Kabupatén Sukabumi

Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas
Luncat ka: pituduh, sungsi
Pikeun artikel kota nu ngaranna sarua, tempo Kota Sukabumi.
Kabupatén Sukabumi
Lambang Sukabumi.jpg

Lambang Kabupatén Sukabumi
Locator kabupaten sukabumi.png

Peta lokasi Kabupatén Sukabumi
Motto -
Propinsi Jawa Barat
Ibukota Sukabumi
Lega Wilayah 4.128 km²
Kordinat -
Pangeusi
 · Jumlah
 · Kapadetan
 
2339348 (2010)
566,70 jiwa/km²
Administratif
 · Kacamatan
 · Désa/kal
 
45
-
Dasar hukum -
Tanggal -
Bupati Drs. H. Sukmawijaya, MM.
Kode area telepon 0266
DAU Rp. Rp. 1.331.012.058.000.-

Situs web resmi: -

Kabupatén Sukabumi, nyaéta hiji Kabupatén di Propinsi Jawa Kulon, Indonésia. Ibukotana nyaéta Palabuhanratu. Kabupatén ieu kawates ku Kabupatén Bogor di kalér, Kabupatén Cianjur di wétan, Samudra Hindia di kidul, ogé Kabupatén Lebak di béh kulon.

Sajarah[édit | sunting sumber]

Naratasan[édit | sunting sumber]

Mimitina mah wewengkon Kabupatén Sukabumi nu ayeuna téh aya di lingkup Kabupatén Cianjur dina mangsa Pamaréntahan kolonial Hindia-Walanda, anu mangrupakeun bagéan tina Karasidénan Priangan (Residentie Preanger Regentschappen). Dina taun 1776 Bupati Cianjur kegenep Raden Noh Wiratanudatar VI ngabentuk hijij kapatihan nu ngarana Kapatihan Tjikole anu kawengku ku babaraha distrik nyaéta distrik Goenoengparang, distrik Tjimahi, distrik Tjiheoelang, distrik Tjitjoeroeg, distrik Jampangtengah, jeung distrik Jampangkoelon anu puser pamaréntahanna di Tjikole (anu ayeuna jadi Kota Sukabumi).

Dina ping 13 Januari 1815, Kapatihan Tjikole diganti ngaranna jadi Kapatihan Soekaboemi. Ngaran Soekabumi diajengkeun ku Dr. Andries de Wilde, hiji ahli bedah anu ngabogaan usaha kebon kopi jeung entéh di wewengkon Soekaboemi. Asal ngaran "Sokaboemi" nyaéta tina Basa Sansekerta soeka, "karesepan, kabagéaan, kadeudeuh" jeung bhoemi, "marcapada, taneuh". Jadi "Soekabumi" miboga harti "taneuh nu dipikaresep".

Tina Kapatihan jadi Kabupatén[édit | sunting sumber]

Kabupatén Sukabumi sorangan mimiti diadegkeunna ti ditangtukeunna dumasar kana Besluit Gubernur Jéndral Dirk Fock ping 25 April 1921 no. 71 numana dijéntrékeun yén status Soekaboemi minangka Kabupatén (Afdeling) sorangan anu kapisah ti Kabupatén Tjianjoer, mimiti berlaku ti 1 Juni 1921. Bupati mimitina nyaéta R. A. A. Soerianatabrata, Patih pamungkas tina Kapatihan Soekaboemi. Dina taun 1923, Karasidénan Priangan dimekarkeun jadi tilu bagéan nyaéta West Preanger (Priangan kulon) puserna di Soekaboemi, Midden Preanger (Priangan tengah) puserna di Bandoeng jeung Oost Preanger (Priangan wétan) puserna di Tasikmalaya. R. A. A. Soerianatabrata sorangan maréntah tika taun 1930.

Bupati nu kadua di Kabupatén Soekabumi nyaéta R. A. A. Soeriadanoeningrat anu maréntah nepi ka mangsa panjajahan Jepang. Aya parobahan bagéan administratif di wewengkon Jawa Kulon dina mangsa pamaréntahan harita. Dijieun 5 Karasidénan anyar di Jawa Kulon, nyaéta Residentie Bantam Regentschappen (Karasidénan Banten), Residentie Batavia Regentschappen (Karasidénan Batavia), Residentie Boeitenzorg Regentschappen (Karasidénan Boeitenzorg/Bogor), Residentie Tjirebon Regentschappen (Karasidénan Tjirebon) jeung Residentie Preanger Regentschappen (Karasidénan Priangan). Kabupatén Soekaboemi anu saméméhna mangrupakeun bagéan tina Karasidénan Priangan Kulon pikeun saterusna mah diasupkeun minangka bagéan tina Karasidénan Boeitenzorg, kusabab kitu wewengkon Kabupatén jeung Kota Sukabumi kiwari miboga plat nomor kandaraan F.

