Lompat ke isi

Eurih

Ti Wikipédia Sunda, énsiklopédi bébas
Eurih
Eurih 'Red Baron' di hiji patamanan
Boston, Massachusetts
Klasifikasi ilmiah
Karajaan:
(unranked):
(unranked):
(unranked):
Ordo:
Kulawarga:
Génus:
Spésiés:
I. cylindrica
Ngaran binomial
Imperata cylindrica

Eurih (Imperata cylindrica) nyaéta hiji spésiés jukut tina genus Imperata, subfamili Panicoideae, supertribe Andropogonodae, sarta tribe Andropogonéae.[1]

Eurih mibanda ngaran daérah anu béda-béda, di antarana: laturui (Aceh), lalang (Melayu), alang (Minangkabau), kambengan (Jawa), reja (Makasar), padanga (Gorontalo), sarta gombur (Papua).[2][3][4][5]

Ciri Fisik

[édit | édit sumber]

Eurih mangrupa jukut taunan (perennial) anu miboga rimpang (rhizomatous), asalna ti wewengkon Asia Wétan, Asia Tenggara, India, Mikoronésia, sarta Australia. Jangkungna tiasa dugi ka 0,6–3 m.

Daun eurih rubakna sakitar 2 cm deukeut puhuna, sarta nyungcung seukeut ka luhur. Sisi daunna miboga huntu anu lemes pisan sarta ngandung kristal silika anu seukeut. Tulang daun utama warnana langkung ngora (caang) tinimbang bagian daun sanésna, sarta biasana perenahna rada méngpar ka salah sahiji sisi. Bagian luhur daun deukeut puhuna miboga bulu-bulu lemes, sedengkeun bagian handapna mah ilaharna teu buluan. Akarna tiasa nyungsep dugi ka jerona 1,2 méter, nanging jerona 0,4 méter langkung umum kapanggih dina taneuh anu beresih.

Jukut eurih miboga ciri anu khas pisan, di mana tungtung atawa pucuk daunna nyungcung seukeut saperti cucuk.[6] Batangna pendék, nangtung ka luhur, sarta miboga kembang anu sakapeung warnana beureum kaunguan.[6]

Eurih biasana tumuwuh jangkung antara 0,2 nepi ka 1,5 méter, malah bisa ogé leuwih ti éta.[6] Daunna ngagaris saperti pita panjang kalayan tungtung anu nyungcung, sedengkeun bagian puhuna (pangkal) heureut saperti talang anu panjangna sakitar 12–80 cm.[6] Sisi-sisi daunna kasar pisan sarta rérégéan (toothed), miboga bulu panjang dina bagian puhuna, sarta miboga tulang daun anu lébar.[6]

Nami-nami umum pikeun ieu tutuwuhan di antarana: speargrass (Nigeria), blady grass (Australia), alang-alang atanapi lalang (Malaysia), gi (Fiji), ngi, paille de dys, paillotte, impérata cylindrique, impérate, satintail, kasoring (Palau), cotton wool grass, cotranh (Viétnam), illuk (Sri Lanka), eurih (Basa Sunda), yakha (Laos), kunai (Papua Nugini), silver spike (Afrika Kidul), Cogon Grass (Amérika Serikat), sarta Bai Mao Gen (Tiongkok).[7]

Budidaya jeung Mangpaat

[édit | édit sumber]

Eurih dianggo pikeun hatéup imah tradisional di Papua Nugini.

Ieu tutuwuhan dipelak kalayan lega pikeun nutupan taneuh (ground cover) sarta nyetabilkeun taneuh di sabudeureun basisir atanapi wewengkon sanés anu rawan ku érosi. Mangpaat sanésna kalebet bahan baku pikeun ngadamel kertas, hatéup, sarta dianyam janten samak atanapi kantong. Nanging, mangpaat anu paling umum nyaéta dina widang kaséhatan (landong), sabab miboga sipat astringent (nyérot jaringan), febrifuge (panurun panas), diuretic (ngalancarkeun kiih), tonic, sarta styptic (ngeureunkeun getih). Eurih ogé dianggo dina ubar tradisional Tiongkok.

Sababaraha kultivar parantos dipilih pikeun dianggo di patamanan salaku tutuwuhan hias, kalebet "Red Baron" anu daunna warna beureum (kawentar ogé ku nami Japanese blood grass).

