Lompat ke isi

Kabupatén Karawang

Ti Wikipédia Sunda, énsiklopédi bébas
Kabupatén Karawang
ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮊᮛᮝᮀ

Lambang Kabupatén Karawang
ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮊᮛᮝᮀ

Bendungan Walahar

Peta lokasi Kabupatén Karawang
ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮊᮛᮝᮀ
Motto -
Propinsi Jawa Barat
Ibukota Pedes
Lega Wilayah 1.737,30 km²
Kordinat -
Pangeusi
 · Jumlah
 · Kapadetan
 
1.940.000 (2003)
1.116 jiwa/km²
Administratif
 · Kacamatan
 · Désa/kal
 
25
-
Dasar hukum -
Tanggal -
Bupati Cellica Nurrachadiana
Wakil Bupati H. Ahmad Zamakhsyari, S.Ag.
Kode aréa 0267
DAU Rp1.134.530.200.000.-

Ramatloka: karawangkab.go.id

Kabupatén Karawang (Aksara Sunda: ᮊᮘᮥᮕᮒᮦᮔ᮪ ᮊᮛᮝᮀ) mangrupa hiji kabupatén di Propinsi Jawa Barat, Indonésia. Ibukotana nyaéta Karawang. Kabupatén ieu wawatesan jeung Kabupatén Bekasi tur Kabupatén Bogor di beulah kulon, Laut Jawa di beulah kalér, Kabupatén Subang di beulah wétan, Kabupatén Purwakarta di beulah wétan kidul, sarta Kabupatén Cianjur di beulah kiduleunnana.[1]

Topografi[édit | édit sumber]

Lolobana wilayah Kabupatén Karawang mangrupa dataran handap, sarta di sabagéan wilayah beulah kidul mangrupa dataran luhur.

Démografi[édit | édit sumber]

Pangeusina umumna nyaéta sélér Sunda anu maké Basa Sunda. Nu nyicingan Karawang umumna urang Sunda anu nyarita basa Sunda. Di wewengkon kalér Kabupatén Karawang, saperti di Kacamatan Batujaya jeung Kacamatan Pakisjaya, sabagéan penduduk ngagunakeun basa Betawi, sedengkeun di Kacamatan Pedes, Tempuran, Cilamaya Wetan, jeung Cilamaya Kulon, sabagéan masarakat ngagunakeun basa Betawi. basa Cirebon. Sedengkeun di sababaraha kacamatan séjénna di Kacamatan Karawang ngagunakeun basa Sunda Kasar, sababaraha kosakata anu digunakeunana nyaéta 'aing' (baku Sunda kuring/abdi), 'nyanéh' (basa Sunda baku manéh/anjeun), nyanéhna (Basa Sunda. Standar Komunikasi/ anjeunna), nyaranéhna (baku kasalahan Sunda/aranjeunna), manyaho (baku Sunda nyaho/terang). Tapi di wewengkon kidul Kacamatan Karawang, Kacamatan Pangkalan jeung Kacamatan Tegalwaru, ngagunakeun basa Sunda baku.[2]

Penduduk Kabupaten Karawang boga mata pencaharian anu rupa-rupa, tapi di sajumlah kacamatan, seuseueurna masarakatna jadi patani atawa bajak sawah lantaran Kabupatén Karawang mangrupa wewengkon penghasil padi.

Sajarah[édit | édit sumber]

Inpormasi salajengna: Sajarah Kabupatén Karawang

Hiasan pikeun nandaan hajatan kawinan masarakat Kabupatén Karawang beulah kidul, hiasan tina awi gembleng jeung daunna ditinggalkeun di luhur, lengkep jeung topi gantung lengkep jeung tali warna-warni ngagantung di handapna (make tali bisa diganti atawa diganti ku kelir. kertas).- warni).

Hiasan ieu mangrupa kearifan lokal masarakat wewengkon Kabupatén Karawang beulah kidul anu loba melak tangkal awi.

Patempatan mimiti

Wewengkon Karawang geus lila dicicingan ku manusa. Sésa-sésa Situs Batujaya jeung Situs Cibuaya anu éksténsif nunjukkeun patempatan modéren awal anu bisa jadi saméméh Karajaan Tarumanagara. Nu nyicingan Karawang asalna Hindu jeung Budha sarta wewengkon ieu aya dina kakawasaan Karajaan Sunda.