Mangsa panjajahan Jepang[édit | sunting sumber]

Saenggeus Jepang naklukkeun Hindia-Walanda dina 8 Maret 1942, dikaluarkeun wéh UU no. 27 taun 1942 ngeunaan parobahan Tata Pamaréntahan Daérah dina ping 5 Agustus 1942. Karasidénan (Residentie Preanger Regentschappen) diganti ngaran jadi Syukocan jeung kepala daérahna disebut Syukocanco. Kabupatén (Afdeling) diganti ngaran jadi Kén jeung kepala daerahna disebut Kénco. Kenco pertama Soekaboemi masih kénéh R. A. A. Soeriadanoeningrat. R. A. A. Soeriadanoeningrat ilar dunya dina taun 1942 ogé digentikeun ku R. Tirta Soeyatna minangka Kénco kadua.

Babakan Kamerdikaan[édit | sunting sumber]

Saenggeus Indonésia merdika dina ping 17 Agustus 1945, diayakeun kukumpulan Musyawarah ku inohong-inohong saperti Mr. R. Syamsoedin, Mr. Haroen jeung Dr. Aboe Hanifah anu anu supakat pikeun ngirimkeun délégasi ka Karasidénan Boeitenzorg pikeun ngadesek diayakeunna serah tarima kakawasaan ti Jepang ka Indonésia. Umpamana gagal disupakatan ogé bakal diayakeunna aksi massa dina ping 1 Oktober 1945 anu kawengku ri Badan Kaamanan Rahayat, Kapulisian, KNID, Alim Ulama jeung Wawakil wewengkon.

Saengeeus diumumkeun ping 1 Oktober 1945 nu antukna mah musawarah di Boeitenzorg téh gagal, massa dina poé harita ogé ngayakeun tarékah ngontrog kantor Kempetai pikeun ngabébaskeun sakabéh tahanan pulitik jeung nyokotan kabéh sanjata dijerona. Di Lapang Victoria (nu ayeuna Lapang Merdika Kota Sukabumi) bandera Jepang diturunkeun sarta digenti ku bandera Indonésia sacara resmi. Kantor-kantor pamaréntahan Jepang ogé direbut dina poé harita téh. Ngan ukur babaraha poé sakabéh Kabupatén Sukabumi geus bisa dikawasaan ku Pamaréntah Républik Indonésia. Ku ayana gagantian para pajabat Kawedanaan jeung Kacamatan anu henteu pro-kemerdikaan ku inohong-inohong anu pro-kemerdikaan.

Saberes aya dina tutunjuk Pamaréntahan Républik Indonésia, dina panungtungan 1945 Mr. Haroen diangkat minangka Bupati Sukabumi mimiti paska-kemerdikaan, sedengkeun Mr. R. Syamsoedin diangkat jadi Walikota Kota Sukabumi. Istilah-istilah administratif pamaréntahan Jepang ogé digenti ku Istilah Indonésia, saperti Ken anu diganti jadi Kabupatén.

Geografi[édit | sunting sumber]

Ku lega wilayah 4.128 km², Kabupatén Sukabumi mangrupakeun Kabupatén panglegana kadua di Pulau Jawa saenggeus Kabupatén Banyuwangi. Wates wewengkon Kabupatén Sukabumi 40 % wawatesan jeung laut sedengkeun 60% mangrupakeun daratan. Wewengkon Kabupatén Sukabumi ngawengku aréal anu lumayan leg nyaéta ± 419.970 ha. Dina taun 1993 Tata Guna Taneuh di wewengkon ieu, nyaéta minangka barikut : Pilemburan/pikampungan 18.814 Ha (4,48 %), sawah 62.083 Ha (14,78 %), Tegalan 103.443 Ha (24,63 %), kebon 95.378 Ha (22, 71%) , Dano/Sétu 1. 486 Ha (0, 35 %) , Leuweung 135. 004 Ha (32,15 %), jeung pamakéan séjénna 3.762 Ha (0,90 %). Babaraha poncrot gunung nyangkaruk di bagéan kalér, diantawisna: Gunung Halimun (1.929 m dpl), Gunung Salak (2.211 m dpl), jeung anu pangluhurna nyaéta Gunung Gedé (2.958 m dpl). Di antara walungan anu malidan nyaéta Walungan Cimandiri dan Walungan Cikaso, anu ngamuara di Samudra Hindia.

Pembagian administratif[édit | sunting sumber]

Kabupatén Sukabumi kaadeg ku 47 Kacamatan, anu kabagi deui ku 364 désa jeung 4 kalurahan. Puser pamaréntahanna nyaéta di Palabuhanratu.