Kembang (inflorescences) anu masih ngora sarta sirungna tiasa didahar saatos dikulub. Lian ti éta, akarna ogé ngandung aci (starch) sarta gula, ku kituna genah upami dikélong (digayem).[8][9]

Masalah Gulma

[édit | édit sumber]

Ieu tutuwuhan parantos sumebar sacara alami (naturalized) di buana Amérika, Asia Kalér, Éropa, sarta Afrika, ogé di rupa-rupa kapuloan sanésna. Di sababaraha wewengkon, eurih kaasup kana daptar jukut liar invasif (invasive weed). Di Amérika Serikat, ieu jukut tiasa hirup kalayan saé di bagian tenggara, nanging aya ogé laporan yén eurih tiasa kapanggih dugi ka wilayah kalér sapertos West Virginia sarta Oregon. Di dunya, eurih parantos ditalungtik tiasa hirup ti wilayah 45°N dugi ka 45°S.

Eurih tiasa tumuwuh di lahan baseuh, lahan garing, wewengkon anu kadar uyahna luhur (salinity), taneuh organik, taneuh liat, sarta taneuh keusik kalayan tingkat keasaman (pH) tina 4.0 dugi ka 7.5. Ieu tutuwuhan langkung resep kana cahya panonpoé anu negrak, nanging masih kénéh tiasa tahan sanajan aya dina tempat anu rada iuh (shade).

Cara Sumebar jeung Pangendalian

[édit | édit sumber]

Eurih sumebar ngaliwatan siki anu leutik pisan sahingga gampang kabawa ku angin, sarta ngaliwatan rimpang (rhizome) anu tiasa kabawa ku pakakas wuluku (tilling equipment) atanapi nalika mindahkeun taneuh.

Di wilayah Tenggara Amérika Serikat, pamaréntah satempat ngalakukeun rupa-rupa usaha pikeun ngabasmi ieu tutuwuhan, malah aya aturan anu ngalarang ngahaja melak atawa ngalobakeunana.[10] Pangendalianana ilaharna ngagunakeun hérbisida. Ngabasmi ku cara diduag (dibeuleum) jarang pisan hasilna, margi eurih upami kabeuleum panasna kacida (burns hot) sahingga tiasa ngaruksak tatangkalan di sabudeureunana. Lian ti éta, eurih mah tiasa lilir (hudang deui) kalayan gancang pisan saatos kabeuleum.

Pangendalian Biologis

[édit | édit sumber]

Tutuwuhan rambat tina kulawarga kacang-kacangan (legume) anu namina Mucuna pruriens (sarupa jeung kacang kara), dianggo di nagara Bénin sarta Viétnam salaku pangendali biologis pikeun Imperata cylindrica.[11]

Sipat Gampang Kabeuleum

[édit | édit sumber]
Jukut kunai (eurih) anu nuju kahuruan di Papua Nugini

Dumasar kana bukti-bukti lapangan sarta pangalaman langsung, sababaraha jinis ieu jukut téh kacida gampangna kabeuleum sanajan katingalina masih kénéh héjo—utamana dina kaayaan iklim di Papua Nugini. Sanés hal anu anéh upami urang ningal lamping-lamping pasir anu ditutupan ku jukut "Kunai" (eurih) nuju kabeuleum. Nepi ka skala nu tangtu, kahuruan végétasi sabenerna bisa ngarangsang kamekaran eurih. Pucuk-pucuk eurih anyar anu tumuwuh sanggeus kahuruan téh kacida dipikaresepna ku sasatoan nu hakan jukut. Kusabab hal éta, lahan sésa kahuruan kieu téh sok dipaké salaku tempat moro.[6]


Sumebar jeung Ékoloji

[édit | édit sumber]

Eurih bisa gancang réproduksi, maké binih-binihna anu gancang sumebar kabawa angin, atawa liwat rimpangna anu nembus gancang kana taneuh anu gembur.[6] Lalawanan jeung asumsi umum, eurih teu resep tumuwuh dina taneuh anu miskin, garing atawa loba batuan.[6] Jukut ieu resep kana taneuh anu cukup subur, loba kakeunaan cahya panon poé nepi ka rada iuh , dina kaayaan lembap atawa garing.[6] di taneuh-taneuh anu becrek atawa kakeueum, atawa anu osok kaiuhan, eurih ogé henteu daékeun tumuwuh.[6] gulma ieu bakal langsung nempatan urut leuweung anu ruksak sarta kabuka, sésa kebon, sawah anu garing, sisi jalan jeung sajabana.[6] di sababaraha tempat kawas kitu eurih bisa tumuwuh nguasaan sarta nutupan aréal anu lega.[6] Nepi ka skala nu tangtu, kahuruan végétasi bisa ngarangsang perkembangan eurih, pucuk-pucuk eurih anu tumuwuh sanggeus kahuruan dipikaresep ku sasatoan tukang dahar jukut, nepi ka lahan sésa kahuruan sajinis ieu osok dipaké salaku tempat buburu.[6] Eurih sumebar sacara alami ti mimiti India nepi ka Asia Wétan, Asia tenggara, éropa, Amérika, Afrika, sarta di sabagian kapuloan.[6] Tatapi ku lantaran sifat pasifna éta, teu loba tempat-tempat eurih éta dianggap salaku gulma anu ngarépotkeun.[6]