Sumebarna Islam[édit | édit sumber]

Agama Islam mimiti dianut ku masarakat satempat dina mangsa Karajaan Sunda, sanggeus saurang pangagung nu ngaranna Syekh Hasanudin bin Yusuf Idofi, cenah asalna ti Mekah, nu katelah "Syekh Quro", Syekh Quro mangrupa utusan Raja Campa nu nyandak lalayaran silaturahmi ka Majapahit ti Dinasti Ming nu dipingpin ku Laksamana Cheng Ho (kapal Laksamana Cheng Ho kacatet badarat di Pelabuhan Muara Jati, Karajaan Singapura (pandeukeut Kasultanan Cirebon taun 1415), waktu éta kapal geus aya. di Pura Karawang, Syekh Quro jeung pengikutna turun sarta cicing nyebarkeun agama Islam di wewengkon candi tuluy nikah jeung Putri Ki Gede Karawang ngaranna Ratna sondari sarta ngalegaan ajaranana ka wewengkon Pura Dalem (Candi Pedalaman) tuluy ngadegkeun hiji pasantrén di Désa Pulo Kelapa (ayeuna kaasup kana Kacamatan Lemah Abang, Kabupatén Karawang )

Ti nikahna ka Ratna Sondari, Syekh Quro boga anak ngaranna Ahmad, ieu Ahmad anu saterusna katelah Syekh Ahmad (Penghulu Kahiji di Karawang), Syekh Ahmad dititah ku bapana pikeun mantuan Syekh Nur Jati atawa Syekh Datuk Kahfi di Pesambangan ( ayeuna kaasup kana kacamatan Gunung Jati, Kabupatén Cirebon).

Hubungan sumebarna agama Islam di Karawang jeung Kasultanan Cirebon[édit | édit sumber]

Putri Ki Gede Karawang, Ratna Sondari, nyumbangkeun hartana pikeun ngawangun masjid di Gunung Sembung (tempatna deukeut Gunung Jati) atawa katelahna (Nur Giri Cipta Rengga) disebut Masjid Anjing Jumeneng atawa Masjid Sang Saka Ratu anu masih keneh di dipaké kiwari. tur dijaga ogé.

Syekh Ahmad (putra Syekh Quro sareng Ratna sondari) teras nikah sareng gaduh putra namina Musanudin, ieu Musanudin saterasna janten Lebai di Kasultanan Cirebon sareng mingpin Masjid Agung Sang Cipta Rasa dina pingpinan Sunan Gunung Jati. Pengangkatan pangurus di makam Syekh Quro dikuatkeun ku Karaton Kanoman, Cirebon. Syekh Quro masihan ajaran anu teras diteruskeun ku murid-murid Wali Sanga. Makam Syeikh Quro aya di Pulobata Kacamatan Lemahabang.

Pangwangunan Pos jeung Dusun di Pisangan - Sedari Karawang[édit | édit sumber]

Dina taun 1518 Syekh Syarif Hidayatullah ngutus Janapura muridna ti Kudus pikeun ngawangun dukuh deukeut laut di ujung Karawang anu ayeuna aya di sabudeureun Pisangan–Sedari Karawang, dukuh anu diwangun ku Janapura saterusna jadi pos Cirebon. kasultanan di wewengkon basisir kulon kalér

Dusun anu munggaran diwangun ku Janapura nyaéta dukuh Pisangan.Sanggeus 10 taun cicing di Pisangan, datang dua putri Janapura nyaéta Déwi Sondari jeung Andidari. Dina taun 1528 Janapura anu katelah Syekh Janapura meunang misi pikeun ngaislamkeun wewengkon Tanjung Suwung anu ayeuna katelah Sedari. Wewengkon Tanjung Suwung waktu harita lolobana dicicingan ku jalma-jalma anu ngungsi ti karajaan Telaga, Syekh Janapura saterusna junun ngayakinkeun masarakat di Tanjung Suwung sarta leuwih mekarkeun dusun-dusun di dinya, numutkeun Zakaria Husein (sejarawan Karawang) teh. beja kasuksesan Syekh Janapura ngaislamkeun Tanjung Suwung tuluy sumebar ka Kudus, teu lila Raden Imanillah (kulawarga Sunan Kudus) ngalamar Dewi Sondari sarta dibawa balik ka Kudus, pikeun mieling nikahna putrina, Dewi Sondari ka Raden Imanillah, Syekh Janapura tuluy mere ngaran dukuh di Tanjung Suwung kalawan ngaran dukuh Sondari anu saterusna dipikawanoh ku masarakat kiwari kalawan ngaran Sedari.