Daptar Wewengkon[édit | sunting sumber]

Kebon entéh di Goalpara, Kota Sukabumi kalér mangsa Hindia Walanda

Anapon Daptar wewengkon jeung Kacamatan di Kabupatén Sukabumi nyaéta :

  1. Wewengkon Kalér:
    1. Kacamatan Cicurug
    2. Kacamatan Cibadak
    3. Kacamatan Kalapanunggal
    4. Kacamatan Parungkuda
    5. Kacamatan Nagrak
    6. Kacamatan Ciambar
    7. Kacamatan Caringin
    8. Kacamatan Cisaat
    9. Kacamatan Cidahu
    10. Kacamatan Kabandungan
    11. Kacamatan Bojonggenténg
  2. Wewengkon Tengah:
    1. Kacamatan Jampang Tengah
    2. Kacamatan Surade
    3. Kacamatan Jampang Kulon
    4. Kacamatan Cibitung
    5. Kacamatan Waluran
    6. Dan lain-lain
  3. Wewengkon Kidul:
    1. Kacamatan Cisolok
    2. Kacamatan Ujung Genteng
    3. Kacamatan Palabuhanratu
    4. Dan lain-lain

Pariwisata[édit | sunting sumber]

Basisir Ujunggenténg wanci balebat
  • Basisir Palabuhanratu
  • Cipanas Cisolok, anu ayana di 17 km kulon daya Palabuhanratu. Tempat ieu nyangkaruk walungan anu mata caina panas jeung burialan vulkanis. Di deukeutna ogé norobos cicurug jeung nembra kebon karét.
  • Basisir Karang Hawu, ayana di 20 km ti Palabuhanratu. Pantéy ieu miboga karang anu aya babaraha liang saperti hawu, matak wéh disebut karang hawu. Di pantéy ieu nisa ngalakukeun olahraga salancar cai.
  • Guha Lalay, ayana di 3 km ti Palabuhanratu. Guha ieu mangrupakeun imah rébuan lalay.
  • Wisata Alam, Pikeun anu resep kana patualangan alam, naék Gunung Gedé atawa Gunung Pangrango di Taman Nasional Gedé-Pangrango di kalér Kota Sukabumi mangrupakeun hiji pangalaman pikaresepeun. Didieu bisa dipanggihan mangrupa-rupa tutuwuhan sarta Kembang Edelweis anu abadi di poncrotna. Patualangan nangtangan séjénna nyaéta arung jeram di Walunga Cicatih atawa di Walungan Citarik, anu aya di 30 km kiduleun Kota Sukabumi.
  • AWWI (Agro Widya Wisata Ilmiah)
  • Wisata Situ Batukarut, pasirhalang, sukaraja jeung mangrupakeun sumber cai PDAM Kab/kota Sukabumi ayana di 5 km ti Kota Sukabumi
  • Wisata Basisir Ujung Genténg di Kac. Ujung Genténg/Ciracap

Harti Lambang Kabupatén Sukabumi[édit | sunting sumber]

  • Lambang Pariséy :
Ngagambarkeun panglindungan pamaréntah daérah ka Pangeusi jeung sakabéh kabeungharan alam di wewengkon Kabupatén Sukabumi.
  • Warna Hideung :
Atrina kekel jeung abadi
  • Warna konéng :
Kaayaan anu caang gumilang
  • Gambar takikan karét jeung daun entéh ngaibaratkeun :
Potensi komoditas kebon
  • Gambar kujang ngabibaratkeun :
Pusaka Pajajaran anu baheula ngawasa di bumi Parahyangan, kaasup ogé Kabupatén Sukabumi
  • Motto Gemah Ripah Loh Jinawi ngandung harti :
Subur makmur wibawa mukti.

Puser Pangbalanjaan[édit | sunting sumber]

  • Pasar Kota Kacamatan Cibadak
  • Pasar Kota Kacamatan Cisaat
  • Pasar Kota Kacamatan Cicurug
  • Pasar Kamis Cicurug
  • Pasar Minggu Cicurug
  • Pasar Kambing Cicurug
  • Pasar Lauk Palabuhanratu
  • Pasar Lauk Cibaraja
  • Labora Indah Cibadak
  • Supermall Ramayana Cibadak
  • Pasar Selasa Gegerbitung
  • Jeung Kota Kacamatan lianna di Sukabumi
  • Pasar Kemis Kalapanunggal
  • Pasar Minggu Parakansalak
  • Pasar Salasa Jumaah Bojonggenténg
  • Pasar Gilang center Sukaraja

Mimiti Pamekaran Daérah (Teu Tangtu)[édit | sunting sumber]

Kabupatén Sukabumi Utara[édit | sunting sumber]

Tutumbu luar[édit | sunting sumber]

Tingali Ogé[édit | sunting sumber]



 t·s·é 

Kabupatén Sukabumi, Jawa Barat

Lambang Sukabumi.jpg

Kacamatan: Bantargadung | Bojong Genténg | Caringin | Cibadak | Cibitung | Cicantayan | Cicurug | Cidadap | Cidahu | Cidolog | Ciemas | Cikakak | Cikembar | Cikidang | Ciracap | Cireunghas | Cisaat | Cisolok | Curugkembar | Gegerbitung | Gunung Guruh | Jampang Kulon | Jampang Tengah | Kabandungan | Kadudampit | Kalapa Nunggal | Kalibunder | Kebonpedes | Léngkong | Nagrak | Nyalindung | Pabuaran | Parakan Salak | Parung Kuda | Pelabuhan Ratu | Purabaya | Sagaranten | Simpenan | Sukabumi | Sukalarang | Sukaraja | Suradé | Tegal Buleud | Waluran | Warung Kiara