Lalawanan jeung asumsi umum, eurih sabenerna henteu pati resep tumuwuh dina taneuh anu kacida miskinna, garing, atawa loba batuan. Ieu jukut langkung milih taneuh anu cukup subur sarta moal daék tumuwuh di taneuh anu bécék, kakeueum, atawa anu hieum (osok kaiuhan).[6]

Eurih biasana langsung nempatan lahan urut leuweung anu ruksak sarta kabuka, sésa kebon, sawah anu garing, sarta sisi jalan. Di sababaraha tempat, eurih bisa tumuwuh kalayan gancang nepi ka nguasaan sarta nutupan aréal anu kacida legana.[6]

Kandungan Kimia

[édit | édit sumber]

Sababaraha sanyawa kimia anu aya dina tutuwuhan eurih di antarana: manitol, sakarosa, glukosa, silosa, fruktosa, asam malat, asam sitrat, asam oksalat, kaiksol, arundoin, silindrin, fernenol, simiarenol, sarta anémonin.[3]

Sipat kimiawi jeung éfék farmakologis (ubar) tina eurih nyaéta tiasa dianggo pikeun ngubaran saluran kahampangan (sapertos radang kantong kemih sarta batu ginjal), nurunkeun panas nalika galingging (demam), sarta ubar pikeun raheut atawa sariawan supados getihna gancang saat.[3]

Mangpaat Eurih

[édit | édit sumber]

Eurih sering dimangpaatkeun pikeun ngajaga lahan kabuka anu gampang keuna ku érosi.[6] Ieu tutuwuhan miboga kamampuhan pikeun tumuwuh kalayan gancang; pabeulitna akar/rimpang eurih anu aya di jero taneuh sarta rapetna daun-daun eurih bisa jadi pangjaga taneuh anu hadé.[6]

Di sababaraha wewengkon di Indonésia, utamana di bagian wétan saperti Bali, daun eurih anu parantos digaringkeun sok dianggo salaku bahan baku hatéup imah atawa wangunan liana.[6] Salian ti éta, eurih ogé bisa dipaké salaku mulsa pikeun ngajaga kalembapan taneuh di lahan tatanén.[6]

Dina widang tatanén modéren sarta énergi, eurih sabenerna miboga poténsi salaku sumber bioénergi (bahan baku étanol) sabab kandungan selulosa anu luhur. Salian ti éta, sumebarna eurih di hiji lahan mindeng dijadikeun indikator yén éta taneuh téh kurang unsur hara (kurang subur), sahingga jadi panginget ka patani sangkan kudu nambahan gemuk atawa méré perlakuan husus ka éta lahan.[12]

Rujukan

[édit | édit sumber]
  1. Jonathan, Rigg (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Universitas Harvard: Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen.
  2. Karl Hasskarl, Justus (1845). Aanteekeningen over het nut, door de bewoners van Java aan eenige planten van dat eiland toegeschreven. Universitas Oxford: J. Müller. hlm. 2. Diaksés tanggal 29 Mei 2024.
  3. 1 2 3 Hembing, Prof (2012). Atasi ASAM URAT & REMATIK ala Hembing. Jakarta: Niaga Swadaya. hlm. 21. ISBN 9789793833842. ; ;
  4. Damayanti, Dewi (2008). Buku Pintar Tanaman Obat: 431 jenis tanaman penggempur aneka penyakit. Jakarta: AgroMedia. hlm. 63. ISBN 9789790061941.
  5. Heyne, Karel (1913). De nuttige planten van Nederlandsch-Indië. Batavia: Ruygrok & Co. hlm. 1. Disungsi 6 Juli 2023
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 (id)Mengenal Alang-alang Archived 2015-01-04 di Wayback Machine diakses 21 Juli 2015
  7. PLANTS Profile for Imperata cylindrica (cogongrass) | USDA PLANTS
  8. Imperata cylindrica - Plants For A Future database report
  9. Imperata cylindrica
  10. http://www.newsobserver.com/1565/story/1134380.html
  11. "Factsheet - Mucuna pruriens". www.tropicalforages.info. Diaksés tanggal 2008-05-21.
  12. Sujatmoko, A. (2021). "Potensi Alang-alang sebagai Bahan Baku Bioetanol". Jurnal Pertanian Tropis. 5 (2): 112–118.

    Tumbu kaluar

    [édit | édit sumber]