Nurutkeun data nu disusun ku Zakaria Husein, Syekh Janapura cicing di Tanjung Suwung nepi ka pupus taun 1567, tuluy dimakamkeun di deukeut basisir.

Jaman Kasultanan Cirebon[édit | édit sumber]

Sanggeus Karajaan Sunda runtuh, wewengkon antara walungan Angke jeung Cipunegara dibagi dua. Nurutkeun Carita Sajarah Banten, Sunan Gunung Jati dina abad ka-15 ngabagi wewengkon antara walungan Angke jeung walungan Cipunegara jadi dua bagian kalawan watesna walungan Citarum, wetaneun walungan Citarum nepi ka walungan Cipunegara asup ka wewengkon éta. Kasultanan Cirebon anu ayeuna jadi Kabupatén Karawang, Purwakarta jeung Kabupatén Subang sarta di kuloneun walungan Citarum nepi ka walungan Angke jadi wewengkon bawahan Kasultanan Banten kalayan ngaran Jayakarta.

Pamarentahan sorangan[édit | édit sumber]

Minangka wewengkon nu ngatur sorangan, sigana dimimitian ti Karawang dijajah ku Kasultanan Mataram, dina kapamingpinan Wiraperbangsa ti Sumedang Larang dina warsih 1632. Kasuksésanna nempatkeun anjeunna salaku wedana munggaran kalayan gelar Adipati Kertabumi III. Saprak waktu ieu, sistem tatanén ngaliwatan irigasi irigasi mimiti dimekarkeun di Karawang sarta lalaunan wewengkon ieu jadi puseur panghasil padi utama di Jawa nepi ka ahir abad ka-20.

Saterasna, Karawang jadi kacamatan kalayan bupati kahiji Radén Adipati Singaperbangsa bergelar Kertabumi IV anu diresmikeun tanggal 14 Séptémber 1633. Tanggal ieu dingaranan miéling poé Kabupatén Karawang. Saterasna, anu ngagentos bupati nya éta R. Anom Wirasuta 1677-1721, R. Jayanegara (judul R.A Panatayuda II) 1721-1731, R. Martanegara (R. Singanagara kalayan gelar R. A Panatayuda III) 1731-1752, R. Mohamad. Soleh (gelar R. A Panatayuda IV) 1752-1786. Dina rentang ieu aya transisi pangawasa ti Mataram ka VOC (Walanda).

Samemeh Indonesia Merdeka[édit | édit sumber]

Dina mangsa kamerdikaan Indonésia, Kabupatén Karawang loba nyimpen catetan sajarah. Rengasdengklok nya éta tempat Soekarno jeung Hatta disumputkeun ku para nonoman Indonésia pikeun gancang nyusun naskah Proklamasi Kamerdékaan Indonésia tanggal 16 Agustus 1945.

Kabupatén Karawang jadi inspirasi panulis Chairil Anwar pikeun nulis karya Antara Karawang-Bekasi alatan pajoang di wewengkon éta nalika pasukan ti Divisi Siliwangi kudu ninggalkeun Bekasi ka Karawang anu masih wewengkon Republik.

Kacamatan Rengasdengklok mangrupa wewengkon munggaran milik Republik Indonésia anu wani ngangkat bandéra Beureum Bodas saméméh Proklamasi kamerdékaan Indonésia di Gaungan. Di Rengasdengklok diadegkeun tugu anu diwangun ku masarakat satempat, tuluy dina jaman Megawati diadegkeun Tugu Tekad atawa masarakat satempat disebut Tugu Peureup/Tugu Bojong, pikeun ngéling-ngéling sajarah RI.

Sanggeus Indonésia Merdeka[édit | édit sumber]

Dina tanggal 9 Désémber 1947, aya kajadian pangperangan warga Kampung Rawagedé (ayeuna aya di Désa Balongsari, Rawamerta, Karawang), antara Karawang jeung Bekasi, ku pasukan Walanda nalika ngalancarkeun agresi militér munggaran. Jumlahna aya 431 warga janten korban pangperangan ieu.

