". Diakses tanggal 26 August 2010.  Archived 28 Maret 2017 di Wayback Machine
  9. "A grammar of the Turkish language". Archive.org. Diakses tanggal 6 November 2011. 
  10. Temel Britannica, Ana Yayıncılık-Encyclopaedia Britannica, 1992, Cilt 18, Sh. 41–96; Türkiye. ISBN 975-7760-02-1

Catetan suku

[édit | édit sumber]
  1. Di Républik Ragusa nu mana aya dina palindungan Utsmaniyah.
  2. Pajangjian Sévres (10 Agustus 1920) ngahasilkeun kaayaan leutik pikeun Kasultanan Utsmaniyah. Majelis Agung Nasional nyebatkeun yén Kasultanan Utsmaniyah dibubarkeun saprak 16 Maret 1920 (panajajahan militér Konstantinopel) dina 1 Nopémber 1922. Pangakuan internasional kana Majelis Agung Nasional Turki dilaksanakeun langkung Pajangjian Lausanne (24 Juli 1923). Teras, Majelis Agung Nasional Turki ngadéklarasikeun yén nagara panerusna nyaéta "Républik Turki" (29 Oktober 1923), nu mana nyaéta ahir ti Kasultanan Utsmaniyah dina sajarah.
  3. Ti abad ka-19, ngaran Osmanlı Devleti (Nagara Utsmaniyah) jadi katelah di antara rahayat jeung pajabat Utsmaniyah. Saméméh 1800-an, ngaran Osmanlı Devleti mangrupa ngaran teu resmi, tapi aya catetan nu nunjukkeun yén ngaran ieu dipaké kalawan teu resmi ku rahayat Utsmaniyah.

Tumbu kaluar

[édit | édit sumber]
Pék paluruh émbaran nu leuwih loba ngeunaan Ottoman Empire ku jalan nyungsi proyék sabaraya Wikipédia
Définisi kamus ti Wiktionary
Buku téks ti Wikibooks
Cutatan ti Wikiquote
Téks sumber ti Wikisource
Gambar jeung média ti Commons
Warta ti Wikinews
Sumber pangajaran ti Wikiversity

Citakan:History of Europe Citakan:History of Ottoman Citakan:Sultans of the Ottoman Empire Citakan:Organisation of the Ottoman Empire Citakan:Turkey topics Citakan:Islam topics Citakan:History of Anatolia Citakan:Caliphate Citakan:Empires Citakan:Medieval states in Anatolia