Wewengkon Karawang jaman baheula (hasil dibagi ku Sunan Gunung Jati abad ka-15) harita kabagi jadi dua bagian dina mangsa perang kamerdikaan kira-kira taun 1948 kalawan watesna walungan Citarum jeung Cilamaya, wewengkon Kabupaten Karawang Kulon ngawengku Wewengkon Kabupatén Karawang kiwari ditambahan désa-désa di beulah kuloneun Citarum, nya éta Désa Sukasari jeung Kertamanah ibu kotana di Kacamatan Karawang, sedengkeun Kabupatén Karawang Wétan ngawengku wewengkon Kabupatén Purwakarta dikurangan désa-désa di Kacamatan Sukasari. (anu kungsi jadi bagian ti Kabupatén Karawang) jeung Kabupatén Subang kalawan ibu kotana di Kabupatén Subang.

saterusna dina taun 1950 ngaran Kabupatén Karawang Wétan diganti jadi Kabupatén Purwakarta nu ibukotana di Kacamatan Subang jeung Kabupatén Karawang Kulon jadi Krawang nu ibukotana di Kacamatan Karawang. Saterusna, dina taun 1958 wewengkon sabudeureun Gunung Sanggabuana atawa Loji, nyaéta Kacamatan Pangkalan, anu saméméhna mangrupa bagian ti Jonggol Kawedanan, Bogor, dihijikeun jadi wewengkon Kabupatén Krawang.

Dina taun 1968 aya pembagian wewengkon Kabupatén Purwakarta nu saméméhna dingaranan Kabupatén Karawang Wétan jadi dua Kabupatén, nya éta Kabupatén Subang nu ibukotana di Kacamatan Subang jeung Kabupatén Purwakarta nu ibukotana di Kacamatan Purwakarta, sabab dina taun sarua proyék bendungan gedé Ir. Djuanda atawa katelah Bendungan Jatiluhur, pamaréntah puseur harita ngarasa kudu ngahijikeun wewengkon waduk Jatiluhur jadi hiji wewengkon gawé anu ahirna diputuskeun diasupkeun ka wewengkon Kabupatén Purwakarta ku kituna dina taun 1968 wewengkon Kabupatén Krawang kudu leupas. desa-desa sabeulahna.kuloneun walungan Citarum anu kaasup kana proyek bendungan gede Ir. Djuanda atawa Bendungan Jatiluhur, éta désa téh mangrupa désa Sukasari jeung Kertamanah anu kiwari geus kaasup kana Kacamatan Sukasari Kabupatén Purwakarta, sangkan ku medalna UU No. 4 Taun 1968, wewengkon Kabupatén Krawang dikurangan sarta wewengkon ieu saterusna disebut Kabupatén Karawang.

Babagian Administratif[édit | édit sumber]

Kabupatén Karawang ngawengku 30 kacamatan, nu kabagi deui kana 309 désa jeung kalurahan. Pusat pamaréntahannana Kabupatén Karawang aya di Kacamatan Karawangnyaéta di Jalan Jend. Ahmad Yani by pass Karawang.

Poténsi ékonomi[édit | édit sumber]

Industri[édit | édit sumber]

Karawang mangrupa salah sahiji kawasan industri di beulah wétan Jakarta, di antarana:

  • Kawasan International Industry City KIIC anu ngawengku sababaraha pamaréntahan désa nyaéta Désa Wadas, Désa Sukaluyu, Désa Puseurjaya.
  • Kawasan Surya Cipta di beulah kiduleun Karawang
  • Kawasan Industri Kujang Cikampék KIKC beulah wétan Karawang.

Tatanén[édit | édit sumber]

Karawang kasohor minangka salah sahiji leuitna paré Jawa Kulon.


Transportasi[édit | édit sumber]

Ibukota kabupatén Karawang aya di di jalur pantura. Kabupatén ieu diliwatan ku jalan tol Jakarta-Cikampék sarta Cipularang (Cikampék-Purwakarta-Padalarang). Cikampék mangrupa kota kacamatan nu aya di beulah wetan Kabupatén Karawang. Di Cikampék aya stasion karéta api, nu mangrupa tempat papanggihna dua jalur utama ti Bandung jeung ti Cirebon nuju ka Jakarta.

Sajarah[édit | édit sumber]

Kabupatén Karawang neundeun loba catatan sajarah. Rengasdengklok mangrupa tempat di mana Soekarno-Hatta dibawa ku para pamuda Indonésia saméméh Proklamasi Kamardekaan Indonésia tanggal 16 Agustus 1945 pikeun ngarancang naskah proklamasi. Rengasdengklok mangrupa daérah anu ngamimitian ngibarkeun bendera merah putih. Kota Karawang ogé jadi inspirasi sastrawan Chairil Anwar nulis karya Antara Karawang-Bekasi. Karawang ngadeg kaping 14 Séptémber 1633.

  1. Jonathan, Rigg (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Universitas Harvard: Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen. 
  2. (dalam bahasa id) Kabupaten Karawang. 2023-02-03. https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Kabupaten_Karawang&oldid=22842504.